Boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqlar təhsil haqqından azad olunmalıdır - TƏKLİF

Boşanma prosesi uşaqların psixologiyası ilə yanaşı həm də təhsilinə də mənfi təsir göstərir. Ayrılıq prosesi uşaqlarda diqqət dağınıqlığı, dərsə marağın azalması, məktəbdən yayınma (absenteizm) və akademik göstəricilərin aşağı düşməsi ilə nəticələnir. Bundan əlavə, sosial və emosional bacarıqlarda yaranan problemlər onların təhsil həyatına birbaşa təsir edir. Hətta, maddi problemlərə görə bir çoxları işləməli olduqlarına görə ali təhsil ala bilmirlər. Ona görə də bu gün təklif olunan məsələlərdən biri də boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqların, xüsusilə də qızların təhsil haqqından azad olunmasıdır.

Bununla bağlı Sonxeber.az-a danışan deputat Aydın Mirzəzadə bildirib ki, hər bir Azərbaycan vətəndaşının ali təhsil almaq hüququ var:

"Təəssüf ki, aztəminatlı ailələr və xüsusilə də valideynləri ayrılmış uşaqlar maddi problemlərə görə ali təhsil ala bilmirlər. Hətta, bəziləri anasına dəstək olması üçün işləməli olurlar. Düzdür, boşanma zamanı uşaq hansı valideyndə qalırsa qarşı tərəf aliment ödəyir. Amma gəlin görək bu məhkəmə tərəfindən kəsilən aliment həqiqətən ödənilirmi? Təəssüf ki, bir çox kişilər aliment ödəməkdən boyun qaçırırlar. Hətta, bəziləri buna görə həbs edilirlər. Kişilər düşünməlidir ki, boşanma həyat yoldaşı ilə olur, övladla yox. Uşağın hansı evde böyüməyindən asılı olmayaraq uşağı qarşımda məsuliyyət daşıyır, övladının maddi və mənəvi ehtiyaclarını ödəmək onun atalıq borcudur.

Qadınların təkbaşına uşaq böyütməyi həqiqətən də çox çətindir. Ona görə də boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqların təhsil haqqından azad olunması çox gözəl təklifdir. Boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqların təhsil haqqından azad edilməsi sosial baxımdan tez-tez müzakirə olunan təkliflərdən biridir. Bu cür təşəbbüsün həm müsbət tərəfləri, həm də nəzərə alınmalı məqamları var.

Bu addım maddi çətinlik yaşayan təkvalideynli ailələrin yükünü azalda bilər. Uşaqların ali və orta ixtisas təhsilinə çıxış imkanlarını artıracaq, təhsili yarımçıq qoyma riskini azaldacaq və sosial bərabərliyin güclənməsinə və uşaqların gələcək imkanlarının yaxşılaşmasına töhfə verə bilər".

Deputat vurğulayıb ki, bu məsələdə nəzərə alınmalı məqamlar var. Belə ki, təkcə boşanma faktı həmişə maddi ehtiyac demək deyil:

"Buna görə də güzəştlərin ailənin sosial-iqtisadi vəziyyəti əsasında müəyyən edilməsi mümkündür. Dövlət büdcəsinə əlavə maliyyə yükü yarana bilər və bunun üçün aydın meyarlar hazırlanmalıdır.

Hazırda təhsil haqqından azadolma əsasən qanunvericilikdə müəyyən edilmiş imtiyazlı kateqoriyalara (məsələn, şəhid ailələri, valideyn himayəsindən məhrum olan şəxslər, müəyyən əlilliyi olan şəxslər, məcburi köçkünlər və digər qanunla müəyyən edilən qruplar) şamil edilir. Düşünürəm ki, gələcəkdə bu məsələ müzakirə oluna bilər".

Sosioloq Nəzrin Əhmədzadə bildirib ki, boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqlar, xüsusilə də qızların təhsil haqqından azad olunması çox gözəl olardı:

"Çünki boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqların bir çoxu valideynə dəstək olmaq üçün təhsilini yarımçıq qoyub, işləməli olur. Bu gün universitetlərdə təhsil haqqı yüksək olduğuna görə valideynlər uşaqlarının təhsilini davam etdirə bilmir. Nəticədə də xüsusilə də qızlar erkən yaşlarından evliliyə məcbur edilir. Oğlanlar isə kiçik yaşlarından işləyib analarına dəstək olur. Bəziləri isə yalnış insanların təsirinə düşür, pis vərdişlərin aludəçisinə çevrilir. Ona görə düşünürəm ki, boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqların təhsillərini davam etdirməsi üçün müəyyən güzəştlər edilməsi vacibdir. Bəziləri deyecek ki, o uşaq aliment alırlar. Ölkəmizdə aliment alimentin minimum məbləği uşaqlar üçün yaşayış minimumuna uyğun olaraq 260 manat müəyyən edilmişdir. Rəsmi gəlir sabit olduqda, aliment bir uşaq üçün qazancın 1/4 hissəsi, iki uşaq üçün 1/3 hissəsi, üç və daha çox uşaq üçün isə qazancın yarısı (1/2) həcmində tutulur. Təəssüf ki, bir çox kişilər kəsilən alimenti gecikdirir və ya ödəməkdən imtina edir. Ona görə də uşağın böyüdülməsində bütün yük qadının üzərinə düşür".

Sosioloq boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqların təhsil haqqından azad olunması ilə bağlı qərar qəbul edilməsi erkən nikahların sayının azalmasına da kömək edəcəyini vurğulayıb:

"Hesab edirəm ki, müvafiq dövlət qurumları bununla bağlı mümkün variantları araşdıraraq öz təkliflərini irəli sürə bilərlər".

Telegramda izləyin