"Efirlərimiz zir-zibildən təmizlənməli, peşə etikası olan insanlara həvalə edilməlidir" - AÇIQLAMA

Son günlər televiziya efirində baş verənlər, aparıcıların davranış tərzi və verilişlərin məzmunu ictimai müzakirələrin əsas mövzularından birinə çevrilib.

Xüsusilə bəzi proqramlarda müşahidə olunan qalmaqallı üslub, etik sərhədlərin aşılması və şəxsi məsələlərin nümayişkaranə şəkildə müzakirəsi cəmiyyətdə narazılıq doğurur. Bu fonda media mühitinin keyfiyyəti və aparıcıların peşə məsuliyyəti yenidən gündəmə gəlir.

Mövzu ilə bağlı belə bir sual ortaya çıxır: Aparıcılarımız kifayət qədər media savadlılığına sahibdirlərmi?

Media eksperti Azər Həsrət bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Aparıcılarımızdan danışarkən əvvəlcə kateqoriyaları ayırmaq lazımdır. Peşəkar televiziya kanalları və onların peşəkar aparıcıları var. Bu aparıcılarla bağlı cəmiyyətdə demək olar ki, heç vaxt ciddi irad səslənmir. Çünki onlar sözlərinin məsuliyyətini anlayır, efir mədəniyyətini qoruyur, özlərini və qonaqlarını düzgün təqdim etməyi bacarırlar.

Amma bir qrup da var ki, özünü aparıcı adlandırır. Aparıcılıq iddiasında olsalar da, efirdə davranışları bu peşənin prinsiplərinə uyğun gəlmir. Söhbət təkcə qadın aparıcılardan getmir - kişi aparıcılar arasında da eyni üslubu sərgiləyənlər var. Çağır-bağır, dedi-qodu, ara vurmaq, qeybət etmək, ağızlarına gələni danışmaq artıq bəzi verilişlərin "formatına" çevrilib. Ailə daxili məsələlərin ən məhrəm detallarla efirə daşınması isə nə peşəkarlıqdır, nə də televiziya mədəniyyəti. Bu cür yanaşma tamaşaçıda ikrah doğurur, efirin nüfuzunu zədələyir.

Belə hallarda tez-tez "media savadlılığı" anlayışı gündəmə gəlir. Ancaq məsələ təkcə savad məsələsi deyil. Media savadlılığı o şəxslərə aşılanar ki, efirin məsuliyyətini dərk etməyə hazır olsunlar. Əgər məqsəd yalnız daha çox baxış toplamaq üçün səs tonunu qaldırmaq, etik sərhədləri aşmaq və qalmaqal yaratmaqdırsa, burada problem bilik çatışmazlığından daha dərindir. Bu artıq peşə məsuliyyətinə və şəxsi yanaşmaya bağlı məsələdir.

Cəmiyyətə mənfi örnək olan, efir mədəniyyətini aşağı salan bu cür yanaşmaların qarşısı alınmalıdır. Televiziya ictimai məsuliyyət daşıyan platformadır və orada yayımlanan hər söz, hər davranış birbaşa təsir gücünə malikdir. Efirlərimiz zir-zibildən təmizlənməli, məsuliyyətini anlayan, peşə etikası olan insanlara həvalə edilməlidir.

Eyni zamanda qeyd etmək lazımdır ki, bu tənqid bütün televiziya kanallarına şamil edilmir. Ölkəmizdə kifayət qədər samballı və peşəkar fəaliyyət göstərən kanallar var. Məsələn, "Real TV" xəbər kanalı olaraq ciddi və balanslı yayım siyasəti ilə seçilir. "İctimai TV" və "AzTV" də efir mədəniyyətini qoruyan, səviyyəsizliyə yol verməyən kanallar sırasındadır. Bu platformalarda peşəkarlıq və məsuliyyət əsas prinsiplər kimi qorunur.

Tənqid konkret olaraq bəzi kanallarda müşahidə olunan yanaşmaya yönəlib. Efirə kimin və hansı meyarlarla çıxarıldığı sualı isə ayrıca müzakirə mövzusudur. Televiziya işi təsadüfi adamlara deyil, bu sahənin ağırlığını və təsir gücünü anlayan peşəkarlara tapşırılmalıdır. Çünki efir sadəcə ekran deyil - ictimai şüura açılan pəncərədir".

Telegramda izləyin