"Köhnə binanı sökmək olar, amma əvvəl şəhərin həmin yükü daşıyıb-daşımadığı hesablanmalıdır" - Muxtar Ərturan

"Köhnə binanı sökmək olar, amma əvvəl şəhərin həmin yükü daşıyıb-daşımadığı hesablanmalıdır" - Muxtar ƏrturanBakıda sovet dövründə tikilən çoxmənzilli binaların bir hissəsi hələ də istismar olunur. Yaşayış fondunun köhnəlməsi, binaların texniki vəziyyəti və söküntü ilə bağlı layihələrin hansı meyarlarla həyata keçirilməsi məsələsi isə sakinlər üçün aktual olaraq qalır.

Bəs sovetlər birliyindən qalan binaların hamısı niyə sökülmür, onların sökülməsi hansı şərtlərdən asılıdır və bu proses nə vaxt sürətlənə bilər?
"Köhnə binanı sökmək olar, amma əvvəl şəhərin həmin yükü daşıyıb-daşımadığı hesablanmalıdır" - Muxtar ƏrturanMövzu ilə bağlı şəhərsalma və inşaat məsələləri üzrə ekspert, novator memar Muxtar Ərturan Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, inşaat məsələləri üzrə ekspert olaraq bildirirəm ki, Sovet dövründə tikilmiş binaların hamısına eyni yanaşmaq düzgün deyil. Binanın yaşı onun avtomatik sökülməsi üçün əsas olmamalıdır. İlk növbədə konstruktiv vəziyyət, seysmik dayanıqlıq və istismar təhlükəsizliyi üzrə texniki audit aparılmalıdır. Bərpası mümkün bina bərpa edilməli, gücləndirilə bilən bina gücləndirilməli, real təhlükə yaradan bina isə yenilənməlidir. Əsas məsələ bundan sonra başlayır. 5 mərtəbəli binanı söküb yerində 16-20 mərtəbəli bina tikəndə yalnız bina dəyişmir, həmin ərazinin infrastruktur yükü bir neçə dəfə artır. Daha çox sakin, avtomobil, su və elektrik istehlakı, kanalizasiya yükü, parklanma, məktəb, bağça və ictimai nəqliyyat tələbi yaranır.
Bu gün Bakı-Abşeronda, o cümlədən Sumqayıtda güclü yağışlardan sonra yaranan subasmalar yağış sularının idarə olunması və mühəndis şəbəkələrinin imkanlarının nə qədər vacib olduğunu göstərir. Bakıdakı tıxac problemi də eyni məntiqi ortaya qoyur: tikinti sıxlığı artdıqca yol və mühəndis infrastrukturu paralel gücləndirilməlidir.

Bir memar kimi hesab edirəm ki, düzgün ardıcıllıq belədir: əvvəl ərazinin daşıma qabiliyyəti hesablanmalıdır - yol neçə avtomobil qəbul edir, kanalizasiya və yağış suyu sistemi əlavə yükü götürürmü, su və elektrik təminatı kifayətdirmi, parklanma və sosial infrastruktur varmı? Yalnız bundan sonra yeni tikilinin sıxlığı və mərtəbəliliyi müəyyən edilməlidir.

"VR Standartları 2026" yanaşmasında da bina ayrıca obyekt kimi deyil, insan-məkan-infrastruktur sisteminin bir hissəsi kimi qiymətləndirilir. Yeni tikinti yalnız öz sakinləri üçün komfort yaratmamalı, mövcud məhəllənin yaşayış keyfiyyətini də aşağı salmamalıdır.

Mənim mövqeyim belədir: köhnə binanı yenisi ilə əvəz etmək inkişaf ola bilər. Amma köhnə infrastruktura dəfələrlə artıq yük gətirən yeni bina tikmək inkişaf deyil - gələcəyin problemini bu gündən tikməkdir.

Şəhərsalmanın əsas prinsipi "əvvəl bina, sonra yol və kanalizasiya" deyil; əvvəl infrastrukturun daşıma qabiliyyəti, sonra tikinti olmalıdır.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 622   Tarix: 02 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Qədəşovun kürəkəninə 11 il həbs - "Atland" müsadirə edildi

"Təbriz" MTK-nın xüsusilə külli miqdarda dələduzluqda və başqa cinayətlərdə ittiham olunan rəhbəri Nofəl Hacıyev və şirkətin icraçı direktoru Talış Məhəmmədovun cinayət işi üzrə məhkəmə araşdırması başa çatıb. "Qafqazinfo"nun əldə etdiyi məlumata görə, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsind

16 noyabr
.

Milli Məclis gələn ilin büdcə zərfini I oxunuşda müzakirə edir

Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında gələn ilin büdcə zərfi, o cümlədən "2027-ci il dövlət büdcəsi haqqında" qanun layihəsi müzakirəyə çıxarılıb. xəbər verir ki, gələn il büdcənin gəlirləri 39 milyard 254 milyon manat (o cümlədən mərkəzləşdirilmiş gəlirləri 38 milyard 518 milyo

16 noyabr
.

Universitetlərə qəbul imtahanları ləğv edilə bilər? - Azərbaycanda yeni sistemə keçid mümkündürmü? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Dünyanın bir sıra ölkələrində universitetlərə qəbul zamanı abituriyentlərin orta məktəb illərindəki akademik göstəriciləri əsas meyar kimi nəzərə alınır. Bu təcrübə Azərbaycanda da ali təhsil müəssisələrinə qəbul sisteminin dəyişdirilməsi məsələsini gündəmə gətirir. Bəs ölkəmizdə qəbul imtahanlarını

17 noyabr
.

637 balla universitetə qəbul olmuşdu: Yataqxanada ölən tələbə ilə bağlı yeni təfərrüat

Yataqxanada meyiti tapılan tələbə qızın ölümü ilə bağlı bəzi təfərrüat məlum olub. -a istinadən xəbər verir ki, 2007-ci il təvəllüdlü Elmira Eyyubova 2024-cü ildə 637 bal toplayaraq Azərbaycan Tibb Universitetinə qəbul olub. O, universitetin yataqxanasına bir müddət əvvəl köçübmüş. Elmira iki il Bakıd

16 noyabr
.

Deputat Ağalar Vəliyevin oğluna məxsus "Kristal Bakı" vətəndaşları aldadır?

Ölkənin aparıcı tikinti şirkətlərindən biri olan "Kristal Bakı" ASC (VÖEN - 3103396091) satışa çıxardığı mənzilləri alıcılara fərqli qiymətlərlə təqdim edir. "Real Azərbaycan" xəbər verir ki, şirkətin rəsmi saytı - " vasitəsilə satışa çıxarılan mənzillərin aylıq ödəniş məbləğlər

16 noyabr
.

Novxanıda sərnişinlər avtobusda ekstrim yaşadı - Video

Paytaxtın Zabrat qəsəbəsi ilə Novxanı qəsəbələrini birləşdirən 537 saylı müntəzəm marşrut xəttində maraqlı anlar yaşanıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Novxanı qəsəbəsi istiqamətində əsas yolun bağlı olması səbəbindən nəqliyyat vasitələri çimərliklərin ərazisi ilə hərəkət etməli olub. Bu zama

16 noyabr
.

Milli kimliyin qorunması, Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği və informasiya təhlükəsizliyinin strateji əhəmiyyəti

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə televiziya və radio işçilərinə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin prioritetlərini, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasının əhəmiyyətini və teleradionun dövlətçilik tariximizdək

16 noyabr
.

Milli teleradio: Dövlətçilik ənənələrinin, milli kimliyin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliğində strateji vasitə

"Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin əsas istiqamətlərini, milli medianın cəmiyyət və dövlət qarşısındakı məsuliyyətini, eləcə də müasir dövrdə informasiya təhlükəsizliyini

16 noyabr
.

Şəmkirdə meyiti tapılanlarla bağlı - Yeni detallar

Ötən gün Şəmkirdə evdə iki nəfərin meyitinin tapılması ilə bağlı bəzi təfərrüatlar üzə çıxıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, ilkin araşdırmalar zamanı rayonun Varlı Həyat kəndində 1968-ci il təvəllüdlü Rəfi Mustafayevin özünə məxsus evdə qeyri-rəsmi münasibətdə yaşadığı qadını qətlə yetirməsin

17 noyabr