Xarici seriallara qoyulan qadağa qismən götürülsədə, telekanallarda niyə yayımlanmır? - MEDİA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

2012-ci ilə qədər ölkədə RedeGlobo, Telemundo, RC TV, Televisa, Telefe, TV Azteca və s. telekanallara məxsus Braziliya, Kolumbiya, Meksika və digər ölkələrə məxsus seriallar yayımlanırdı. Klon, Donna Barbara, Tikan və Gül, Günahın rəngi, İyudanın arvadı, Dəlisov Anastasiya, Gizli ehtiras, Qisas, Şərtsiz Məhəbbət, Özgə Günahları və s. seriallar izləyiciləri sözün əsl mənasında ekran qarşısına kilidləmişdi. Əsasən həftə içi 5 gün yayımlanan bu serialları maraqla izləmək üçün axşam saatlarında hər kəs uşaqdan böyüyədək ekran qarşısında toplaşırdı. 2012-ci ildə isə o zamanki Milli Televiziya və Radio Şurası tərəfindən ölkədə xarici serialların yayımı dayandırıldı.

Yayımın dayandırılmasına isə səbəb kimi onların dəyərlərinin bizim dəyərlərdən fərqli olması, yəni xarici serialların bizim milli mənəvi dəyərlərə zidd olduğu göstərildi. Eyni zamanda yerli serialların çəkilməsi və inkişafı üçündə bu addım atıldı. Həmin dövrdə prezidentin sərəncamı ilə yerli serialların çəkilməsi üçün telekanallara maliyyədə ayrıldı. Lakin artıq uzun illərdir ölkədə yerli seriallar çəkilsədə, nə keyfiyyət, nə ssenari, nədə aktyor peşəkarlığı baxımından xarici seriallarla müqayisədə eyni tərəziyə qoyula bilməz. Nəticədə izləyicilər Türkiyə və Rusiya kanallarındakı seriallara yönəldilər. Ən gülməlisi isə odur ki, milli mənəvi dəyərlərə və əxlaqımıza zidd olduğu səbəbi ilə yayımı dayandırılan xarici serialların yerinə çəkilən yerli seriallarda daha biabırçı vəziyyət yaranıb.

Beləki yerli seriallarda izləyicilərə qaynatanın gəlinlə eşq yaşaması, yaşlı kişinin nəvəsi yaşında qıza aşiq olması kimi əxlaqsızlıq və pedofiliya təbliğ olunur. Halbuki o zamanki Milli Televiziya və Radio Şurasının əxlaqsız hesab etidiyi Qərb ölkələrinin seriallarında belə şeylər qətiyyən yox idi. Bir neçə il əvvəl isə izləyicilərin gözünü Türkiyə və Rusiya telekanallarından yığmaq üçün, həmdə yerli serialların xarici seriallarla rəqabətə girib inkişaf etməsi üçün limitlə yəni həftənin müəyyən günlərində xarici serialların yayımına icazə verildi. Ancaq bu dəfədə Qərb ölkələrinə məxsus serialların yayımı bərpa olunmadı.

Bu dəfə isə Qərb ölkələri seriallarının yerini Özbəkistan serialları əvəz etdi. Birdə bəzi türk serialları azərbaycan dilinə tərcümə olunaraq yayımlandı. Türk dilini təbii olaraq hər kəs bilir və onsuzda peyk antenası və kabel vasitəsi ilə izləmək mümkündür. Belə olduğu təqdirdə onsuzda hər kəsin izləyə bildiyi, üstəlik çoxdan izləyib bitirdiyi türk seriallarını birdə azərbaycan dilinə tərcümə edib yayımlamağın nə mənası var oda müəmmalıdır.
Mövzu ilə bağlı media eksperti Qulu Məhərrəmli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, 90-cı illərin əvvəlləri və ortalarına qədər Azərbaycan ekranlarında xarici seriallar aşırı dərəcədə çox nümayiş etdirilirdi. Onun sözlərinə görə, əslində o serialların yayımının dayandırılması və yerli serialların çəkilməsi, televiziyalar üçün məhsul istehsalı yəni bu yanaşma özü doğru idi: "Burda birinci növbədə yayım siyasəti, mənəvi və əxlaqi məsələlər, həmçinin kommersiya məqsədləri var idi. Hesab edirəm ki, bunlara müəyyən dərəcədə nail olundu. İlk dövrdə çəkilən serialların hamısı uğurlu olmasada sonrakı seriallar isə normal idi.

Ancaq çox təssüfki mövzularının bir çoxu Azərbaycan həyatı üçün real olmayan mövzulardır. Bu mövzuların bir çoxu xarici seriallardan qaynaqlanır. Xeyli süni süjetlər var. O cümlədən, ailə məişət məsələləri ilə bağlı. Dünyada yaxşı nümunələr var. O cümlədən qardaş Türkiyədə serial bazarı kifayət qədər zəngindir və baxımlıdır".

Telegramda izləyin