Bu tələbələrin uğurlu karyera quracaqları şübhəlidir - Ekspertdən AÇIQLAMA

Son zamanlar xaricdə təhsil alanların sayı durmadan artır. Bu, Azərbaycan universitetlərində tələbə çatışmazlığına səbəb ola bilər?

Mövzuyla bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən təhsil eksperti Elçin Süleymanov bildirdib ki, Azərbaycan itirdiyi abituriyentləri xaricdən tələbə gətirməklə kompensasiya etməlidir:

"Xaricdə təhsil həmişə aktual mövzu olub. Bunun həm mənfi, həm müsbət tərəfləri var. Amma onlardan hansının daha üstün olduğunu dəyərləndirmək lazımdır.

Azərbaycan müstəqillik əldə edəndən sonra həm dövlət hesabına, həm öz hesabına xaricdə təhsil imkanları genişləndi. Başda Türkiyə olmaqla, Rusiya, Ukrayna, Avropa ölkələri və ABŞ-da təhsil alanların sayı artdı. Xaricdə təhsil proqramları Azərbaycan üçün çox faydalı addım oldu. Üç minə yaxın tələbə xaricdə təhsil aldı. Onlardan bir hissəsi hazırda dövlət hakimiyyət orqanlarının üst pillələrində çalışır, bir hissəsi universitetlərimizdə tədris fəaliyyəti ilə məşğul olur. Ona görə də ən yaxşı məzunlarımızın xaricə getməsi alqışlanmalıdır.

Əvvəlki illərdə 3 minə yaxın xaricdə təhsil alan tələbə var idi. Eyni zamanda hər il 200-ə yaxın tələbə Macarıstan, Çin və başqa ölkələrə dövlət proqramı ilə göndərilir. Ali təhsildə rəqabətin artması üçün hər il 150-200 doktorant dünyanın ən reytinqli universitetlərindən qayıdıb Azərbaycan universitetlərində işləmək üçün göndərilir.

Tələbələrin yüksək akademik göstəricilər ilə gedib dünyanın nüfuzlu universitetlərində oxuması bizim qürur mənbəyimizdir. Bu, Azərbaycan üçün faydalıdır. Bunu etiraf etməliyik ki, xaricdəki universitetlərin maddi-texniki bazası, laboratoriyası, tədqiqata ayırdıqları büdcə bizimkilərdən qat-qat çoxdur.

Tibb, dəqiq ixtisaslar üzrə universitetlərimizin maddi-texniki bazası dünyanın top universiteləri ilə müqayisə edilə bilməz. Amma bir qrup tələbələr var ki, attesstat balı ilə xüsusilə Türkiyə, Gürcüstan, Ukraynaya gedirlər. Azərbaycanda 150 və daha aşağı bal toplayanlar bu ölkələrə üz tuturlar. Onların uğurlu karyera quracaqları şübhəlidir. Xaricdə təhsil şirkətləri bundan mənfəət əldə edir, amma həmin tələbənin uğurlu karyerası olmur.

Xaricdə təhsil bir rəqabətdir və valideynlərin seçimidir. Eyni zamanda, Azərbaycan çalışmaldır ki, xaricə getmək istəyənlər burada oxusunlar, həm universitetin madddi texniki bazası, həm təhsil haqqı valideynlərə daha cazib olsun ki, övladlarını xaricə göndərməsinlər.

Rəqabət əslində inkişafa gətirib çıxarır. Şəxsən mən, təhsil eksperti kimi, bakalavr təhsilinin Azərbaycanda alınmasının lehinəyəm. Çünki 18-19 yaşlı gənclərin şəxsiyyəti tam formalaşmır. Onlar müxtəlif təsirlərə düşüb milli kimliklərindən uzaqlaşa bilərlər. Bakalavr təhsilini yüksək səviyyədə verən Azərbaycan universitetləri az deyil. Daha çox magistratura, doktorantura istiqamətində xaricdə təhsil dəstəklənməlidir. Hazırda xaricdə təhsil dövlət proqramında da bu istiqamətdədir. Onların 80 faizi magistratura istiqamətindədir və 25-30 faizi kompüter ixtisaslarıdır.

Xaricdə təhsilə uyğunlaşmış tələbələr Azərbaycan universitetlərində kifayət qədər maddi-texniki bazası olmayan ixtisaslara göndərilməlidir. Amma öz hesabına xaricdə oxumaq istəyənlərə məhdudiyyətin qoyulması mümkün deyil. Dövlət sadəcə qeyri-qanuni unversitetlərdən diplom alanların diplomunu notifikasiya və akkreditasiya ilə təsdiq edəndə saxta və gerçəyi ayırmaqda təzyiq göstərə bilər. Amma dediyim kimi, Azərbaycandan hər il təqribən 5-6 min tələbə xaricə gedir və xaricdən də Azərbaycana 1500-2000 tələbə gəlir. Çalışmaq lazımdır ki, xaricdən gələn tələbələrin sayı artsın və dövlət buradan itirdiyi abituriyentləri əcnəbi tələbələr ilə kompensasiya etsinlər".

Şəbnəm Lətifi

Telegramda izləyin