Böyükşor gölü təhlükədədir? - AÇIQLAMA

Böyükşor gölündə suyun yaşıllaşması sianobakteriyaların kəskin artması ehtimalını gündəmə gətirir və bu, su hövzəsində qida maddələrinin çoxalması, üzvi çirklənmə və ekosistemin tarazlığının pozulması kimi problemlərin göstəricisi ola bilər. Göldə əvvəlki monitorinqlərdə yüksək minerallaşma, xlorid və həll olmuş duzların miqdarının yüksək olması, həmçinin səthi-aktiv maddələrin aşkarlanması qeydə alınıb.

Bəs, sianobakteriyaların kəskin artmasına hansı ekoloji amillər səbəb ola bilər, bu proses gölün canlı aləminə və ətraf mühitə hansı təsirləri göstərə, yaxın ərazidə yaşayan insanlar üçün hansı riskləri yarada bilər və problemin qarşısını almaq üçün suyun keyfiyyətinin monitorinqi, çirklənmə mənbələrinin müəyyənləşdirilməsi və gölün ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması istiqamətində hansı tədbirlər görülməlidir?
Məsələ ilə bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən ekoloq Sadiq Həsənov bildirib ki, sianobakteriyaların Böyükşor gölündə həddindən artıq artması müşahidə olunur:

"Burada bir neçə əsas səbəb var. Böyükşor gölündə axının olmaması, suyun dayanıqlı vəziyyətdə olması, ətrafında yaşayış məntəqələrinin həddindən artıq çoxluğu, sənaye müəssisələrinin fəaliyyət göstərməsi və çirkab sularının gölə axıdılmasının hələ də tam dayandırılmaması sianobakteriyaların inkişafı üçün münbit şərait yaradır. Sianobakteriyaların, yəni göy-yaşıl yosunların əsas qidalandığı mənbələrdən biri məişət çirkab sularıdır. Bu sularda azot və fosforun miqdarı həddindən artıq yüksək olur. Bu maddələr də yosunların sürətlə inkişafına şərait yaradır və nəticədə sianobakteriyaların kütləvi şəkildə artmasına səbəb olur".

Ekspert bildirib ki, sianobakteriyalar kütləvi şəkildə artdıqdan və məhv olduqdan sonra onların parçalanması zamanı digər canlı orqanizmlər daha çox oksigen istifadə edir:

"Nəticədə suda oksigen azalır və bu da balıqların və digər bioloji resursların tükənməsinə səbəb ola bilər. Böyükşor gölündə sianobakteriyaların artmasının əsas səbəbləri fosfor və azotun həddindən artıq çox olması, havanın isti keçməsi və günəş enerjisinin yüksək olmasıdır. Temperaturun yüksəlməsi də bu bakteriyaların inkişafı üçün əlavə stimul yaradır. Son iki ay ərzində Bakıda quraqlığın müşahidə olunması və havaların isti keçməsi də bu prosesə təsir göstərir".

Onun sözlərinə görə, burada əsas tədbir, ilk növbədə, məişət çirkab sularının gölə axıdılmasının qarşısının alınmasıdır. Çünki Böyükşor dayanıqlı göldür və burada su axını çox məhduddur. Bu səbəbdən çirkab sularının gölə axıdılması ciddi problemlər yaradır. Eyni zamanda, vaxtilə gölə neft çirkablarının axıdılması nəticəsində həmin çirkləndiricilərin gölün dibində toplanması da əlavə çirklənmə mühiti yaradır. Bu amil həm pis qoxunun yaranmasına, həm də göl ətrafında əlavə diskomfortun formalaşmasına səbəb olur".

Röyalə Xəyal

Telegramda izləyin