İlham Əliyevin Türkmənistan səfəri: Bakı Mərkəzi Asiyada yeni geosiyasi xəritəni formalaşdırır

İlham Əliyevin Türkmənistan səfəri: Bakı Mərkəzi Asiyada yeni geosiyasi xəritəni formalaşdırırPrezident İlham Əliyevin Türkmənistana işgüzar səfəri Azərbaycanın xarici siyasətində Mərkəzi Asiya istiqamətinin nə qədər mühüm strateji əhəmiyyət daşıdığını bir daha ortaya qoydu. Türkmənbaşı şəhərində keçirilən Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə Prezident İlham Əliyevin iştirakı təkcə diplomatik protokol hadisəsi deyil. Bu səfər Azərbaycanın Xəzər hövzəsində və Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərdə artan siyasi və iqtisadi çəkisinin növbəti nümayişidir.

Son illərdə dünyada geosiyasi və geoiqtisadi proseslərin istiqaməti ciddi şəkildə dəyişib. Ənənəvi nəqliyyat və enerji marşrutlarına alternativlərin axtarılması, yeni ticarət dəhlizlərinin yaranması, enerji təhlükəsizliyinin ön plana çıxması və böyük güclər arasında rəqabətin artması Xəzər hövzəsinin strateji əhəmiyyətini daha da yüksəldib. Bu yeni reallıqda Azərbaycan öz coğrafi mövqeyini böyük üstünlüyə çevirməyi bacaran ölkələrdən biridir.

Bu gün Bakı ilə Mərkəzi Asiyanın paytaxtları arasında münasibətlər artıq sadəcə dostluq və tərəfdaşlıq ifadələri ilə məhdudlaşmır. Söhbət konkret iqtisadi layihələrdən, nəqliyyat dəhlizlərindən, enerji marşrutlarından, investisiyalardan, rəqəmsal bağlantılardan və uzunmüddətli siyasi əməkdaşlıqdan gedir.Azərbaycanın Mərkəzi Asiya siyasətində Türkmənistanın xüsusi yeri var. İki ölkəni Xəzər dənizi ilə yanaşı, tarixi və mədəni yaxınlıq, türk dünyasına bağlılıq və qarşılıqlı iqtisadi maraqlar birləşdirir. Son dövrdə Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərinin daha yüksək siyasi səviyyəyə yüksəlməsi də məhz bu strateji reallığın nəticəsidir.

Prezident İlham Əliyevin Türkmənbaşı səfərinin əsas mesajlarından biri Azərbaycanın Xəzəri Şərqlə Qərb arasında mühüm geosiyasi və geoiqtisadi körpüyə çevirmək siyasətidir. Mərkəzi Asiyanın zəngin resurslarının dünya bazarlarına çıxarılması üçün alternativ marşrutlara ehtiyac artdıqca Azərbaycanın əhəmiyyəti də yüksəlir.
Burada söhbət yalnız yük daşımalarından getmir. Azərbaycan Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı ilə özünü Avrasiya məkanının əsas logistika qovşaqlarından biri kimi təqdim edir. Mərkəzi Asiya dövlətləri üçün Azərbaycan üzərindən Avropa bazarlarına çıxış imkanlarının genişlənməsi isə Bakı ilə münasibətlərin strateji xarakterini daha da gücləndirir.

Başqa sözlə, Azərbaycan artıq yalnız "tranzit ölkə" olmaqla kifayətlənmir. Bakı regional nəqliyyat sisteminin formalaşdırılmasında qərarverici və təşəbbüskar aktorlardan birinə çevrilir.Enerji məsələsi də bu strategiyanın əsas sütunlarından biridir. Azərbaycan uzun illər ərzində Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayıb. İndi isə enerji siyasətinin coğrafiyası genişlənir. Xəzər regionunun enerji resursları, yaşıl enerji potensialı və elektrik enerjisinin ixrac imkanları yeni əməkdaşlıq perspektivləri yaradır.
Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə yaşıl enerji sahəsində əməkdaşlığı bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Gələcəkdə Xəzərin hər iki sahilini birləşdirən enerji layihələrinin genişlənməsi regionun iqtisadi xəritəsini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər.

Bütün bunlar Azərbaycanın xarici siyasətində daha böyük bir strategiyanın formalaşdığını göstərir. Bakı ayrı-ayrı layihələrdən çox, bir-birini tamamlayan nəqliyyat, enerji, ticarət və rəqəmsal bağlantılar sisteminin yaradılmasına çalışır.
Bu strategiyanın siyasi tərəfi isə daha az əhəmiyyət daşımır. Azərbaycan Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə münasibətləri gücləndirməklə Türk dünyasında siyasi və iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsinə də mühüm töhfə verir. Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan və digər türk dövlətləri ilə münasibətlərin yüksək səviyyəyə çatdırılması yeni regional əməkdaşlıq modelinin əsasını yaradır.

Prezident İlham Əliyevin diplomatik fəallığı burada xüsusi rol oynayır. Dövlət başçısının Mərkəzi Asiya ölkələrinin liderləri ilə mütəmadi görüşləri və müxtəlif çoxtərəfli platformalarda fəal iştirakı Azərbaycanın regiona münasibətinin təsadüfi və epizodik olmadığını göstərir. Əksinə, bu, uzunmüddətli və konkret maraqlara əsaslanan dövlət strategiyasıdır.

Əslində, Türkmənistan səfərinin əhəmiyyətini məhz burada axtarmaq lazımdır. Dünya yeni geosiyasi düzənə doğru gedərkən Azərbaycan özünü bu prosesin kənarında saxlamır. Əksinə, yeni düzənin formalaşdığı əsas məkanlardan birində - Xəzər hövzəsində - öz mövqeyini gücləndirir.

Bu siyasət Azərbaycanın milli maraqlarına tam uyğun gəlir. Çünki nəqliyyat dəhlizləri üzərində mövqenin gücləndirilməsi iqtisadi gəlirlər yaratmaqla yanaşı, ölkənin siyasi çəkisini də artırır. Enerji marşrutlarında mühüm mövqe tutmaq isə Azərbaycanın regional və beynəlxalq proseslərdə söz sahibi olmasını təmin edir.
Türkmənistanla münasibətlərin inkişafı bu baxımdan daha geniş məqsədə xidmət edir: Xəzərin iki sahilində yerləşən dövlətlər arasında iqtisadi və siyasi bağları gücləndirmək və Mərkəzi Asiyanı Cənubi Qafqaz üzərindən Avropaya daha sıx bağlamaq.

Azərbaycanın bu prosesdə üstünlüyü isə göz qabağındadır. Ölkə həm Xəzər dənizinə çıxışa, həm inkişaf etmiş nəqliyyat infrastrukturuna, həm enerji imkanlarına, həm də son illərdə formalaşmış güclü diplomatik əlaqələr şəbəkəsinə malikdir.

Ona görə də Prezident İlham Əliyevin Türkmənistan səfərini yalnız növbəti xarici səfər kimi təqdim etmək doğru olmaz. Bu səfər Azərbaycanın Mərkəzi Asiyada artan rolunun, Xəzər regionunda güclənən mövqeyinin və yeni geosiyasi reallıqlara uyğunlaşdırılmış xarici siyasət kursunun göstəricisidir.
Bakı açıq şəkildə göstərir ki, regionda yeni nəqliyyat, enerji və iqtisadi xəritə formalaşırsa, Azərbaycan həmin xəritənin kənarında deyil, mərkəzində olacaq.

Prezident İlham Əliyevin Türkmənistana səfərinin siyasi mahiyyəti də məhz budur: Azərbaycan Xəzəri ayırıcı xəttdən birləşdirici platformaya çevirməklə Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında öz strateji rolunu daha da möhkəmləndirir. Bu isə qarşıdakı illərdə Azərbaycanın regional çəkisinin daha da artacağından xəbər verir.

Nəsib Məhəməliyev
Milli Məclisin deputatı


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Siyasət   Baxılıb: 438   Tarix: 08 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Humanitar əməkdaşlıq Azərbaycan və Vyetnamı birləşdirən möhkəm körpü rolunu oynayır

70 illik tarixi olan Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin strateji tərəfdaşlığı yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur. Azərbaycandan min kilometrlərlə uzaqda olan Cənub-Şərqi Asiya ölkəsi olan Vyetnamla Azərbaycan arasında indiyədək 30-dan çox sənəd imzalanıb. Bu müqavilələr nergetika, nəqliyyat və investisiyalarda

20 noyabr
.

Kəlbəcərin əvvəlki şöhrəti bu rayona qaytarılacaqdır

Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad olunması 2020-ci il noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli Bəyanatın nəticəsidir: Bəyanatın şərtlərinə müvafiq olaraq Azərbaycan Kəlbəcər rayonunu hərbi əməliyyat keçirmədən, siyasi yolla işğaldan azad edərək öz yurisdiksiyasına qaytarıldı və bu olduqca böyük uğurdur v

21 noyabr
.

To Lam: "Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur"

"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mahiyyətini və mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur". AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, bu sözləri Vyetnam Prezidenti To Lam Hanoyda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə verilən rəsmi nahard

21 noyabr
.

Kəlbəcərin işğaldan azad olunması tarixi hadisədir

2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan, Rusiya prezidentlərinin və Ermənistan baş nazirinin imzaladıqları birgə Bəyanatla 30 ilə yaxın davam edən münaqişəyə son qoyuldu, düşmən sülhə məcbur edildi. Bəyanata uyğun olaraq Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonları siyasi yolla Azərbaycana qaytarıldı. Kəlbəcər Azərbaycanı

21 noyabr
.

Rusiya-Ukrayna müharibəsində yeni gərginlik - Avropa Putinə qarşı hərəkətə keçir

Ukraynanın Krım körpüsünə endirdiyi zərbə Rusiya-Ukrayna müharibəsində hərbi əməliyyatlarla yanaşı, diplomatik mübarizənin də yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Xüsusilə hücumun ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Çin lideri Si Cinpin və Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin görüşü ərəfəsində həyata keçirilməs

18 noyabr
.

Arzu və Leyla Əliyevalar Vyetnamda - Foto

Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyeva sosial şəbəkə hesabında yeni paylaşım edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, o, bacısı, Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva ilə Vyetnamın Hanoy şəhərində çəkdirdikləri fotonu paylaşıb. Həmin fotonu təqdim edirik:

20 noyabr
.

Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonası açılıb - Foto

Noyabrın 21-də Hanoy Ticarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonası açılıb. Layihə Kollecin azərbaycanlı tərəfdaşları ilə davamlı və məqsədyönlü əməkdaşlıq çərçivəsində ərsəyə gəlib. AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva açılışd

21 noyabr
.

Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri: Tarixi varislik və müasir əməkdaşlıq üfüqləri

Diplomatik münasibətlər tarixində elə əlaqələr var ki, onların möhkəmliyi zamanın sınağından keçir və müxtəlif dövrlərdə özünü təsdiqləyir. Azərbaycan ilə Vyetnam arasındakı münasibətlər onilliklər bundan əvvəl təməli qoyulmuş səmimi dostluğun bu gün strateji dialoq və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq üçü

20 noyabr
.

Azərbaycan və Vyetnam arasında əməkdaşlıq daha da genişlənəcəkdir

Azərbaycanın praqmatik xarici siyasət kursu dünya ölkələri ilə milli maraqlara söykənən əməkdaşlığın genişlənməsinə, qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə və dövlətlərarası münasibətlərin bərabərhüquqlu prinsiplər əsasında inkişafına xidmət edir. Azərbaycanla Vyetnamı min kilometrlərlə məsafə ayırır. Bun

20 noyabr