Binanın keyfiyyətini və etibarlılığını necə yoxlamaq olar? - ƏMLAK EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Mənzil alarkən yalnız qiymətə, yerləşdiyi əraziyə və binanın xarici görünüşünə diqqət yetirmək kifayət deyil. Tikintidə istifadə olunan materialların keyfiyyəti, binanın daşıyıcı konstruksiyalarının vəziyyəti və təhlükəsizlik tələblərinə uyğunluğu da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bəzən zahirən müasir və möhkəm görünən binalarda belə, sakinlərin təhlükəsizliyinə təsir edə biləcək qüsurların olub-olmadığı sual doğurur.

Bu baxımdan, mənzil almadan əvvəl binanın texniki vəziyyətini hansı üsullarla yoxlamağın mümkün olduğu, tikinti materiallarının keyfiyyətinin necə müəyyənləşdirildiyi və alıcıların hansı sənədlərə diqqət yetirməli olduğu aktual suallardandır. Azərbaycan qanunvericiliyində tikinti layihələrinin təhlükəsizlik və etibarlılıq baxımından ekspertizası, eləcə də tikinti prosesinə texniki nəzarət nəzərdə tutulur.
Mövzu ilə bağlı əmlak eksperti Fərid Cəfərli Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, ilk növbədə, binanın daşıyıcı konstruksiyaları - bünövrə, sütunlar, tirlər, döşəmə və örtük sistemləri ətraflı yoxlanılmalıdır. Onun sözlərinə görə, bu elementlərin vəziyyəti binanın möhkəmliyinə və dayanıqlığına birbaşa təsir göstərir: "Xüsusilə dəmir-beton konstruksiyalarda betonun keyfiyyəti, armaturun layihəyə uyğunluğu, qoruyucu beton qatının qalınlığı və betonlama işlərinin düzgün aparılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. İkinci vacib məsələ binanın layihə sənədlərinin və texniki göstəricilərinin yoxlanılmasıdır. Tikinti zamanı təsdiq olunmuş layihəyə, qüvvədə olan tikinti norma və qaydalarına, eləcə də seysmik təhlükəsizlik tələblərinə əməl olunub-olunmadığı müəyyən edilməlidir. Azərbaycan kimi seysmik risklərin nəzərə alınmasının vacib olduğu ərazilərdə binanın zəlzələyə davamlılığının layihə və hesablama sənədləri əsasında qiymətləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Üçüncü mərhələdə binaya texniki baxış keçirilməli, mümkün qüsurlar müəyyən edilməlidir. Divarlarda və konstruktiv elementlərdə çatların yaranması, betonun qopması, armaturun korroziyası, döşəmələrdə əyilmələr, nəmlənmə və bərabər olmayan çökmə əlamətləri diqqətlə araşdırılmalıdır. Bununla yanaşı, bütün çatlar eyni təhlükə səviyyəsində qiymətləndirilməməlidir. Çatın yeri, istiqaməti, ölçüsü, yaranma səbəbi və zamanla dəyişməsi mühəndis tərəfindən təhlil olunmalıdır.

Lazım gəldikdə, binanın vəziyyətini daha dəqiq müəyyən etmək üçün instrumental və laborator müayinələr aparılır. Betonun möhkəmliyi müvafiq sınaq üsulları ilə yoxlanılır, armaturun yerləşməsi və qoruyucu qatın qalınlığı müəyyən edilir, zərurət olduqda beton nümunələri götürülür. Binanın konstruktiv vəziyyətindən asılı olaraq geodeziya ölçmələri, bünövrənin və qruntun tədqiqi, həmçinin əlavə mühəndis hesablamaları da həyata keçirilə bilər.

Digər mühüm istiqamət mühəndis-kommunikasiya sistemlərinin yoxlanılmasıdır. Elektrik, qaz, su, kanalizasiya, havalandırma və yanğın təhlükəsizliyi sistemləri müvafiq tələblərə uyğun olmalıdır. Bu sistemlərdəki nasazlıqlar binanın ümumi istismar təhlükəsizliyinə və sakinlərin həyatına ciddi təsir göstərə bilər.

Nəhayət, binanın etibarlılığı yalnız bir dəfə keçirilən vizual baxışla müəyyən edilmir. Qiymətləndirmə sənədlərin təhlilinə, yerində texniki müayinəyə, zəruri laborator sınaqlara və mühəndis hesablamalarına əsaslanmalıdır. Yoxlamanın sonunda aşkar edilmiş qüsurlar, onların risk səviyyəsi və aradan qaldırılması üçün görülməli tədbirlər texniki rəydə əks etdirilməlidir.

Mənim fikrimcə, binanın keyfiyyətini müəyyən edən əsas meyar onun zahiri görünüşü deyil, təhlükəsizliyi, konstruktiv dayanıqlığı və layihəyə uyğun inşa edilməsidir. Etibarlı bina elə binadır ki, onun təhlükəsizliyi yalnız iddialarla deyil, texniki sənədlər, müayinələr və mühəndislik hesablamaları ilə əsaslandırılsın".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin