Azərbaycan-Mərkəzi Asiya münasibətlərində yeni mərhələ

Azərbaycan-Mərkəzi Asiya münasibətlərində yeni mərhələ"Türkmənistanın Türkmənbaşı şəhərində keçirilən Azərbaycan və Mərkəzi Asiya dövlət başçılarının 8-ci Məşvərət görüşü Azərbaycan ilə region ölkələri arasında münasibətlərin artıq ənənəvi ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsini aşaraq strateji tərəfdaşlıq müstəvisinə keçdiyini göstərir. Görüşdə qəbul edilən Birgə Bəyanat və digər sənədlər bu əməkdaşlığın siyasi iradə ilə yanaşı, konkret iqtisadi, nəqliyyat və enerji layihələri ilə də möhkəmləndiyini nümayiş etdirir".

Bu fikirləri Sonxeber.az-a açıqlamasında tarix elmləri doktoru, professor Həcər Verdiyeva bildirib.

"Azərbaycanın bu prosesdə mövqeyi xüsusilə diqqət çəkir. Ölkəmiz coğrafi baxımdan Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında təbii körpü olmaqla yanaşı, regionun enerji və nəqliyyat resurslarının dünya bazarlarına çıxarılmasında mühüm tranzit imkanlarına malikdir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında da vurğulandığı kimi, Türkmənistan və Qazaxıstan neftinin Azərbaycan ərazisindən nəqlinin artması Bakının regional enerji-logistika xəritəsindəki əhəmiyyətini daha da artırır. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əməkdaşlığında ən mühüm istiqamətlərdən biri nəqliyyatdır. Xəzər dənizindən keçən marşrutlar Mərkəzi Asiyanı Azərbaycan, oradan isə Türkiyə və Avropa bazarları ilə birləşdirir. Bu baxımdan, Orta Dəhlizin inkişafı yalnız yükdaşımaların artırılması deyil, həm də Azərbaycanı Şərq-Qərb ticarətinin əsas bağlantı nöqtələrindən birinə çevirən strateji prosesdir. Xəzərin hər iki sahilində infrastrukturun inkişaf etdirilməsi bu marşrutun daha sürətli, səmərəli və rəqabətqabiliyyətli olmasına imkan yarada bilər.

Enerji sahəsində isə Azərbaycanın rolu daha geniş məzmun alır. Əvvəllər əsasən neft və qazın tranziti ilə xarakterizə olunan əməkdaşlıq indi bərpaolunan enerji istiqamətini də əhatə edir. Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistanın birlikdə yaşıl enerji dəhlizi yaratmaq üzərində işləməsi regionun enerji potensialının Avropa bazarlarına çıxarılması baxımından mühüm perspektiv yaradır. Bu, Azərbaycanın enerji xəritəsində yalnız ənənəvi enerji resurslarının tranzit ölkəsi deyil, həm də yaşıl enerjinin ixracında potensial mərkəz kimi mövqeyini gücləndirir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsi də diqqətəlayiqdir. Prezidentin açıqladığı məlumatlara görə, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə ticarət dövriyyəsi ötən il 50 faizdən çox artıb. Ölkədə region dövlətlərinin kapitalı ilə 400-dən çox şirkətin fəaliyyət göstərməsi isə əlaqələrin yalnız dövlətlərarası siyasi münasibətlərlə məhdudlaşmadığını, biznes və investisiya müstəvisində də dərinləşdiyini göstərir. Birgə investisiya fondlarının yaradılması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla yaradılmış fondların yüz milyonlarla dollar həcmində kapitala malik olması gələcəkdə yalnız ticarətin deyil, birgə istehsal və investisiya layihələrinin də genişlənməsinə şərait yarada bilər. Bu yanaşma Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə münasibətlərində yeni mərhələnin göstəricisidir.

Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərinin son illərdə dinamik inkişafı da ümumi regional mənzərənin mühüm hissəsidir. Enerji, nəqliyyat və Xəzər üzərindən əlaqələr Bakı-Aşqabad münasibətlərinin strateji əhəmiyyətini artırır. Türkmənbaşıda keçirilən görüşün özü də Xəzər hövzəsinin Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya arasında əməkdaşlıq platforması kimi əhəmiyyətinin artdığını göstərir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya siyasətində əsas üstünlüyü onun Şərq ilə Qərb arasında yerləşən nəqliyyat mövqeyini, enerji infrastrukturunu və siyasi-diplomatik imkanlarını vahid strategiyada birləşdirə bilməsidir. Bakı həm Mərkəzi Asiyanın Avropa ilə əlaqələndirilməsində tranzit ölkə, həm enerji resurslarının dünya bazarlarına çıxışında mühüm tərəfdaş, həm də investisiya və istehsal əməkdaşlığının təşəbbüskarlarından biri kimi çıxış edir. Bu mənada Türkmənbaşı görüşünün nəticələri Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərində keyfiyyətcə yeni mərhələnin formalaşdığını göstərir. Qarşıdakı dövrdə nəqliyyat dəhlizlərinin genişləndirilməsi, yaşıl enerji layihələrinin reallaşdırılması, qarşılıqlı investisiyaların artırılması və Xəzər dənizi vasitəsilə logistikanın gücləndirilməsi Azərbaycanın regiondakı strateji rolunu daha da möhkəmləndirə bilər. Əsas məqam isə budur: Azərbaycan artıq Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında, sadəcə, coğrafi körpü deyil, enerji, nəqliyyat, investisiya və ticarət əlaqələrinin formalaşmasında fəal regional aktor kimi çıxış edir. Türkmənbaşı görüşü də bu reallığın siyasi səviyyədə təsdiqi kimi qiymətləndirilə bilər".

Röyalə Xəyal


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Siyasət   Baxılıb: 571   Tarix: 09 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycan-Böyük Britaniya: regional sabitlik və qlobal əməkdaşlıq perspektivləri

Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında münasibətlərin möhkəm tarixi və siyasi əsasları mövcuddur. 1994-cü il fevralın 23-də imzalanmış Dostluq və Əməkdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə, eləcə də 1998-ci il iyulun 21-də qəbul edilmiş Dostluq Münasibətləri və Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə ikitərəfl

16 noyabr
.

YAP - dünənin, bu günün və sabahın partiyasıdır

1991-ci ildə Sovet İmperiyasının dağılması nəticəsində oktyabrın 18-də Azərbaycan yenidən öz müstəqilliyini elan etdi. Sovet rejiminin və Kommunist Partiyasının süqutundan sonra müstəqillik əldə etmiş respublikalardan biri kimi Azərbaycanda da müxtəlif siyasi partiyalar və digər qurumlar yaranmağa başlandı

16 noyabr
.

Azərbaycanın xarici siyasətinin növbəti uğuru

Azərbaycan Respublikasının xarici siyasətində beynəlxalq tərəfdaşlıq əlaqələrinin genişləndirilməsi, qarşılıqlı etimada əsaslanan əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi və milli maraqların beynəlxalq müstəvidə ardıcıl şəkildə təmin olunması mühüm istiqamətlərdən birini təşkil edir. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikas

16 noyabr
.

Ölkəmizin beynəlxalq mövqeyini daha da möhkəmləndirən əməkdaşlıq

Azərbaycan ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması iki ölkə arasındakı münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir. Noyabrın 12-də Dublində imzalanan bu sənəd təkcə diplomatik münasibətləri

16 noyabr
.

İlham Əliyevin Nikol Paşinyan ilə görüşü olub - Video

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev noyabrın 12-də İrlandiyanın Dublin şəhərində keçirilən Avropa Siyasi Birliyinin 9-cu Zirvə Toplantısı çərçivəsində Ermənistan Respublikasının baş naziri Nikol Paşinyan ilə görüşüb. AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, liderlər 2025-ci il avqustun 8-d

12 noyabr
.

Prezident İlham Əliyev COP31 çərçivəsində jurnalistin qeyri-adi sualını cavablandırıb - Video

Türkiyəli jurnalist Hamid İhtiyar Antalya şəhərində keçirilmiş COP31 çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə qlobal iqlim dəyişikliyi ilə bağlı sual ünvanlayıb. xəbər verir ki, bununla bağlı jurnalist öz "Instagram" səhifəsində paylaşım edib. "Əgər dünyanın prezidenti olsaydınız

14 noyabr
.

İlham Əliyevin Antoniu Koşta ilə görüşü olub

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin noyabrın 12-də Dublində Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antoniu Koşta ilə görüşü olub. AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antoniu Koşta Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında əlaqələrin inkişafından məmnunluğun

13 noyabr
.

İlham Əliyev: "Radio və televiziya Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır"

"Azərbaycan radiosunun yaranması milli mətbuat və mədəniyyət tariximizin mühüm hadisələrindən biridir. 1926-cı il noyabrın 6-da ilk dəfə efirə çıxan Azərbaycan radiosu ötən əsr ərzində xalqımızın ictimai-siyasi, mədəni və mənəvi həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrildi. Radio uzun illər insanları

15 noyabr
.

Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında münasibətlər uzunmüddətli siyasi dialoq, qarşılıqlı etimad və iqtisadi əməkdaşlıq ənənələrinə əsaslanır

Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında mühüm mərhələdir. Sənəd Azərbaycan-Böyük Britaniya əməkdaşlığının mövcud potensialını daha geniş stratej

16 noyabr