10 illik vergi güzəşti bitir - Un və çörəyin qiyməti bahalaşacaq? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

10 illik vergi güzəşti bitir - Un və çörəyin qiyməti bahalaşacaq? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMABuğda, un və çörəklə bağlı 10 illik ƏDV güzəştinin müddəti başa çatmaq üzrədir. 2027-ci il yanvarın 1-dən etibarən güzəşt uzadılmasa, bu məhsullar üzrə vergi yükünün dəyişməsi gündəmə gələ bilər. Bu isə xüsusilə gündəlik tələbat məhsulu olan çörəyin və unun qiymətinə mümkün təsirlə bağlı suallar yaradır.

Bəs güzəştin uzadılmaması un və çörəyin bahalaşmasına səbəb ola bilərmi? Qiymətlərə təsir hansı həddə ola bilər?
10 illik vergi güzəşti bitir - Un və çörəyin qiyməti bahalaşacaq? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMAMövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, bəli, güzəşt uzadılmasa, un və çörəyin bahalaşması üçün vergi kanalı yaranır, amma bu, avtomatik olaraq qiymətin kəskin artacağı anlamına gəlmir. Hazırda Vergi Məcəlləsinin 164.1.27-ci maddəsinə əsasən buğdanın idxalı və satışı, buğda ununun və çörəyin istehsalı və satışı 2017-ci il yanvarın 1-dən 10 il müddətinə ƏDV-dən azaddır. Yəni güzəşt 2026-cı ilin sonunda başa çatır. Dövlət Vergi Xidməti də bunu 2026-cı ilin avqustunda təsdiqləyib. Güzəşt uzadılmasa, əsas məsələ 18 faizlik ƏDV-nin tətbiq olunmasıdır. Lakin burada vacib nüans var: 18% ƏDV-nin tətbiqi məhsulun pərakəndə qiymətinin avtomatik 18% artması demək deyil. Verginin hansı mərhələdə tətbiq olunması, müəssisələrin əvəzləşdirə bildiyi ƏDV, istehsalçı və satıcıların marjası və rəqabət qiymətin nə qədər artacağını müəyyən edəcək.

Ən böyük ilkin təsir buğda və unun maya dəyəri kanalından yarana bilər. Buğdanın idxalına güzəşt ləğv edilərsə, idxal olunan buğdanın maya dəyəri yüksələcək. Bu isə un istehsalçısının xərcini artıracaq. Unun qiyməti qalxdıqda çörək istehsalçısının əsas xərclərindən biri də yüksəlir və nəticədə çörəyin qiymətinə təzyiq yaranır.

Üstəlik, çörəyin özünün istehsalı və satışı üzrə ƏDV azadolması da aradan qalxarsa, bu, artıq istehsalçı və pərakəndə satış mərhələsində əlavə vergi yükü yarada bilər. Buna görə güzəştin uzadılmaması həm un, həm də çörək bazarında qiymət artımı üçün əlavə faktor olacaq. İqtisadçı Vüqar Bayramov da güzəştlərin uzadılmasının qiymətlərin optimallaşdırılmasına və dünya bazarındakı dəyişikliklərin təsirinin azaldılmasına imkan verə biləcəyini bildirib.

Amma qiymətin nə qədər artacağını yalnız verginin dərəcəsinə baxaraq hesablamaq düzgün olmaz. Məsələn, dünya bazarında buğdanın qiyməti aşağı düşərsə, manat sabit qalarsa və daxili rəqabət güclü olarsa, vergi yükünün bir hissəsini şirkətlər öz marjasından qarşılaya bilər. Əksinə, dünya buğda qiymətləri yüksələrsə, logistika xərcləri artsa və yerli istehsalın maya dəyəri yüksəlsə, vergi güzəştinin başa çatması qiymət artımını daha da gücləndirə bilər.

Ona görə məsələni "güzəşt bitir → çörək mütləq 18% bahalaşır" formasında qoymaq doğru deyil. Daha düzgün yanaşma budur: güzəştin ləğvi un və çörəyin maya dəyərinə və son qiymətinə əlavə təzyiq yaradacaq; bu təzyiqin istehlakçı qiymətinə nə qədər ötürüləcəyini isə bazar şərtləri müəyyən edəcək.

Xüsusilə çörəyin sosial əhəmiyyətli məhsul olması nəzərə alınaraq, hökumət güzəşti uzatmasa belə, qiymət artımının qarşısını almaq üçün başqa mexanizmlərdən - məsələn, idxal rüsumlarının tənzimlənməsi, daxili buğda istehsalının stimullaşdırılması və ya hədəfli subsidiya mexanizmlərindən - istifadə edə bilər. Bu səbəbdən 2027-ci il üçün əsas sual yalnız "ƏDV güzəşti uzadılacaqmı?" deyil, həm də "uzadılmasa, onun yerini hansı qiymət-sabitləşdirici mexanizm tutacaq?" məsələsidir.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 843   Tarix: 08 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Əməkdar müəllim vəfat etdi

Naxçıvanda Əməkdar müəllim vəfat edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Naxçıvan Şəhər Təhsil Şöbəsi məlumat yayıb. Bildirilib ki, Naxçıvan şəhər 7 nömrəli tam orta məktəbin tarix müəllimi, Həsənov Səməd İbrahim oğlu uzun sürən xəstəlikdən sonra həyatını itirib

21 noyabr
.

Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

Media və Yayım Şurası jurnalistlər üçün müsabiqə elan edib. xəbər verir ki, bu barədə Şura məlumat yayıb. Müsabiqədə iştirak etmək üçün müraciət və ona əlavə edilən sənədlər elektron formada mib. portalı vasitəsilə Media və Yayım Şurasına təqdim edilir. Jurnalist müsabiqənin elan olunduğu günədək so

20 noyabr
.

İstirahət günü yağış yağacaq

Noyabrın 22-də ölkə ərazisində gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətinə istinadən xəbər verir ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin axşam bəzi yerlərdə yağış yağacağı gözlənilir. Gecəyə doğru yarımadanı

21 noyabr
.

Paytaxtda qarlı havalara hazırlıqla bağlı müşavirələr başa çatdı - Fotolar

Tədbirlər planına uyğun olaraq, paytaxt rayonlarında qış mövsümünə hazırlıqla bağlı tədbirlər başa çatıb. xəbər verir ki, bu barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin (BŞİH) Mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, hazırda şəhərin və rayon kommunal xidmətlərinin xüsusi təyinatlı texnikaları hazır vəziyyət

20 noyabr
.

21° isti... - Sabahın havası

Noyabrın 21-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Mülayim cənub-qərb küləyi gündüz şimal-qərb küləyi ilə əvəz olunacaq. Havanı

20 noyabr
.

Pensiyalarda ikinci artımı bu şəxslər alacaqlar

"Pensiyalarda 2026-cı ildə nəzərdə tutulan ikinci artım pensiya yaşına çatdıqdan sonra əmək fəaliyyətini davam etdirən və bu il əlavə altı illik iş stajını tamamlayan vətəndaşlara şamil olunacaq". Bunu Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vüqar Bayramov bildirib

22 noyabr
.

Bu bölgəmizdə doğum səviyyəsi yüksəkdir

Bu ilin doqquz ayı ərzində Ədliyyə Nazirliyinin rayon (şəhər) qeydiyyat şöbələri tərəfindən 64043 doğulan körpə qeydə alınıb. xəbər verir ki, bu barədə Dövlət Statistika Komitəsi ( DSK) məlumat yayıb. Bildirilib ki, ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə əhalinin hər 100 nəfərinə bu göstərici 9,4-də

20 noyabr
.

Tələbələr metro və avtobuslara daha az pul ödəyə bilər - Araşdırma

Bir tələbə universitetdən, kursa və ordan da evə qayıtmaq üçün gündəlik 3.60 manat, aylıq isə 160 manat gedişhaqqı xərcləyir. Bu isə tələbə üçün kiçik məbləğ hesab edilmir. xəbər verir ki, tələbələrin nəqliyyat xərclərinin azaldılması dünyanın müxtəlif yerlərində fərqli güzəştlər olunur. Məsələ ilə bağl

21 noyabr
.

Özünüməşğulluq avadanlığını satan vətəndaşları hansı məsuliyyət gözləyir? - VƏKİLDƏN AÇIQLAMA

Özünüməşğulluq proqramı çərçivəsində vətəndaşlara verilən avadanlıqların təyinatı üzrə istifadə olunması və müqavilə öhdəliklərinə əməl edilməsi tələb olunur. Lakin bəzi hallarda vətəndaşların həmin avadanlıqları satması və ya başqa şəxslərə verməsi halları ilə qarşılaşılır. Ali Məhkəmənin son hüquq

20 noyabr