Bizi millət kimi qoruyub saxlayan məhz dilimiz, ədəbiyyatımız, tariximiz və ənənələrimizdir- Bəhruz Məhərrəmov

"Müstəqil Azərbaycanın Konstitusiyası qəbul olunarkən bütün maneə cəhdlərinə baxmayaraq Ümummilli Lider Heydər Əliyev Ana Dili qanunumuzun 21-ci maddəsində təsbit edilməsinə nail oldu ki, dövlət dilimiz Azərbaycan dilidir. Eyni zamanda Ulu Öndər elə həmin maddədə pozitiv bir öhdəlik qoyulmasına nail oldu ki, Azərbaycan Respublikası Azərbaycan dilinin inkişafını təmin edir. Məhz bu çərçivədə lider 2001-ci il iyunun 18-də dil siyasətinin müəyyənləşməsi, formalaşması və möhkəmləndirilməsi baxımından müstəsna əhəmiyyət daşıyan "Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında" qanunun qəbuluna nail oldu, daha sonra 9 avqust 2001-ci il tarixli Fərmanı ilə Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Gününün təsis etdi, 2002-ci il 30 sentyabr tarixində isə "Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında" qanun qəbul olundu. Normativ hüquqi aktın ilk maddəsində imperativ qaydada müəyyən olundu ki, dövlət dilini bilmək hər bir Azərbaycan Respublikası vətəndaşının borcudur, 3-cü maddədə isə dilimizin işlənməsi, qorunması və inkişafı sahəsində dövlətin əsas vəzifələri təsbit olundu".

Bunu Sonxeber.az saytına olan açıqlamasında deputat Bəhruz Məhərrəmov deyib.

O bildirib ki, Ulu Öndərin Azərbaycan dilinə bu həssas münasibəti təsadüfi deyildi.

"Dahi lider qeyd edirdi ki, "dil hər bir millətin mənliyinin əsasıdır. İnkişaf etmiş zəngin dil mədəniyyətinə sahib olan xalq əyilməzdir, ölməzdir, böyük gələcəyə malikdir". Həqiqətən də dil hər bir xalqın varlığının əsas təminatçısı və milli varlığını müəyyən edən başlıca amillərdəndir. Ulu Öndər üçün də Azərbaycan xalqının varlığı, vahidliyi, əbədiliyi, dövlətimizin isə müstəqilliyi bütün şərtlərdən öndə gəlirdi. Məhz bu ideyanı rəhbər tutaraq o zaman Mərkəzi Komitənin Birinci Katibi vəzifəsində çalışan Ulu Öndər ilə 27 aprel 1978-ci il tarixində Azərbaycan SSR Konstitusiyasına "Azərbaycan SSR-nin dövlət dili Azərbaycan dilidir" maddəsi əlavə edilməsinə nail oldu və fikrini onunla izah etdi ki, "SSRİ Konstitusiya vətəndaşlara təhsil hüququ vermişdir. Bu hüquq ana dilində oxumaq imkanı ilə təmin olunur". Əlbəttə, bu riskli addım idi, amma böyük siyasətçi praqmatik hüquq təfəkkürü ilə SSRİ rəhbərliyini fakt qarşısında qoymuş oldu. Bu qətiyyəti ilə Heydər Əliyev əslində müstəqilliyə gedən yolumuzu daha da aydınlatmış, milli şüuru oyatmış oldu. Qısa dönəm hakimiyyəti, daha doğrusu anarxiyası dönəmində AXC-Müsavat cütlüyü bütün sahələrdə olduğu kimi milli məfkurəyə, o cümlədən, Azərbaycan dilinin statusuna və nüfuzuna ciddi zərbə vurdu. Təsəvvür edin, Heydər Əliyev Sovetlərin ən güclü periodunda dövlət dili kimi Azərbaycan dilinin təsbit olunmasına nail olur, AXC-Müsavat rəhbərliyi isə Azərbaycan dilinin dövlət dili statusunu ləğv edir, bütövlükdə biz də daxil 35 xalqın danışdığı ümumi dil qrupunun adı ilə adlandırmağa başladı. Sonralar Ulu Öndər bu məsələyə münasibət bildirərərək yersiz mübahisəyə əsaslandırılmış formada son qoydu. Heydər Əliyev qeyd etdi ki, dilimiz tarixi və dilçilik elmi nöqteyi nəzərdən türk dilləri qrupuna daxildir, amma türk dillər qrupu böyükdür, yalnız SSRİ-də 23 türk dilli xalq var, hərəsinin öz müstəqil adı var, hamısı türk dillər qrupuna aiddir.

Müstəqilliyin sonrakı illərində, xüsusən Prezident İlham Əliyev hakimiyyətə gəldikdən sonra Azərbaycan dilinin mövqeyinin möhkəmlənməsi və tətbiqi, dilimizin istifadəsinə və tədqiqinə dövlət qayğısının artırılması istiqamətində ciddi addımlar atılmışdır. Cənab İlham Əliyev prezident seçildikdən cəmi iki ay sonra 2004-cü il yanvarın 12-də imzalanmış "Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında" Sərəncam imzalayaraq aidiyyətı strukturlar qarşısına hər il latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə çap olunacaq əsərlərin siyahısını hazırlamaq vəzifəsi qoydu. Yanvarın 14-də isə "Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının nəşri haqqında", eləcə də 2007-ci il dekabrın 30-da "Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrinin Azərbaycan dilində nəşri nəzərdə tutulan əsərlərinin siyahısının təsdiq edilməsi haqqında" Sərəncamlarla ana dilinin bütün sahələrdə müfəssəl tətbiqi istiqamətində həlledici addım atdı. Cənab Prezidentinin 2013-cü il 9 aprel tarixli "Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nı təsdiq etməsinə dair, 17 iyul 2018-ci il tarixdə isə "Azərbaycan dilinin elektron məkanda daha geniş istifadəsinin təmin edilməsi ilə bağlı bir sıra tədbirlər haqqında" Sərəncamları isə dövlət dilinin saflığı və zənginliyinin qorunması baxımından bütövlükdə dünya dilçilik təcrübəsində mühüm tarixi hadisə hesab olunmalıdır. Prezident İlham Əliyevin 2018-ci il noyabrın 1-də imzaladığı "Azərbaycan dilinin saflığının qorunması və dövlət dilindən istifadənin daha da təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında" Fərmanı isə Azərbaycan dilinin daim diqqət mərkəzində saxlanıldığını, dilimizin inkişafı və tətbiqi dairəsinin daha da genişləndirilməsi məsələsində cənab Prezidentin mövqeyinin qəti və dönməz olduğunu nümayiş etdirmək baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət başçısı çıxışlarında qəti olaraq qeyd edir ki, " Ana dilimiz bizim toxunulmaz sərvətimizdir. Azərbaycan xalqının, müstəqil Azərbaycanın formalaşmasında ana dilimiz - Azərbaycan dili müstəsna rol oynamışdır. Bizi millət kimi qoruyub saxlayan məhz dilimiz, ədəbiyyatımız, tariximiz, ənənələrimizdir".
AYSEL QULİYEVA

Telegramda izləyin