"Yanlış tərbiyə, yanlış cəmiyyət formalaşdırır" - PSİXOLOQ

"Yanlış tərbiyə, yanlış cəmiyyət formalaşdırır" - PSİXOLOQCəmiyyətimizdə oğlan və qız uşaqları çox vaxt fərqli yanaşmalarla tərbiyə olunur. Qız uşaqlarına qarşı daha qoruyucu davranıldığı halda, oğlanlara "kişi ağlamaz", "oğlan uşağıdır, heç nə olmaz" kimi ifadələrlə böyümək təlqin edilir. Bu cür yanaşmalar uşağın duyğularını ifadə etməsinə, özünü tanımasına və gələcəkdə sağlam münasibətlər qurmasına necə təsir göstərir?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a psixoloq Samirə Bağırova danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, ümumiyyətlə, düzgün tərbiyə həm də sağlam cəmiyyət deməkdir:

"Əgər tərbiyənin təməli yanlışdırsa, o zaman yalnız fərdlər deyil, bütövlükdə cəmiyyətin və dövlətin sistemi də yanlış formalaşır. Cəmiyyətimizdə "oğlan ağlamaz", "qız sakit olmalıdır" kimi mesajlar uşağın daxili dünyasını parçalayır. Əvvəla, uşaq doğulanda özünü ilk başda nə oğlan, nə də qız kimi hiss edir; o sadəcə hiss edən bir varlıqdır. Hisslərin toplusu ruh deməkdir. Uşağa hansısa hissini gizlətməyi deyəndə, valideyn onun ruhunu basdırmış olur. Uşaq qorxunu, kədəri, ehtiyacı, azadlığı tanımır. Bu şəkildə empatiya zəifləyir, komplekslər yaranır və ən əsası, daxili gərginlik qəzəbə çevrilir. Bu qəzəb isə adətən şəxsi münasibətlərə yönəlir. Kəlmələr düzgün istifadə olunmalıdır. Misal: "Sakit ol! Ayıbdır! Sən qızsan, sənə olmaz! O oğlandır, ona olar!" kimi sözlər artıq bir qızı uşaqlıqdan itaətkar, öz sərhədlərini qura bilməyən, "yox" deməkdə günahkarlıq hiss edən, təsdiq üçün özünü qurban verən, zərərli münasibətlərə dözən zəif bənd kimi kodlaşdırılan fiqur kimi formalaşdırır. Eləcə də oğlan uşaqlarına əslində deyilməlidir: "Sən ağlaya bilərsən. Qorxa da bilərsən, bu normaldır. Hisslərin səni zəif etmir və sən öz hisslərindən heç vaxt utanma".

Bir avropalı ilə bir azərbaycanlının emosional reaksiyalarını müqayisə etdikdə maraqlı bir fərq görünür. Avropalı cəmiyyətlərdə insanlar şəxsi münasibətlərdə emosiyalarını daha yaxşı tənzimləyə bildikləri üçün güclü qəzəb və etirazlar əsasən sosial, siyasi və ictimai məsələlərə - dövlətə, hakimiyyətə, sistemə yönəlir. Yəni onların "emosional partlaması" daha çox struktur və ədalətsizliklə bağlı olur.

Azərbaycan cəmiyyətində isə güclü emosional reaksiyalar daha çox şəxsi münasibətlərdə, ailədə, yaxın çevrədə, partnyorla münasibətlərdə ortaya çıxır. Bunun da nəticəsində insanlar ictimai, sosial və dövlət məsələlərində baş verən hadisələrə qarşı passiv qalmış olurlar".

Vüsalə İbarhimli


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 2357   Tarix: 13 yanvar 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Hacılar vətənə dönür

Həcc ziyarətindəki zəvvarlardan ibarət ilk təyyarə Azərbaycana yola düşüb. xəbər verir ki, bu barədə APA-ya Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin Xarici Əlaqələr şöbəsinin müdiri və Həcc Elektron Sistem rəhbəri Vüsal Cahangiri məlumat verib. O bildirib ki, təyyarə yerli vaxtla saat 12:30-da Bakıya çatacaq

6 iyun
.

Bank kartı olanların diqqətinə: YENİLİK OLACAQ - TARİX

Azərbaycanda bank kartlarından istifadə hər il artır, bununla yanaşı kiberdələduzluq və məlumat sızması riskləri də gündəmdə qalır. Bu fonda Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) gələn ildən bütün banklar və ödəniş təşkilatları üçün beynəlxalq PCI DSS təhlükəsizlik standartının tətbiqini məcburi etməyi planlaşdırır

7 iyun
.

Bakıda ŞOK ANLAR: Küçənin ortasında avtobusu saxladıb hücum etdi - VİDEO

Bakıda ictimai nəqliyyatda xoşagəlməz hadisə baş verib. xəbər verir ki, insident Nəsimi rayonu, Akademik Həsən Əliyev küçəsində qeydə alınıb. Belə ki, 61 nömrəli müntəzəm marşrut xətti üzrə hərəkət edən "Otokar" markalı avtobusun qarşısını dayanacaqdan kənar yerdə kəsərək saxladan qadın sərnişi

5 iyun
.

Azərbaycan və Türkmənistan mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığı genişləndirməyi planlaşdırır

Türkmənistanın xarici işlər naziri Rəşid Meredov ilə Azərbaycanın mədəniyyət naziri Adil Kərimli arasında görüş keçirilib. "Report" xəbər verir ki, görüşdə Azərbaycan ilə Türkmənistan arasında mədəni-humanitar əməkdaşlığın mövcud vəziyyəti və inkişaf perspektivləri müzakirə olunub. Tərəflə

6 iyun
.

10 gündən sonra bu şəxslər işsiz qalacaq - AÇIQLAMA

Məhərrəm ayının başlaması ilə əlaqədar ölkədə toy, nişan və kütləvi əyləncə tədbirlərinin müvəqqəti dayandırılması xidmət sektorunda çalışan yüzlərlə sahibkarı və fərdi fəaliyyət göstərən şəxsi ciddi sınaq qarşısında qoyub. İllərdir formalaşan bu ənənəvi durğunluq dövrü şadlıq saraylarından tutmuş musiqiçilərə

6 iyun
.

Azov dənizindəki hücumun təfərrüatı: Yaralı azərbaycanlılar hadisə anından danışdılar

Azov dənizində Palau bayrağı altında üzən gəmiyə pilotsuz uçuş aparatı ilə endirilən zərbə nəticəsində yaralanan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı dördə çatıb. APA-ya istinadən xəbər verir ki, hadisə zamanı xəsarət alan daha bir nəfər - gəminin bosmanı Rəşad Mədətxanov Yeysk Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasını

5 iyun
.

Məhərrəmlik ayı BU TARİXDƏ BAŞLAYIR

Bu il Azərbaycanda Məhərrəm ayı iyunun 16-da başlayacaq. Məhərrəmlik ayın ən mühüm günü hesab edilən Aşura günü isə iyunun 25-nə təsadüf edəcək. Məhərrəmlik ayından sonra isə Səfər ayı iyulun 15-də başlayacaq və 1 aya yaxın davam edəcək. (Bizim.Media)

7 iyun
.

Hava KƏKİN DƏYİŞİR: Yağış, sulu qar yağacaq - BU TARİXƏDƏK

Azərbaycanın rayonlarında müşahidə olunan yağıntılı hava şəraitinin iyunun 9-dək davam edəcəyi gözlənilir. xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb. Qeyd olunub ki, ayrı-ayrı yerlərdə yağıntının intensiv və güclü olacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi, yüksək dağlıq ərazilərd

6 iyun
.

Anormal təbiət hadisələri gəlir

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı yaxın aylarda formalaşması gözlənilən El Nino hava hadisəsi ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Bildirilib ki, bu proses qlobal temperaturun daha da yüksəlməsinə və ekstremal hava hadisələrinin artmasına səbəb ola bilər. xəbər verir ki, Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının açıqlamasın

5 iyun