Azərbaycanın üçrəngli bayrağı: istiqlal tariximiz, milli kimliyimiz və dövlətçilik qürurumuz

Mavi, qırmızı və yaşıl rənglərdən, ağ aypara və səkkizguşəli ulduzdan ibarət olan, Azərbaycan xalqının milli kimliyini, dövlətçilik ənənələrini, azadlıq və müstəqillik ideallarını özündə təcəssüm etdirən üçrəngli Dövlət Bayrağımız tarixi keçmişimizi, milli-mənəvi dəyərlərimizi, müasir inkişaf yolumuzu və gələcəyə olan inamımızı ifadə edir.

Azərbaycan Bayrağı sadəcə dövlət atributu deyil. O, xalqımızın əsrlər boyu qoruyub saxladığı milli kimliyinin, tarixi yaddaşının, müstəqil yaşamaq iradəsinin və dövlətçilik məfkurəsinin ifadəsidir. Bu bayraq altında Azərbaycan xalqı öz müstəqil dövlətini qurmuş, ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda mübarizə aparmış, tarixi nailiyyətlərə imza atmışdır.

Azərbaycanın üçrəngli Dövlət Bayrağının tarixi XX əsrin əvvəllərində, xalqımızın milli oyanış və istiqlal mübarizəsinin geniş vüsət aldığı dövrə təsadüf edir. 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması ilə xalqımız Şərqdə ilk demokratik respublikalardan birini quraraq dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin əsasını qoydu. Müstəqil dövlətin atributlarının müəyyənləşdirilməsi, milli ideologiyanın formalaşdırılması və dövlətçilik ənənələrinin möhkəmləndirilməsi həmin dövrün başlıca vəzifələrindən idi.
1918-ci il iyunun 21-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin qərarı ilə əvvəlcə qırmızı fonda ağ aypara və səkkizguşəli ulduz təsvirindən ibarət dövlət bayrağı qəbul edildi. 1918-ci il noyabrın 9-da isə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin qərarı ilə həmin bayraq mavi, qırmızı və yaşıl rənglərdən, ağ aypara və səkkizguşəli ulduzdan ibarət üçrəngli bayraqla əvəz olundu. Beləliklə, bu tarix Azərbaycan dövlətçilik tarixində xüsusi yer tutdu. Üçrəngli bayraq milli dövlətçiliyimizin, istiqlalımızın və xalqımızın azadlıq arzularının rəmzinə çevrildi.
Üçrəngli bayrağımızın ideoloji mahiyyəti görkəmli Azərbaycan mütəfəkkiri Əli bəy Hüseynzadənin irəli sürdüyü türkçülük, müasirlik və islamçılıq prinsipləri ilə bağlıdır. Bayrağımızda əks olunan mavi rəng - türkçülüyü, yəni Azərbaycan xalqının türk mənşəyini, milli köklərini, tarixi keçmişini, dilini, mədəniyyətini və türk dünyası ilə bağlılığını ifadə edir. Qırmızı rəng - müasirlik və tərəqqini, yəni müasir cəmiyyət qurmaq, demokratik dövlətçilik prinsiplərini inkişaf etdirmək, tərəqqiyə və yeniliyə nail olmaq istəyini təcəssüm etdirir. Yaşıl rəng - islam sivilizasiyasını, yəni xalqımızın İslam sivilizasiyasına mənsubiyyətini, zəngin dini-mənəvi irsini və əsrlər boyu formalaşmış mənəvi dəyərlərini ifadə edir. Bayrağımızın qırmızı zolağında yerləşən ağ aypara və səkkizguşəli ulduz da onun mühüm elementlərindəndir. Bu rəmzlər Azərbaycan dövlətçiliyinin tarixi və milli-mədəni irsi ilə bağlıdır.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti süquta uğradıqdan sonra üçrəngli bayrağımız uzun illər dövlət atributu kimi istifadə edilmədi. Lakin xalqımızın azadlıq və müstəqillik idealları yaşamaqda davam etdi. Milli istiqlal düşüncəsinin ayrılmaz hissəsinə çevrilən üçrəngli bayrağımız müstəqil dövlət qurmaq arzusunun simvolu olaraq qorunub saxlanıldı.

1990-cı il noyabrın 17-də Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sessiyasında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağı Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət Bayrağı kimi qəbul edildi. Bu qərar milli dövlətçilik tariximizin bərpası istiqamətində mühüm hadisə idi.

1991-ci il fevralın 5-də Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti üçrəngli bayrağın dövlət bayrağı kimi qəbul olunması barədə qərar verdi. Beləliklə, Azərbaycan xalqının milli istiqlal rəmzi yenidən dövlətçilik statusu qazandı. 1991-ci il oktyabrın 18-də qəbul edilən Dövlət Müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı ilə Azərbaycan öz dövlət müstəqilliyini bərpa etdi. Üçrəngli bayrağımız müstəqil Azərbaycanın suverenliyinin və milli iradəsinin əsas rəmzlərindən biri kimi dövlətçilik tariximizdə öz layiqli yerini tutdu.

Bu tarixi prosesdə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin milli dövlətçilik ənənələrinin qorunması və bərpası istiqamətindəki fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Onun təşəbbüsü ilə Naxçıvanda üçrəngli bayrağın dövlət rəmzi kimi qəbul edilməsi Azərbaycanın gələcək müstəqillik yolunda mühüm siyasi və mənəvi addım oldu.
Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı Gününün təsis edilməsi dövlətçilik tariximizə, milli rəmzlərimizə və istiqlal irsimizə verilən yüksək qiymətin göstəricisidir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 2009-cu il noyabrın 17-də imzaladığı Sərəncamla hər il noyabrın 9-u Dövlət Bayrağı Günü elan edilmişdir. Həmin tarixdən etibarən bu əlamətdar gün ölkəmizdə dövlət səviyyəsində qeyd olunur.

Azərbaycan Dövlət Bayrağına göstərilən yüksək ehtiramın bariz nümunələrindən biri Bakıda Dövlət Bayrağı Meydanının yaradılmasıdır. Ölkə Başçısı cənab İlham Əliyevin 2007-ci il noyabrın 17-də imzaladığı Sərəncamla paytaxt Bakıda Dövlət Bayrağı Meydanının yaradılması qərara alınmışdır. Bu meydan Azərbaycan xalqının müstəqillik və dövlətçilik rəmzinə olan ehtiramının, milli birliyinin və vətənpərvərlik duyğularının ifadəsinə çevrilmişdir.

Azərbaycan xalqının müasir tarixində Dövlət Bayrağımızın mənəvi və siyasi əhəmiyyəti xüsusilə Vətən müharibəsi və sonrakı tarixi hadisələr zamanı daha aydın şəkildə özünü göstərmişdir. Uzun illər işğal altında qalmış torpaqlarımızın azad edilməsi Azərbaycan xalqının milli iradəsinin, dövlətimizin gücünün və ordumuzun qəhrəmanlığının təntənəsi oldu. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi nəticəsində Azərbaycan Ordusu torpaqlarımızın böyük hissəsini işğaldan azad etdi. 2020-ci il noyabrın 8-də Şuşa şəhərinin azad olunması, noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli Bəyanat isə müharibənin hərbi-siyasi nəticələrini müəyyənləşdirən mühüm hadisələr oldu. 2023-cü il sentyabrın 19-20-də keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra Azərbaycanın bütün ərazisində dövlət suverenliyinin bərpası təmin edildi. Bu tarixi hadisələrdən sonra üçrəngli bayrağımız ölkəmizin bütün ərazisində dövlət suverenliyinin rəmzi kimi dalğalanır.
Bu bayraq uğrunda canından keçən şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsini, qazilərimizin qəhrəmanlığını, əsgər və zabitlərimizin fədakarlığını özündə yaşadır. Azərbaycan Bayrağı hər bir şəhidimizin yarımçıq qalmış arzularının, hər bir qazimizin mübarizəsinin, hər bir Azərbaycan vətəndaşının Vətənə bağlılığının rəmzidir. Bu gün üçrəngli bayrağımızın işğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda dalğalanması müstəqil dövlətimizin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün əyani ifadəsidir.

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı həm də ölkəmizi beynəlxalq aləmdə təmsil edən əsas dövlət atributlarından biridir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatında, digər beynəlxalq təşkilatlarda, diplomatik nümayəndəliklərdə, xarici ölkələrdə keçirilən rəsmi tədbirlərdə və beynəlxalq görüşlərdə Azərbaycan bayrağının dalğalanması dövlətimizin müstəqilliyinin və suverenliyinin ifadəsidir. Bundan başqa, Beynəlxalq idman yarışlarında Azərbaycan idmançılarının qazandıqları qələbələr zamanı üçrəngli bayrağımızın yüksəldilməsi hər bir vətəndaş üçün qürur mənbəyidir. İdmançılarımızın, alimlərimizin, mədəniyyət və incəsənət xadimlərimizin beynəlxalq arenada əldə etdikləri uğurlar dövlət bayrağımızın nüfuzunun daha da artmasına töhfə verir.

Azərbaycan bayrağı dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan milyonlarla soydaşımızı birləşdirən milli rəmzdir. Harada yaşamasından asılı olmayaraq, hər bir azərbaycanlı üçün bu bayraq Vətənə bağlılığın, milli kimliyin və tarixi yaddaşın ifadəsidir. Dövlət Bayrağına hörmət hər bir vətəndaşın dövlətinə, xalqına, tarixinə və milli dəyərlərinə münasibətinin göstəricisidir.
Bayrağımız daim ucalarda dalğalansın!

Pərvanə Vəliyeva
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin