"Yanlış tərbiyə, yanlış cəmiyyət formalaşdırır" - PSİXOLOQ

"Yanlış tərbiyə, yanlış cəmiyyət formalaşdırır" - PSİXOLOQCəmiyyətimizdə oğlan və qız uşaqları çox vaxt fərqli yanaşmalarla tərbiyə olunur. Qız uşaqlarına qarşı daha qoruyucu davranıldığı halda, oğlanlara "kişi ağlamaz", "oğlan uşağıdır, heç nə olmaz" kimi ifadələrlə böyümək təlqin edilir. Bu cür yanaşmalar uşağın duyğularını ifadə etməsinə, özünü tanımasına və gələcəkdə sağlam münasibətlər qurmasına necə təsir göstərir?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a psixoloq Samirə Bağırova danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, ümumiyyətlə, düzgün tərbiyə həm də sağlam cəmiyyət deməkdir:

"Əgər tərbiyənin təməli yanlışdırsa, o zaman yalnız fərdlər deyil, bütövlükdə cəmiyyətin və dövlətin sistemi də yanlış formalaşır. Cəmiyyətimizdə "oğlan ağlamaz", "qız sakit olmalıdır" kimi mesajlar uşağın daxili dünyasını parçalayır. Əvvəla, uşaq doğulanda özünü ilk başda nə oğlan, nə də qız kimi hiss edir; o sadəcə hiss edən bir varlıqdır. Hisslərin toplusu ruh deməkdir. Uşağa hansısa hissini gizlətməyi deyəndə, valideyn onun ruhunu basdırmış olur. Uşaq qorxunu, kədəri, ehtiyacı, azadlığı tanımır. Bu şəkildə empatiya zəifləyir, komplekslər yaranır və ən əsası, daxili gərginlik qəzəbə çevrilir. Bu qəzəb isə adətən şəxsi münasibətlərə yönəlir. Kəlmələr düzgün istifadə olunmalıdır. Misal: "Sakit ol! Ayıbdır! Sən qızsan, sənə olmaz! O oğlandır, ona olar!" kimi sözlər artıq bir qızı uşaqlıqdan itaətkar, öz sərhədlərini qura bilməyən, "yox" deməkdə günahkarlıq hiss edən, təsdiq üçün özünü qurban verən, zərərli münasibətlərə dözən zəif bənd kimi kodlaşdırılan fiqur kimi formalaşdırır. Eləcə də oğlan uşaqlarına əslində deyilməlidir: "Sən ağlaya bilərsən. Qorxa da bilərsən, bu normaldır. Hisslərin səni zəif etmir və sən öz hisslərindən heç vaxt utanma".

Bir avropalı ilə bir azərbaycanlının emosional reaksiyalarını müqayisə etdikdə maraqlı bir fərq görünür. Avropalı cəmiyyətlərdə insanlar şəxsi münasibətlərdə emosiyalarını daha yaxşı tənzimləyə bildikləri üçün güclü qəzəb və etirazlar əsasən sosial, siyasi və ictimai məsələlərə - dövlətə, hakimiyyətə, sistemə yönəlir. Yəni onların "emosional partlaması" daha çox struktur və ədalətsizliklə bağlı olur.

Azərbaycan cəmiyyətində isə güclü emosional reaksiyalar daha çox şəxsi münasibətlərdə, ailədə, yaxın çevrədə, partnyorla münasibətlərdə ortaya çıxır. Bunun da nəticəsində insanlar ictimai, sosial və dövlət məsələlərində baş verən hadisələrə qarşı passiv qalmış olurlar".

Vüsalə İbarhimli


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 2358   Tarix: 13 yanvar 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Azov dənizindəki hücumun təfərrüatı: Yaralı azərbaycanlılar hadisə anından danışdılar

Azov dənizində Palau bayrağı altında üzən gəmiyə pilotsuz uçuş aparatı ilə endirilən zərbə nəticəsində yaralanan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı dördə çatıb. APA-ya istinadən xəbər verir ki, hadisə zamanı xəsarət alan daha bir nəfər - gəminin bosmanı Rəşad Mədətxanov Yeysk Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasını

5 iyun
.

Bakıda ŞOK ANLAR: Küçənin ortasında avtobusu saxladıb hücum etdi - VİDEO

Bakıda ictimai nəqliyyatda xoşagəlməz hadisə baş verib. xəbər verir ki, insident Nəsimi rayonu, Akademik Həsən Əliyev küçəsində qeydə alınıb. Belə ki, 61 nömrəli müntəzəm marşrut xətti üzrə hərəkət edən "Otokar" markalı avtobusun qarşısını dayanacaqdan kənar yerdə kəsərək saxladan qadın sərnişi

5 iyun
.

Bakıda bu ərazilərdə söküntü planlaşdırılır

Bakıda həyata keçirilən yenidənqurma və şəhərsalma layihələri çərçivəsində bir sıra ərazilərdə söküntü və abadlaşdırma işlərinin aparılması nəzərdə tutulur. -ə istinadən xəbər verir ki, proses Bakı Şəhərinin 2040-cı ilədək Baş Planına uyğun şəkildə həyata keçirilir. Hazırda hansı razilərdə söküntü işlərini

6 iyun
.

Anormal təbiət hadisələri gəlir

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı yaxın aylarda formalaşması gözlənilən El Nino hava hadisəsi ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Bildirilib ki, bu proses qlobal temperaturun daha da yüksəlməsinə və ekstremal hava hadisələrinin artmasına səbəb ola bilər. xəbər verir ki, Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının açıqlamasın

5 iyun
.

Emi Karlon: ABŞ azərbaycanlı tələbələr üçün əsas istiqamətlərdən biri olaraq qalır

Ötən tədris ilində ABŞ-də Azərbaycandan olan 1 329 tələbə təhsil alıb və bu da əvvəlki illə müqayisədə 18 % çoxdur. "Report" xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-nin Azərbaycandakı müvəqqəti işlər vəkili Emi Karlon ABŞ səfirliyi və "EducationUSA" tərəfindən təşkil olunan "ABŞ-də təhsil"

6 iyun
.

Provayderlər üçün yeni tələblər müəyyənləşir

Provayder şəxsin sosial şəbəkə platformasındakı davranışının mütəmadi olaraq təhlil edilməsini, bəyan edilən yaşı ilə bağlı əsaslı şübhələr yaranarsa, təkrar yaş yoxlanılmasını təmin etməlidir. xəbər verir ki, sözügüdən məsələ "İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında"

7 iyun
.

ŞAD XƏBƏR: On minlərlə ailəyə birdəfəlik müavinət verilib

Bu ilin yanvar-may aylarında Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondu 34 470 nəfərə uşağın anadan olmasına görə proaktiv qaydada birdəfəlik müavinət ödənişi edib. bu barədə Fonda istinadən xəbər verir. Məlumata görə, müavinət ödənişləri 16 044 nəfər qız, 18 42

6 iyun
.

10 gündən sonra bu şəxslər işsiz qalacaq - AÇIQLAMA

Məhərrəm ayının başlaması ilə əlaqədar ölkədə toy, nişan və kütləvi əyləncə tədbirlərinin müvəqqəti dayandırılması xidmət sektorunda çalışan yüzlərlə sahibkarı və fərdi fəaliyyət göstərən şəxsi ciddi sınaq qarşısında qoyub. İllərdir formalaşan bu ənənəvi durğunluq dövrü şadlıq saraylarından tutmuş musiqiçilərə

6 iyun
.

Ölkədə məktəblər sentyabrın 1-i başlayacaq? - Məsələ GÜNDƏMDƏ

Uzun müddətdir müzakirə olunan məsələlərdən biri də dərslərin 1 sentyabrda başlayıb 25 mayda başa çatdırılması ilə bağlıdır. Bir çox valideyn hesab edir ki, iyun ayında havaların isti keçməsi uşaqların dərs prosesində çətinlik çəkməsinə səbəb olur. Tədris ilinin əvvəlki qaydada təşkil olunması və dərsləri

6 iyun