Türkiyə və Rusiya arasında QARŞIDURMA – ABŞ sürətlə GERİ ÇƏKİLDİ

Türkiyə və Rusiya arasında QARŞIDURMA – ABŞ sürətlə GERİ ÇƏKİLDİUkrayna savaşından sonra Ağ Evdə Türkiyənin ABŞ və NATO üçün önəminin nə qədər əvəzedilməz olduğunu nəhayət ki, anlayaraq, qəbul etmək məcburiyyətində qaldılar… Kreml isə rəsmi Ankaraya qarşı imkanı çatan bəzi regionlarda, xüsusilə də, Suriyada problemlər törətmək niyyətinə düşüb, belə davam edərsə, ABŞ və Qərbin də istədiyi kimi, Türkiyə-Rusiya münasibətlərində kəskin ziddiyyətlər qaçılmaz ola bilər…

NATO-nun son sammitindən sonra beynəlxalq məkanda yeni situasya yaranmağa başlayıb. Bu sammitin nəticələri bir çox qəliz beynəlxalq problemlərə yanaşma tərzini dəyişməkdədir. Və bu prosesin bəzi dünya dövlətləri arasında yaxınlaşma ilə yanaşı, ziddiyyətləri də dərinləşdirəcəyi qətiyyən istisna deyil.

NATO-nun Madrid sammitində ən uduşlu nəticə ilə çıxan ölkənin məhz Türkiyə olduğu artıq qətiyyən şübhə doğurmur. Hər halda, rəsmi Ankaranın İsveç və Finlandiyanın NATO üzvlüyünə razılıq verməsinin arxasında olan əsas səbəblər aydınlaşdıqca, bu, açıq-aşkar nəzərə çarpır. Artıq qətiyyən şübhə doğurmur ki, Türkiyə yalnız İsveç və Finlandıya ilə imzalanmış üçtərəfli anlaşmanın müddəaları sayəsində bu iki ölkənin üzərinə yüklənmiş öhdəliklərlə kifayətlənməyib.

Məsələ ondadır ki, Türkiyə ABŞ-la da bəzi önəmli problemlərin həlli ilə bağlı anlaşma əldə edə bilib. Ağ Ev rəsmi Ankaranın uzun müddətdən bəri gündəmə gətirdiyi bəzi tələblərə müsbət qarşılıq verib. Və bütün bunlar əvvəlcə səhnəarxası siyasi-diplomatik təmasların real nəticələridir.

Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və ABŞ lideri Co Bayden arasında NATO sammitində keçirilmiş ikitərəfli görüşdə isə həmin nəticələr sadəcə, növbəti dəfə təsdiqlənərək, elan edilib. Belə ki, rəsmi Ankara ABŞ-a yeni F-16 savaş təyyarələrinin satın alınması, eləcə də, Türkiyənin sahib olduğu F-16-ların modefikasiyasının modernləşdirilməsi ilə bağlı müraciət etmişdi. Və Ağ Ev bu müraciətə müsbət reaksiya verməyə o qədər də tələsmirdi.

Ancaq indi məlum olur ki, bu məsələnin həlli elə də uzaqda deyil. İki ölkənin prezidenti tərəfindən verilən mesajlar Türkiyənin öz hədəfinə çatmaq üzrə olduğunu göstərir. Çünki ABŞ prezidenti Co Bayden Türkiyəyə "F-16" döyüş təyyarələrinin satıla biləcəyini vurğulayıb. Və bu, rəsmi Ankara üçün olduqca böyük hərbi-siyasi uğur sayıla bilər.

Üstəlik, onu da nəzərə almaq lazımdır ki, Ağ Ev sahibi Türkiyəyə "F-16"-ların satışının əsas səbəblərini məhz ABŞ-ın və NATO-nun maraqları ilə arqumentləşdirməyə çalışır. Prezident Co Bayden NATO-nun Madrid sammitinin sonuncu günü mətbuat konfransında bildirib ki, ABŞ Türkiyəyə "F-16" təyyarələri satmalıdır və eyni zamanda, həmin təyyarələri modernləşdirməlidir: "Bunu etmək həm ABŞ-ın, həm də ümumiyyətlə, NATO-nun maraqlarına uyğundur. Prezident P.T.Ərdoğana dedim ki, "F-16"-ları geri qaytarmaq deyil, sadəcə, satmaq məcburiyyətindəyik. Ancaq bunun üçün Konqresin təsdiqi də lazımdır. Düşünürəm ki, biz bu razılığı ala biləcəyik".

Maraqlıdır ki, Türkiyə prezidenti R.T.Ərdoğanın açıqlaması da Ağ Ev sahibi Co Baydenin dedikləri ilə üst-üstə düşür. İsveç və Finlandiya ilə imzalanmış üçtərəfli anlaşmanı, eləcə də NATO-nun Madrid sammitinin yekun nəticələrinin Türkiyəni böyük diplomatik uğuru hesab edən Türkiyə lideri Ağ Ev sahibi ilə əldə olunan anlaşmanı da yüksək qiymətləndirib. O, bildirib ki, prezident Co Baydenin "F-16"-lar ilə bağlı mövqeyindən məmnundur: "Prezident C.Baydenin mövqeyi Türkiyəyə bu problemi həll etməkdə dəstək ola bilər. Ona görə də, "F-16-lar" ilə bağlı prosesi sürətləndirmək üçün ABŞ-a nümayəndə heyəti göndərmək niyyətindəyik".

Göründüyü kimi, ABŞ və Türkiyə arasında "buzlar əriyir" və köhnəlmiş bəzi problemlərin həll istiqamətində artıq ciddi addımlar atılmağa başlayıb. Böyük ehtimalla Ukrayna savaşından sonra Ağ Evdə Türkiyənin ABŞ və NATO üçün önəminin nə qədər əvəzolunmaz olduğunu nəhayət ki, anlayaraq, qəbul etmək məcburiyyətində qaldılar. Və bu baxımdan, rəsmi Ankaranın Ağ Evlə Suriya böhranı ilə bağlı da müəyyən anlaşmalar əldə etdiyi qətiyyən istisna deyil.

Məsələ ondadır ki, rəsmi Ankara Suriya ərazisində PKK/YPG terror təşkilatına ABŞ-ın dəstək verməsindən narazıdır. Eyni zamanda, rəsmi Ankara Suriyada terrorçuların nəzarəti altına olan ərazilərdə hərbi əməliyyatlar aparmaqla, Türkiyə sərhədlərində 30 kilometrlik təhlükəsizlik zonası yaratmaq niyyətindədir. Və son vaxtlara qədər PKK/YPG-ni dəstəkləyən ABŞ Türkiyənin antiterror əməliyyatlarına etiraz edirdi.

Maraqlıdır ki, ABŞ və Türkiyədən hələlik bu mövzuda hər hansı açıqlama olmasa da, məhz Rusiya mənbələri Ağ Evin rəsmi Ankaranı məmnun etmək üçün PKK/YPG-ni "qurban" verdiyini iddia edirlər. Üstəlik, Rusiya siyasi dairələri ABŞ və Türkiyə arasındakı son yaxınlaşma meyillərindən qətiyyən məmnun deyillər. Çünki, Kremlə ABŞ-la ziddiyyətləri kəskinləşən Türkiyə ilə tərəfdaşlıq daha cəlbedici görünür.

Onu da qeyd edək ki, Türkiyə prezidenti R.T.Ərdoğanın İsveç və Finlandiyanın üzvlüyü sayəsində NATO-nun genişlənməsinin Ukrayna savaşı ətrafında yaranmış qəliz vəziyyətin nizamlanmasına müsbət təsir göstərəcəyini bildirməsi də, Kremldə qıcıq doğurub. Rusiya siyasi dairələrində Türkiyə liderinin bu mövqeyi rəsmi Ankaranın Ukrayna savaşına münasibətdə NATO ilə eyni xətdə keçməsi kimi dəyərləndirirlər. Yəni, hesab edirlər ki, Türkiyə bundan sonra Rusiyanın maraqlarına zidd olaraq, NATO-nun Ukrayna savaşına yönəlik atdığı addımları daha qətiyyətlə dəstəkləyəcəyini dolayısı mesajını verir.

Ona görə də, Kreml artıq Türkiyənin maraqlarına zidd əks addımlarla reaksiya verməyə başlayıb. Rusiya XİN-dən bəyan ediblər ki, Türkiyənin Suriyada planlaşdırdığı hərbi əməliyyatlar suveren dövlətin ərazi bütövlüyünə qəsd hazırlığı xarakter daşıyır və bu, yolverilməzdir. Və nə qədər qəribə də olsa, bunu məhz müstəqil Ukraynaya qarşı işğalçı müharibə aparan bir dövlət – Rusiya bəyan edir.

Bütün bunlar onu göstərir ki, Rusiya Türkiyəyə qarşı imkanı çatan bəzi regionlarda, xüsusilə də, Suriyada müəyyən problemlər törətmək niyyətinə düşüb. Halbuki, Kremldə də yəqin ki, Rusiyanın Türkiyəyə əngəl yaratmasının rəsmi Ankara ilə bir çox digər əməkdaşlıq sahələrində kəskin qarşıdurmaya yol aça biləcəyini anlayırlar. Əgər, Kreml bütün bunları bildiyi halda, rəsmi Ankara ilə qarşıdurmaya qərar vermək niyyətinə düşübsə, deməli, yaxın vaxtlarda ABŞ və Qərbin də istədiyi kimi, Türkiyə-Rusiya münasibətlərində kəskin ziddiyyətlər qaçılmaz ola bilər./Yeni Müsavat


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 1145   Tarix: 02 iyul 2022  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş


Turlar.az

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

İtlər xəstəxanadan körpəni oğurlayıb DİRİ-DİRİ YEDİLƏR

Hindistanın Panipat şəhərində küçə itləri xəstəxandan yeni doğulmuş körpəni qaçıraraq, diri-diri yeyiblər. -a istinadən xəbər verir ki, oğurlanan birgünlük körpə oğlan olub. Şəbnəm adlı hamilə qadın xəstəxanaya əri və qaynanası ilə gəlib, övladı dünyaya gəldikdən sonra onu ümumi palataya yerləşdiriblər

2 iyul

"Google" abort klinikasına gedənlərin yer məlumatlarını siləcək

ABŞ-ın texnologiya şirkəti "Google" abort klinikalarına gedənlərin yer məlumatlarını siləcəyini açıqlayıb. Guardian-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə "Google" un vitse-prezidenti Cen Fitzpatrik məlumat yayıb. Bundan əlavə, doğum klinikalarına, narkomaniyaya qarşı müalicə mərkəzlərin

2 iyul

Yük maşınının altında qalmaqdan son anda xilas oldular-VİDEO

Türkiyənin İzmir şəhərində dəmirlə dolu olan yük maşını qəza edib. xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, təkərin partlaması nəticəsində maşın dəmir dirəklərə çırpılıb. Yolda olan digər avtomobillər yük maşınının altında qalmaqdan son anda xilas olublar. Qəzanın görüntülərini təqdim edirik:. jwplaye

2 iyul

6 ayaqlı it necə ortaya çıxdı?

Bu günlərdə Kaliforniya ştatında 6 ayaqlı it peyda olması barədə xəbərlər dolaşmağa başladı. xəbər verir ki, nəhayət 6 ayaqlı itin ortaya çıxmasının səbəb məlum olub. Belə ki, "Google Streetview" proqramı üçün şəkil çəkilərkən fotokamera əsdiyi üçün itin bədəni çox böyük alınıb. Sanki heyvanı

2 iyul

Gəmi ilə aysberq toqquşdu-VİDEO

ABŞ-ın Alyaska ştatında gəmi aysberqlərdən biri ilə toqquşub. xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, həmin anlar sərnişinlərdən birinin mobil telefonu ilə qeydə alınıb. Bildirilir ki, qəza nəticəsində ölən və yaralananlar yoxdur. Həmin görüntüləri təqdim edirik:. jwplayer "mediaspace_1665122585930276147633fc1191f7d7.setup"flashplayer"

2 iyul

İranda zəlzələ olub, ölən və yaralananlar var

İranın Hörmüzgan ostanında 6 bal gücündə zəlzələ olub. İran mətbuatına istinadən xəbər verir ki, 5 nəfər ölüb, 44 nəfər xəsarət alıb. Hörmüzgan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin baş direktoru, mühəndis Muxtar Silahşor zəlzələnin episentrinin 300-dən çox yaşayış yeri olan Sayehuş kəndində olduğunu və onun ə

2 iyul

İlon Mask Roma Papası ilə görüşüb

Amerikalı milyarder, "SpaceX" və "Tesla" şirkətlərinin qurucusu İlon Mask iyunun 30-da Papa Fransisk ilə görüşüb. "Report" xəbər verir ki, o, bu barədə özünü tvitter səhifəsində yazıb. "Papa Fransisklə görüşmək mənim üçün böyük şərəf idi", - İlon Mask yazıb. Mas

2 iyul

Avtobus sürücüsü bunu da etdi-VİDEO

Türkiyənin İstanbul şəhərində avtobus sürücüsü sərnişinlərin həyatını təhlükəyə atıb. xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, o sükan arxasında tək əl ilə avtomobili idarə edərək telefonla danışıb. Hadisə sərnişinlər tərəfindən qeydə alınıb. Həmin görüntüləri təqdim edirik:. jwplayer "mediaspace_16651225851470402918633fc119202c3.setup"flashplayer"

2 iyul

Türkiyə və Ermənistan üçüncü ölkə vətəndaşları üçün quru sərhədlərini açır

İyulun 1-də Vyanada Türkiyə və Ermənistanın xüsusi nümayəndələri – Serdar Kılıç və Ruben Rubinyanın dördüncü görüşü baş tutub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, xüsusi nümayəndələrin görüşü zamanı Türkiyə və Ermənistan arasında quru sərhədinin üçüncü ölkə vətəndaşları üçün açılmasına razılıq verilib

2 iyul

vipemlak.az