"Psixoloqa insanın dostu demək olmaz "- Aida Nəbiyeva ilə MÜSAHİBƏ

Son zamanlar məktəblərdə fərqli hadisələrin şahidi oluruq. Əsasən də müəllim-şagird münasibətlərində xoşagəlməz hallar baş verir. Bu xoşagəlməz hadisələr arasında intiharların da sayı az deyil.

Bu və digər məsələlərlə bağlı Sonxeber.az psixoloq Aida Nəbiyəva ilə müsahibəni təqdim edir:

-Aida xanım, son zamanlar insanlardakı aqressivliyin səbəbi nədir?

- Həm televiziya proqramları, həm də sosial şəbəkələrdə olan aqressiv kadrlar cəmiyyətə aqressiya dolu mesaj verir. Bundan isə sosial mühitdə uşaqlarda, yeniyetmələrdə aqressiv davranış formalaşır. Artıq bir sıra insanlarda aqressiya səviyyəsi o qədər yüksəlib ki, isterik reaksiya, hətta nevrozabənzər əlamətlər şəklində özünü göstərə bilir. Aqressiya yoluxucudur. Evdə bir nəfərdə varsa, digərlərinə də keçə bilir. Bir aqressiv insan mağazaya getsə, hətta orada öz aqressiyasını "dağıda" bilər.

- Yəqin ki, bir psixoloq kimi, məktəbdə müəllim-şagird münasibətləri sizə də maraqlıdır. Son zamanlar şagirdlərin müəllimə qarşı qeyri-adekvat davranışı nədən irəli gəlir?

- Şagirdlərdə də aqressiya kifayət qədər çoxdur. Bəzən bu hal müəllimi özündən çıxarır və müəllim istər-istəməz aqressiv hərəkətlər sərgiləyə bilir. Bu gün bir çox valideyn də yetərincə aqressivdirlər. O da bu mövzuda öz sözünü deyir. Bütün bunları həll etmək üçün məktəblərdə psixoloqların sayı çox olmalıdır. Onlar bəzi konkret addımlar atmalıdır.

- Sosial şəbəkələrdə müəllimin şagirdi döydüyü görüntülər yayılır. Bu, artıq ilk belə hadisə deyil. Sizcə, məktəblərdə yetərincə psixoloq var? Yoxsa ölkədə psixoloq qıtlığı yaşanır?

- Əslində məktəblərdə psixoloqlar olduqca azdır. Yetərincə deyillər. Çünki şagird sayı çoxdur və 1 nəfər psixoloq həm fiziki, həm də mənəvi cəhətdən o qədər uşaq üçün vaxt çatdıra bilmir. Çatdırması da mümkünsüz bir məsələdir. Düşünürəm ki, məktəbdə psixoloqların sayı artırılmalıdır. Nəinki məktəb psixoloqu, hətta yaşayış ərazisi üzrə ailə məsləhətçiləri olmalıdır və mütəmadi olaraq ailələrə gəlib bəlli işlər görməli, uşaqlara müəyyən məsləhətlər verməlidirlər.

- Sizə daha çox hansı yaş kateqoriyası müraciət edir və hansı şikayətlə?

- Hazırda daha çox yeniyetmələrlə bağlı müraciət olunur. Əsasən davranış problemi ilə bağlı gəlirlər.

- Heç olubmu ki, yardım etmisiniz, amma bir müddət sonra o insanın yenə psixoloqa ehtiyacı olub?

- Bəli, olur, insan gəlir psixoloqun yanına və bəlli bir terapiya keçir. Sadəcə prosesi tam yekunlaşdırmadığı üçün bir müddət sonra yenidən başlamalı olur. Bu hallar mümkündür.

- İntiharların, davaların sayı artır. Bunun qarşısını necə almaq olar?

- Əlbəttə ki, intiharların sayı çoxdur. Aqressiya davranışlarının da sayı çoxdur. Bunun qarşısını almağın yolu mənəvi reablitasiya işlərinin sayını, qrup çalışmaları artırmaqdır. Başqa bir yol yoxdur.

- Amerikada psixoloqa "insanların pullu dostu" deyirlər. Bəs bizdə necə?

- Ümumiyyətlə, psixoloqa insanın dostu demək olmaz. Ona görə ki, psixoloq dost funksiyasını yerinə yetirmir. Ola bilsin ki, dost sənin yanlışını görür, amma səni çox istədiyi üçün heç nə demir, bildirmir. Lakin psixoloq belə deyil. Psixoloq reallıq olaraq sənin etdiyin yanlışı sənin öz vasitənlə, köməyinlə açaraq sənə göstərəcək.

- Aida xanım, psixoloqa psixoloq lazım olurmu?

- Bəli, əlbəttə, psixoloqa da psixoloq lazımdır. Mən özüm də bir neçə psixoloqla bəlli bir terapiya üsullarını öz üzərimdə keçirəm. Bu nə üçündür? Bu bizi gələcək problemlərdən qoruyur.

- Bəs olubmu ki, sizə psixoloq lazım olsun?

- Lazım olur. Hətta belə bir deyim var: "Bir insana bir psixoloq, bir psixoloqa isə beş psixoloq lazımdır".

ZAİRA AKİFQIZI

Telegramda izləyin