"Prezident İlham Əliyev fərqli reallıqlar, yeni bir eranı meydana gətirib"

"Artıq bu, sayca Brüsseldə keçirilən ikinci görüşdür. Vətən müharibəsində qələbədən sonra Azərbaycan beynəlxalq aləmə açıqlığını, ilk növbədə isə Ermanistanla münasibətlərin dəqiq müstəvisini göstərib.Biz regiona sülhün, təhlükəsizliyin gözü ilə baxırıq. Yeni arxitektura quruculuğu məhz özündə bunu ehtiva edir. Qərb dairələri, təbii ki, İkinci Qarabağ müharibəsindən müəyyən qədər kənarda qaldılar. Lakin müxtəlif dairələrin bizi hər hansı sanksiyalara məruz qoymaq cəhdləri reallaşmadı".

Bu sözləri Sonxeber.az-a deputat Zahid Oruc deyib.

Onun sözlərinə görə, bunun üçün hər hansı bir hüquqi, hərbi və digər xarakterli əsaslar mövcud deyildi:

"Azərbaycan o mənada da tarixə fərqli bir müharibə modeli və mədəniyyətini təqdim etmiş bir dövlət kimi düşəcək. Əlbəttə, Moskvada keçirilən danışıqlar, görüşlər fonunda, proseslərin heç olmasa bu mərhələsində Qərb əsla qıraqda qalmaq istəməzdi.

Eyni zamanda, Avropa Birliyinin Ermənistana 2.6 milyard avroluq yardımını bəyan etməsindən sonra açıq şəkildə görünürdü ki, bu bölgəni itirməmək üçün müxtəlif iqtisadi stimullaşdırıcı mexanizmlər də işə salınıb.

Azərbaycan Prezidentinin haqlı və sərt mesajlarından, iradəsindən sonra bizimlə də bağlı 150 milyon avroluq yardım qərarı dəyişdirildi. Bu, əslində yaxşı bir hadisə idi. Eyni zamanda, onu söyləmək lazımdır ki, beynəlxalq diplomatik siyasi həyat həm də şəxsi münasibətlərə və iradələrə dayanır. Şarl Mişel ilə ölkə rəhbərinin bu müddət ərzində apardığı danışıqlar Azərbaycanla da bağlı yanlış mövqeni daşındırmağa imkan yaratdı və 2 milyard avroluq dəstəyin göstəriləcəyi bildirildi.

Bunu biz həm də belə tərcümə edə bilərdik ki, Qərb tərəfi heç olmasa bundan sonrakı dönəmdə danışıqlarda delimitasiya-demarkasiya proseslərində, sülh müqaviləsinin imzalanmasında, ümumiyyətlə gələcək regionun düzəninin formalaşmasında iştirak etməyə çalışır.
Dünən ABŞ dövlət katibi Blinkinin də tərəflərə telefon zəngi etməsi Barak Obamadan sonra Amerikanın bölgədən müəyyən qədər çıxması anlamına gəlir. ABŞ ənənəvi aktivlik mövqeyindən passiv bir duruma keçməsi problemini ortadan qaldırmaq niyyətindədir və prosesi yalnız region dövlətlərin nəzarətinə vermək düşüncəsində deyil.

Rusiya-Ukrayna savaşları bunun üçün sanki yeni fürsətlər açır. Telefon zənginin də xüsusi anlamı ondan ibarətdir ki, ABŞ Ermənistan-Azərbaycan arasındakı proseslərdə yer almaqda israrlıdır.

Lakin bizim üçün sülh müqaviləsinin hansı ölkələrin paytaxtında imzalanmasından daha çox, bunu, İkinci Qarabağ savaşındakı qalib dövlət kimi, haqqımız olaraq təqdim etməkdir. Qarşı tərəfə dəqiq sülh planı 5 iddiadan ibarət verilib. Ona reaksiyalardan da məlumatlıyıq.

Mümkündür ki, bu gün Brüsseldə müəyyən bir işci komissiyalar da formalaşsın. Onlar bunu arzulayırlardılar ki, 10 noyabr və 11 yanvar razılaşmalarının üzərinə hansısa bir tarixli Brüssel bəyanatı da əlavə edilsin.

Ondan sonrakı dönəmdə biz, əlbəttə, gözləyirik ki, ilk növbədə Azərbayacan və Türkiyənin məlum iradəsi ilə bu dövr ərzində formalaşmış strategiyanın nəticəsi olaraq, Ermənistanı sülhə məcburetmə gerçəkləşsin.

Buna onların ehtiyacı var. Çünki xalq resursu son dərəcə acınacaqlı bir vəziyyətdə olan, hərbi imkanlarını azı 10-15, bəlkə də 20 ilə bərpa edə bilməyəcək bir dövlətin bu gün sülh sənədini imzalaması onun öz xeyrinədir.

Düşünürəm ki, bizim üçün də sülh müqaviləsinin imzalanması və bunun məhz Zəngəzur mahalında baş verməsi daha arzu olunanandır. Bunun üçün tarixi zərurət də var.

Təəssüf olsun ki, əsrlər boyu, hətta siyasi xəritə üzərində bu adların dövlət kimi mövcud olmadığı zamanlarda da xalqlar arasında savaşlar mövcud olub.

Prezident İlham Əliyev fərqli reallıqlar, yeni bir eranı meydana gətirib. İndi bunu sənədlər üzərinə daşımaq və onu tarixi aktlara çevirmək lazımdır. Əminəm ki, bu, bizim millətimiz üçün böyük bir nailiyyət olacaq.

Bu, bölgədə yenidən bir şəkillənmə, açılım deməkdir və mən çox arzulayıram ki, Qərb və region dövlətləri arasında savaş Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinə təsir etməsin. İndiki halda böyük sanksiyalara məruz qalan Rusiya üçün də Ermənistanla Azərbaycan arasındakı münasibətlərin açılımı və bölgədə kommunikasiya xətlərinin reallaşması, böyük ticarət dəhlizlərinin formalaşması üçün sərfəlidir.

Avropa Birliyi və Amerika da bu məsələdə ilkin mövqeyini müsbət olaraq bildirib. Belə olan halda ümid edirik ki, bu danışıqlar bizim xeyrimizə bitəcək. Onsuz da Qərblə, xüsusilə də Avropa Birliyi ilə yalnız belə danışıqların məsuldar olması, hansısa bir müsbət sonluqla bitməsi faydalıdır.

Bir daha qeyd edirəm ki, məsələ sülh müqaviləsinin orada imzalanmasında deyil. Amma əgər tərəflər arasında etimad mühitinin möhkəmləndirilməsi və onların gələcəkdə imzalayacağı sənəddə Qərbin də hər hansı bir iştiraki istənilirsə, bu yöndə Prezident İlham Əliyevin ortaya qoyduğu iradə ən həlledici və önəmlidir".

ZAİRA AKİFQIZI

Telegramda izləyin