İnsanlar niyə getdikcə daha az ünsiyyət qurur? - Səmərəli ünsiyyəti əngəlləyən faktorlar hansılardır və onları necə aşmaq olar? - MÜSAHİBƏ

İnsanlar niyə getdikcə daha az ünsiyyət qurur? - Səmərəli ünsiyyəti əngəlləyən faktorlar hansılardır və onları necə aşmaq olar? - MÜSAHİBƏÜnsiyyət həyatımızın ən mühüm tərəfidir.Ünsiyyət mədəniyyəti ilk növbədə insanın ana dilinə olan sevgisi və hörmətindən yola çıxaraq formalaşır. Bəs psixologiya ünsiyyət bacarıqları haqda nələri deyir?

Xəzər Universiteti Psixologiya Departamentinin əməkdaşı, psixoloq Mirsadiq Muxtarov Sonxeber.az-a mövzu ilə bağlı öz fikirlərini bölüşüb.

Psixoloq bir sıra vacib məqamları oxucuların diqqətinə çatdıraraq bildirib ki, müasir insanlar əvvəlki dövrlərlə müqayisədə texniki baxımdan daha çox ünsiyyət imkanına malikdir:

"Telefon, sosial şəbəkələr və müxtəlif onlayn platformalar insanların bir-biri ilə daha asan virtual ünsiyyət qurmasını təmin edir. Təəssüf ki, ünsiyyət imkanlarımızın artmasına baxmayaraq, insanların bir-biri ilə səmimi və emosional baxımdan ünsiyyət qurmaq imkanlarının və istəklərinin azaldığını müşahidə edirik. Biz bunun bir neçə əsas səbəbinə diqqət yetirə bilərik. İlk növbədə, rəqəmsal texnologiyalar ünsiyyətin formasını dəyişib. Mesaj yazmaq, emoji göndərmək və sosial şəbəkədə reaksiya vermək real söhbətdən daha asan və daha az emosional enerji tələb edir. İnsan istənilən anda cavab verə, söhbəti yarımçıq saxlaya və hətta bəzi hallarda ümumiyyətlə cavab verməməyi seçə bilir. Bu rahatlıq müəyyən vəziyyətlərdə faydalı olsa da, uzunmüddətli periodik canlı ünsiyyət bacarıqlarının zəifləməsinə səbəb ola bilər. İkinci ən mühüm faktor zaman çatışmazlığı və xroniki stressdir. Müasir insanın iş, təhsil, ailə və maliyyə ilə bağlı məsuliyyətləri çoxdur. Gün ərzində insanın psixoloji resursları bitdikdə o, ünsiyyəti əlavə yük kimi qəbul edə bilər. Məsələn, işdən sonra insanın yaxınları ilə danışmaq istəməməsi hər zaman həmin insanlara qarşı sevgisinin və ya marağının azalması demək deyil. Bəzən bunun arxasında sadəcə yorğunluq və emosional tükənmə dayanır".

Psixoloq vurğulayıb ki, digər mühüm səbəb psixoloji müdafiə mexanizmləridir. İnsan ünsiyyət zamanı rədd edilməkdən, yanlış anlaşılmaqdan, tənqid olunmaqdan və ya zəif görünməkdən qorxa bilir:

"Xüsusilə əvvəlki münasibətlərində mənfi təcrübə yaşamış insanlar özlərini qorumaq üçün emosional məsafə saxlaya bilərlər. Ünsiyyəti çətinləşdirən və ən çox müşahidə etdiyimiz amillərdən biri insanları mühakimə etməkdir ki, bu da insanda müdafiə mövqeyi yaradır. Daha düzgün yanaşma qarşı tərəfi günahlandırmaq əvəzinə öz hiss və ehtiyaclarını ifadə etməkdir. Dediklərimizə əlavə, sosial müqayisə və mükəmməllik gözləntisi də ünsiyyətə mənfi təsir göstərir. Sosial şəbəkələrdə insanlar adətən həyatlarının ən yaxşı, ən uğurlu və ən gözəl tərəflərini nümayiş etdirirlər. Digər insanlar isə öz gündəlik həyatlarını həmin seçilmiş görüntülərlə müqayisə edə bilirlər. Nəticədə özünü kifayət qədər uğurlu, maraqlı və ya xoşbəxt hesab etməyən insan sosial təmaslardan uzaqlaşa bilər. Unutmaq olmaz ki, ünsiyyət bacarıqlarının öz-özünə formalaşacağını düşünmək yanlışdır. Dinləmək, empatiya göstərmək, fikrini aydın ifadə etmək öyrənilən bacarıqlardır. İnsan bunları inkişaf etdirmədikdə ünsiyyət zamanı çətinliklər artır. Səmərəli ünsiyyətin qarşısındakı ən böyük maneələrdən biri isə dinləməməkdir. Çox vaxt insanlar qarşı tərəfin nə dediyini anlamağa deyil, ona nə cavab verəcəklərini düşünməyə fokuslanırlar. Halbuki sağlam ünsiyyət yalnız danışmaq deyil, həm də qarşı tərəfi həqiqətən eşitməkdir. Biz buna aktiv dinləmə deyirik. Aktiv dinləmə zamanı insan sözlərin arxasındakı emosiyanı və ehtiyacı da anlamağa çalışır".

Psixoloq hesab edir ki, səmərəli ünsiyyəti bərpa etmək üçün ilk addım ünsiyyətə vaxt ayırmaqdır:

"Yaxın insanlarla gündəlik qısa, lakin keyfiyyətli söhbətlər belə münasibətləri möhkəmləndirə bilər. Əsas məsələ söhbətin saatlarla davam etməsi deyil, həmin müddətdə insanın fiziki və emosional olaraq qarşı tərəflə münasibətdə olmasıdır. Digər önəmli addım telefon və digər elektronik vasitələrdən diqqətli, yəni, daha fərqində bir şəkildə istifadə etməkdir. Xüsusilə ailə daxilində söhbət, yemək zamanı, mühüm müzakirələrdə telefonun kənara qoyulması ünsiyyətin keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Səmərəli ünsiyyət üçün digər məsələ aktiv dinləmə və empatiyanın inkişaf etdirilməsidir. Qarşı tərəfin sözünü kəsməmək, suallar vermək, onun dediklərini düzgün başa düşüb-düşmədiyini yoxlamaq sağlam ünsiyyətin əsas elementlərindəndir.

"Dediklərimizi ümumiləşdirsək, unutmamalıyıq ki, tək qalmaq həmişə sosial problem deyil. İnsanların introvert və ya ekstrovert olması, müəyyən dövrlərdə təkliyə ehtiyac duyması normaldır. Problem o zaman yaranır ki, sosial təcrid insanın öz seçimi olmur, onun həyat keyfiyyətinə, münasibətlərinə, təhsilinə və ya iş fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir. İnsan üçün ünsiyyət sadəcə informasiya mübadiləsi deyil. İnsan həm də eşidilməyə, anlaşılmağa ehtiyac duyur. Buna görə müasir dövrdə əsas məsələ nə qədər insanla ünsiyyətdə olması yox, ünsiyyətdə olduğumu insanlarla nə dərəcədə həqiqi münasibət qura bilməsidir. Gözəl ünsiyyət insanı insana yaxınlaşdıran ən qısa yoldur. Bəzən bir xoş söz ,uzun bir söhbətdən daha çox şey deyir. Unutmayaq ki,həyat keçib gedən zaman deyil, geridə qoyduğumuz izdir".

Lalə Məmmədova


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 539   Tarix: 13 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahiblərinin üzləşdiyi problemlərdən biri də müqavilənin müddəti başa çatdıqdan və ya kirayə haqqı ödənilmədikdən sonra kirayəçinin mənzili boşaltmaqdan imtina etməsidir. Belə hallarda mülkiyyətçilər həm əmlak hüquqlarını qorumaq, həm də qanun çərçivəsində hərəkət etmək məcburiyyətind

17 noyabr
.

Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür

Bu gün - noyabrın 17-si Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür. Bayram 1988-ci ilin noyabr-dekabrında Bakıda başlayan milli-azadlıq hərəkatı ilə bağlıdır. Həmin vaxt SSRİ rəhbərliyinin Qarabağ məsələsi ətrafında apardığı anti-Azərbaycan siyasəti nəticəsində Azərbaycanda antisovet xalq hərəkatı təşəkkü

17 noyabr
.

"20 Yanvar"da qəza - Motosikletçi öldü

Bakıda ölümlə nəticələnən yol qəzası baş verib. APA-ya istinadən xəbər verir ki, hadisə metronun "20 Yanvar" stansiyasının yaxınlığında qeydə alınıb. Hadisə zamanı avtomobil motosikletlə toqquşub. Nəticədə motosikleti idarə edən şəxs hadisə yerində ölüb

17 noyabr
.

Milli teleradio: Dövlətçilik ənənələrinin, milli kimliyin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliğində strateji vasitə

"Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin əsas istiqamətlərini, milli medianın cəmiyyət və dövlət qarşısındakı məsuliyyətini, eləcə də müasir dövrdə informasiya təhlükəsizliyini

16 noyabr
.

Bu hərbçilərin həyat yoldaşlarına müavinət ödənilməsi təklif olunur

Yeni xidmət yerinə köçən hərbçilərin həyat yoldaşlarına minimum əməkhaqqı məbləğində müavinət ödənilməsi təklif olunur. Bunu APA-ya açıqlamasında Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin sədri Arzu Nağıyev bildirib. Arzu Nağıyev deyib ki, bununla bağlı "Hərb

17 noyabr
.

Milli teleradio ənənələri və dövlətçilik ideologiyası: Azərbaycan mediasının qarşısında duran yeni vəzifələr

Azərbaycanın milli dövlətçilik tarixində radio və televiziya yalnız informasiya yayımı vasitəsi deyil, həm də xalqın milli-mənəvi dəyərlərinin qorunması, tarixi yaddaşının yaşadılması və dövlətçilik ideologiyasının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm ictimai institutlardır. Prezident İlham Əliyevin Azərbayca

16 noyabr
.

Milli Məclis gələn ilin büdcə zərfini I oxunuşda müzakirə edir

Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında gələn ilin büdcə zərfi, o cümlədən "2027-ci il dövlət büdcəsi haqqında" qanun layihəsi müzakirəyə çıxarılıb. xəbər verir ki, gələn il büdcənin gəlirləri 39 milyard 254 milyon manat (o cümlədən mərkəzləşdirilmiş gəlirləri 38 milyard 518 milyo

16 noyabr
.

Direktorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı

2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları

16 noyabr
.

Deputat Ağalar Vəliyevin oğluna məxsus "Kristal Bakı" vətəndaşları aldadır?

Ölkənin aparıcı tikinti şirkətlərindən biri olan "Kristal Bakı" ASC (VÖEN - 3103396091) satışa çıxardığı mənzilləri alıcılara fərqli qiymətlərlə təqdim edir. "Real Azərbaycan" xəbər verir ki, şirkətin rəsmi saytı - " vasitəsilə satışa çıxarılan mənzillərin aylıq ödəniş məbləğlər

16 noyabr