Rent a car zamanı qəza baş verərsə nə etməli?

Rent a car götürən zamanı qəza riski az olsa da, tamamilə istisna edilə bilməz. Xüsusilə tanımadığınız avtomobil və yol şəraiti bu ehtimalı artıra bilər. Belə hallarda nə edəcəyini bilməmək əlavə stress və maddi itkilərə səbəb olur. İcarə avtomobili ilə baş verən qəzalar şəxsi avtomobillərdən fərqli hüquqi və prosedur qaydalarına tabedir. Sürücünün atdığı hər addım sonradan məsuliyyətin müəyyənləşdirilməsində həlledici rol oynayır. Yanlış qərarlar sığortanın etibarsız sayılmasına qədər gedib çıxa bilər. Buna görə də, əvvəlcədən məlumatlı olmaq vacibdir. Qəza anında soyuqqanlı davranmaq və düzgün ardıcıllıqla hərəkət etmək lazımdır. Polis, sığorta və icarə şirkəti ilə əlaqə prosesi bir-biri ilə sıx bağlıdır. Hər mərhələnin öz qaydası və vaxt çərçivəsi mövcuddur. Bu qaydalara əməl etmək həm hüquqi, həm də maliyyə baxımından sürücünü qoruyur. Bu yazıda rent a car götürən zamanı qəza baş verdikdə atılmalı olan əsas addımlar ətraflı şəkildə izah olunur.

Təhlükəsizliyi təmin edin və avtomobili saxlayın

Qəza baş verdikdən sonra ilk və ən vacib addım avtomobili tam dayandırmaqdır. Qəza işıqlarını dərhal yandırmaq digər sürücülərin sizi vaxtında görməsinə kömək edir. Əvvəlcə, öz sağlamlığınızı və avtomobildə olan digər şəxslərin vəziyyətini yoxlamalısınız. Əgər, xəsarət alan varsa, avtomobili tərpətməmək vacibdir. Yolun hərəkət hissəsində risk yaranırsa, təhlükəsizlik üçbucağı yerləşdirilməlidir. Ətraf mühitdə yanacaq sızması və ya yanğın riski olub-olmaması qiymətləndirilməlidir. Panikaya qapılmaq düzgün qərar verməyə mane olur. Sakit davranmaq hadisənin idarə olunmasını asanlaşdırır. Digər sürücülərlə aqressiv ünsiyyətdən qaçmaq lazımdır. Qəza yerini özbaşına tərk etmək hüquqi problem yarada bilər. Hadisə yerində qalmaq qanuni öhdəlikdir. Təhlükəsizlik təmin edildikdən sonra növbəti mərhələyə keçmək mümkündür.

Polis və təcili yardım çağırın

Qəza zamanı xəsarət alanların olması və ya ciddi maddi ziyanın yaranması halında polisə müraciət etmək zəruridir. Polis hadisəni rəsmi qaydada qeydə alaraq hüquqi qüvvəyə malik protokol tərtib edir. Bu sənəd sonradan sığorta ödənişləri və icarə şirkəti ilə aparılan proseslər üçün əsas rol oynayır. Tərəflər arasında fikir ayrılığı və ya anlaşılmazlıq yarandıqda polis müdaxiləsi vəziyyətin obyektiv qiymətləndirilməsini təmin edir. Əgər, qəza nəticəsində hər hansı şəxs xəsarət alıbsa, vaxt itirmədən təcili tibbi yardım çağırılmalıdır. Çünki yüngül görünən xəsarətlər belə sonradan ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Rəsmi qeydiyyat aparılmadıqda məsuliyyətin kimə aid olduğunu sübut etmək çətinləşir. Bir çox ölkələrdə polis çağırılmadan qəza yerinin tərk edilməsi inzibati məsuliyyət yaradır. Rent a car maşınlar götürülməsi bu məsələni daha da həssas edir. Polis əməkdaşlarına hadisənin gedişi dəqiq və ardıcıl şəkildə izah edilməlidir. Yanlış və ya natamam məlumat vermək sürücünün əleyhinə nəticələnə bilər. Rəsmi prosedurlara əməl etmək sürücünü hüquqi və maliyyə risklərindən qoruyur.

Qəza yerini sənədləşdirin

Qəza baş verdikdən sonra hadisə yerinin foto və video ilə qeydə alınması son dərəcə vacibdir. Çəkilən görüntülərdə avtomobillərin yol üzərindəki mövqeyi və zədələnmiş hissələr aydın şəkildə görünməlidir. Yol nişanları, yolun örtüyü, hava şəraiti və işıqlandırma kimi detallar da mütləq sənədləşdirilməlidir. Qarşı tərəfin avtomobilinin nömrə nişanı ayrıca və dəqiq şəkildə çəkilməlidir. Digər sürücünün sürücülük vəsiqəsi, şəxsiyyət və əlaqə məlumatları qeyd olunmalıdır. Sığorta sənədlərinin fotoşəkilləri əlavə sübut kimi böyük əhəmiyyət daşıyır. Hadisə yerində şahidlər varsa, onların əlaqə məlumatlarını almaq məqsədəuyğundur. Şahid ifadələri sonradan yaranan mübahisələrin həllində həlledici rol oynaya bilər. Foto və videolar zamanı masinlar yerindən tərpədilməzdən əvvəl çəkilməlidir. Görüntülərin aydın, detallı və mümkün qədər geniş bucaqdan olması vacibdir. Qəza yerindən kənarda və ya sonradan çəkilmiş fotolar etibarlı sübut kimi qəbul olunmaya bilər. Düzgün və tam sənədləşdirmə qəza prosesinin əsas və ən güclü mərhələlərindən biridir.

İcarə şirkətini dərhal məlumatlandırın

Qəza baş verdiyi anda avtomobili icarəyə götürdüyünüz şirkətlə dərhal əlaqə saxlamaq olduqca vacibdir. Əksər icarə müqavilələrində bu addım məcburi şərt kimi açıq şəkildə qeyd olunur. Şirkətə hadisənin baş verdiyi yer, tarix və vaxt barədə dəqiq məlumat verilməlidir. Baş verənləri qısa, aydın və faktlara əsaslanan şəkildə izah etmək kifayətdir. Məlumatlandırmanın gecikdirilməsi əlavə məsuliyyət və cərimələrə səbəb ola bilər. Bəzi sığorta paketləri yalnız vaxtında edilən bildirişlər zamanı qüvvədə qalır. İcarə şirkəti yaranmış vəziyyətə uyğun olaraq növbəti mərhələlər barədə sizi istiqamətləndirir. Avtomobilin hansı servisə aparılacağını və ya necə təhvil veriləcəyini adətən şirkət müəyyən edir. Bu səbəbdən özbaşına qərar vermək tövsiyə edilmir. Şirkətin verdiyi təlimatlara tam əməl etmək hüquqi və maliyyə risklərini azaldır. Mümkün olduqda ünsiyyəti yazılı formada aparmaq daha məqsədəuyğundur. Yazılı yazışmalar sonradan sübut kimi istifadə oluna bilər.

Sığorta şərtlərini yoxlayın

Rent a car götürərkən seçilən sığorta paketi qəza zamanı məsuliyyətin müəyyənləşdirilməsində əsas rol oynayır. KASKO sığortası adətən avtomobilin özünə dəyən zərərin qarşılanmasını təmin edir. Məsuliyyət sığortası isə qarşı tərəfin avtomobilinə və ya əmlakına dəyən ziyanı əhatə edir. Franchise məbləği sürücünün qəza zamanı öz üzərinə düşən minimum ödənişi göstərir. Bu məbləği əvvəlcədən bilmək maliyyə risklərini düzgün qiymətləndirməyə kömək edir. Sığortanın hansı hallarda qüvvədən düşdüyünü diqqətlə yoxlamaq lazımdır. Alkoqollu vəziyyətdə idarəetmə və ya yol hərəkəti qaydalarının kobud pozulması sığortanın etibarsız sayılmasına səbəb ola bilər. Qəza ilə bağlı sənədlərin düzgün və tam şəkildə təqdim edilməsi vacib şərtdir. Sığorta şirkəti bəzi hallarda əlavə izahat və ya sübut tələb edə bilər. Təqdim olunan bütün məlumatlar real vəziyyətlə tam uyğun olmalıdır. Yanlış və ya natamam məlumat maliyyə itkisi ilə nəticələnə bilər. Sığorta şərtlərini yaxşı bilmək sürücünü gözlənilməz xərclərdən qoruyur.

Avtomobili özbaşına təmir etdirməyin

İcarəyə götürülmüş avtomobili icarə şirkətinin razılığı olmadan təmir etdirmək düzgün hesab edilmir. Bu cür müdaxilə əksər hallarda müqavilə şərtlərinin pozulması kimi qiymətləndirilir. İcarə şirkətləri adətən yalnız özlərinin əməkdaşlıq etdiyi rəsmi servis mərkəzləri ilə işləyirlər. Sürücünün öz istədiyi servisi seçməsi əlavə hüquqi və maliyyə məsuliyyəti yarada bilər. Belə hallarda, təmir xərcləri sığorta tərəfindən qarşılanmaya bilər. Hətta, xırda və əhəmiyyətsiz görünən zədələr belə əvvəlcədən şirkətlə razılaşdırılmalıdır. Şirkətin texniki baxışı aparılmadan avtomobilə müdaxilə etmək riskli sayılır. Uyğunsuz ehtiyat hissələrinin istifadəsi avtomobilin ümumi vəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Rəsmi prosedura riayət etmək sürücünün maraqlarını qoruyur. Bu səbəbdən, şirkətin verdiyi təlimatlara tam əməl etmək vacibdir.

Protokol və sənədləri tam təqdim edin

Qəza baş verdikdən sonra hadisə ilə bağlı bütün sənədlərin vaxtında və tam şəkildə təqdim edilməsi vacibdir. Polis tərəfindən tərtib olunan protokol bu prosesin əsas və ən mühüm sənədi hesab olunur. Qəza yerində çəkilmiş foto və videolar sübut kimi sənədlərə əlavə edilməlidir. İcarə şirkəti bəzi hallarda sürücüdən yazılı izahat tələb edə bilər. Bu izahat qısa, aydın və yalnız faktlara əsaslanan formada yazılmalıdır. Sənədlərdə olan hər hansı uyğunsuzluq və ya ziddiyyət prosesin uzanmasına səbəb ola bilər. Tarix və saat məlumatlarının dəqiq göstərilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qarşı tərəfin şəxsiyyət və avtomobil məlumatları düzgün və tam qeyd olunmalıdır. Əskik sənədlər sığorta və qiymətləndirmə mərhələsini ləngidir. Bəzi hallarda, əlavə araşdırmaların aparılması zərurəti yarana bilər. Bu vəziyyət həm vaxt itkisinə, həm də əlavə stressə səbəb olur. Tam və düzgün sənədləşmə prosesin sürətli və sürücü üçün müsbət nəticələnməsinə xidmət edir.

Telegramda izləyin