Hər bayram öncəsi hiss etdiyimiz sevincin psixoloji izahı nədir? - AÇIQLAMA

Bayram günləri yaxınlaşanda havada qəribə bir yüngüllük yaranır. Küçələr bəzədilir, evlərdə hazırlıq gedir, insanlar bir-birinə daha çox zəng edir. Sanki gündəlik həyatın ağırlığı bir qədər kənara çəkilir. Bəs bu sevinc hissinin psixoloji izahı nədir?

Psixoloq G.Qədirli bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Psixoloji baxımdan bayramlar bir neçə mühüm ehtiyacımızı eyni anda qarşılayır. İnsan sosial varlıqdır. Biz birlikdə olanda, ortaq ritual və ənənələri paylaşanda özümüzü daha təhlükəsiz və dəyərli hiss edirik. Bayramlar kollektiv emosional təcrübə yaradır. Eyni süfrə ətrafında toplaşmaq, eyni musiqini dinləmək, eyni adətləri təkrarlamaq beyində "mən tək deyiləm" mesajını gücləndirir. Bu isə təhlükəsizlik və aidiyyət hissini artırır.

Digər mühüm məqam gözlənti faktorudur. Bayramlar əvvəlcədən planlaşdırılır və insan beyni müsbət hadisəni gözləyəndə belə dopamin ifraz edir. Dopamin motivasiya və həzzlə əlaqəli neyromediatordur. Yəni sevinc təkcə bayram günü deyil, ona hazırlaşdığımız müddətdə də başlayır. Hədiyyə seçmək, süfrə planlaşdırmaq, ev təmizləmək belə psixoloji olaraq "yaxşı nəsə gəlir" siqnalıdır.

Bayramlar həm də simvolik yenilənmə imkanı yaradır. İnsan psixikası üçün "başlanğıc" anlayışı çox güclüdür. Yeni il, Novruz, dini və milli bayramlar - bunlar sanki daxili yenilik düyməsidir. İnsan keçmiş gərginliyi geridə qoyduğunu düşünür və ümid hissi güclənir. Ümid isə psixoloji dayanıqlığın əsas sütunlarından biridir.

Bir başqa tərəf də nostaljidir. Bayramlar uşaqlıq xatirələrini aktivləşdirir. Beyin keçmişdə təhlükəsiz və xoş anları xatırlayanda emosional istilik yaranır. Bu istilik indiki anı da daha müsbət rəngləyir.

Bayramların sevinc gətirməsi təsadüfi deyil. Onlar sosial bağlılıq yaradır, müsbət gözlənti formalaşdırır, yenilənmə hissi verir və keçmişin xoş xatirələrini canlandırır. İnsan ruhu üçün bunlar sadə detallar deyil, psixoloji yanacaqdır. Bayramların sehrli görünməsinin arxasında əslində çox real və elmi mexanizmlər dayanır və bu mexanizmlər bizi bir az daha insan edir"

Telegramda izləyin