İrana Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı sadə izah: Söz sahibi Tehran yox, Bakıdır!

İrana Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı sadə izah: Söz sahibi Tehran yox, Bakıdır!İran dövləti regionumuzda yaranmış yeni reallıqları qəbul etməməklə sabitliyin əleyhinə yönəlmiş yanlış siyasi təbliğatına hələ də davam edir. Görünür, regiondakı münaqişələrin başa çatması, kommunikasiyaların açılması, bir sözlə dinc həyat və sülhün inamla bərqərar olması İranın maraqlarına xidmət etmir. Əks halda heç bir arqumentlə İranın "mehriban qonşuluq"dan dəm vurduğu mühitdə bu cür təzadlı fikirlər səsləndirməsini və zidd mövqe nümayiş etdirməsini əsaslandırmaq mümkün deyil.

İran dövlətinin maraqlarını müdafiə edən mətbuat orqanları isə bu təzadlı mövqeyin nümayişində ön sıralarda dayanır. İran mətbuatı inadla Zəngəzur dəhlizinin yaradılmasının əleyhinə çıxışları tirajlamağa davam edir. Bu cür təxribat xarakterli yazılardan birində Zəngəzur dəhlizinin yaradılması ilə bağlı heç bir razılaşmanın olmadığı iddia edilir. Eyni yazıda 10 noyabr bəyanatına istinad olunsa da, ya riyakarlıq, ya da siyasi savadsızlıq onun düzgün təhlil olunmasının qarşısını alır. Beləliklə, İran informasiyanı təhrif etməklə özü üçün təhlükənin olması barədə süni imic formalaşdırmağa cəhd göstərir.

10 noyabr bəyanatında göstərilmiş həmin məqama diqqət edək:

"Tərəflərin razılığı əsasında Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə Azərbaycanın qərb rayonlarını birləşdirən yeni nəqliyyat kommunikasiyalarının inşası təmin ediləcək".

Regionda sülh və inkişaf üçün səy göstərən tərəflər məhz bu maddəyə istinad edərək Zəngəzur dəhlizi kimi tərəqqi yolunun açılmasını tələb edirlər. Lakin İran bu dəhlizi Ermənistan ərazisindən keçən tranzit yollarına təhlükə kimi qəbul edir, bütün region üçün daha əlverişli mühitin yaradılması təşəbbüslərinə sadəcə saxta qorxuları səbəbilə əngəl törətməyə çalışır.

Bəlkə də, İran dövləti Ermənistanla apardığı qanunsuz ticarət əməliyyatlarının, daşınmaların ifşasından qorxur. Çünki istənilən halda regionda kommunikasiyaların açılması, daha əvvəl mövcud olan yolların bağlanmasına səbəb ola bilməz. Yəni, İranın bununla bağlı qorxuları tamamilə əsassızdır və gizlində yatan başqa mətləbləri ört-basdır cəhdinin nəticəsi kimi qarşımıza çıxır.

Qarabağın işğalı illərində aparılan qanunsuz ticarət, İranın Azərbaycan ərazilərində müxtəlif təsərrüfat işləri aparması, qeyri-leqal yükdaşımalar və işğalçı üçün nəfəslik rolu oynamaq Tehranın nüfuzunu sarsan faktlar olaraq qalmaqdadır. Lakin İran bu gün əlinə düşən fürsətdən istifadə edib öz səhvlərini düzəltmək, həqiqətən mehriban qonşuluq siyasəti güdmək əvəzinə, özü üçün uydurma təhdid və təhlükələri ortaya atmaqla əsl niyyətini və iç üzünü ortaya qoyur.

İran Ermənistanla olan qanunsuz ticarətindən, narkotik vasitələrin gizli yollarla daşınmasından imtina edə bilmir. Beynəlxalq sanksiyaları da nəzərə alsaq, İran üçün narkotik biznesinin gəlirli bir sahə olduğunu söyləyə bilərik, ancaq istənilən halda regionda irəli sürülən təşəbbüslər İran dövləti üçün də leqal yollarla daha böyük gəlir və imkanlar vəd edir.

Bütün bunlardan imtina və Zəngəzur dəhlizini böyük təşviş fonunda inkar etmək İran üçün müsbət heç nə vəd edə bilməz. Çünki bəyanatda onsuz da "tərəflərin razılığı əsasında" ifadəsi mövcuddur. İran isə bu məsələdə tərəf olaraq iştirak etmir. Azərbaycan özünün və regionda sabitliyin tərəfdarı olan bütün qüvvələrin marağını təmin edən Zəngəzur dəhlizini açmaq üçün İranın razılığına ehtiyac duymur. Bu məsələdə İranın mövqeyinin öyrənilməsi təşəbbüsləri belə, rəsmi Bakının cənub qonşusuna etdiyi jestdən başqa bir şey deyil.

Bu gün isə İran tərəfi özünü ərköyün və şıltaq uşaq kimi aparmağa davam edir. İran var gücü ilə hay-şivən qopardığı istənilən məsələdə haqlı olduğunu düşünsə də, reallıq ortadadır. Azərbaycan dövlətinin yaratdığı yeni reallıqlar var və burada əsas söz sahibi də məhz rəsmi Bakıdır.

İran sadəcə yeni yaranmış reallıq və imkanlardan istifadə edərək, bütün regionla birgə inkişafa köklənməklə bu yanlış yoldan geri qayıda bilər. Zəngəzur dəhlizini inkar etməyə çalışarkən belə 10 noyabr bəyanatındakı yaradılacaq dəhlizin hüquqi əsasını təşkil edən bəndə istinad edəcək qədər sağlam düşüncə və siyasi səriştədən uzaq, siyasi savadı informasiyanı düzgün qəbul və şərh etməyə imkan verməyən mətbuata sahib İran bu minvalla onsuzda təcrid olunduğu dünyada daha ağır sınaqlarla üzləşə bilər.

Sonda İranda prosesləri şərh edənlərin və mövqe bildirənlərin potensialını ortaya qoyduğumuz və imkanlarını gördüyümüz üçün sadə dillə hər şeyin icmalını təqdim və izah edək:

Zəngəzur dəhlizinin hüquqi əsasını 10 noyabr bəyanatında İran tərəfinin yanlış təfsir etdiyi maddə təşkil edir. İran bu dəhlizin yaradılması prosesində söz sahibi deyil. Azərbaycan dövlətinin öz maraqlarını təmin etmək, regionda sülh və təhlükəsizlik naminə addımlar atması üçün İranın fikrinə və icazəsinə ehtiyacı yoxdur. İran sadəcə mehriban qonşu kimi bu işə can atmalı, ambisiyalarını bir kənara qoyub yeni reallıqları qəbul etməlidir…/oxu.az


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Siyasət   Baxılıb: 2083   Tarix: 12 oktyabr 2021  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 055 3906818

Facebookda Paylaş

Tezbazar.az elanlar sayti

Unvan.az - elanlar sayti

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

Paşinyan Moskvada səfərdədir

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın Rusiyaya işgüzar səfəri başlayıb.. . "Report" xəbər verir ki, bu barədə "Sputnik Armeniya" məlumat yayıb.. . . O, Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə işgüzar nahar edəcək. Daha sonra tərəflər gündəlikdəki məsələləri müzakirə edəcəklər.. . V.Puti

12 oktyabr

Azərbaycanın qələbəsi İrana neçə milyarda başa gəlib?

"Azərbaycan və Türkiyənin Rusiya ilə böyük ölçüdə razılaşdığı məsələlər var. Həmin razılaşmada da regional əməkdaşlıq, bölgəsəl təhlükəsizliyin təmin olunması, iqtisadi imkanların genişləndirilməsi kimi məsələlər yer alır". . . Bu sözləri Sonxeber.az-a açıqlama verən Sosial Tədqiqatlar Mərkəzini

12 oktyabr

Uğurların əsasında duran siyasi peşəkarlıq və milli maraqlar

Azərbaycan bugünkü inkişafı ilə, siyasi, iqtisadi, hərbi, mədəni və s. istiqamətlər üzrə əldə etdiyi nəticələrə görə bölgədə və dünyada söz sahibi olan bir ölkəyə çevrilir, öncül siyahılarda yer alır. Bu nəticənin əldə olunmasında ölkəyə rəhbərlik etmiş dahi siyasətçinin, Ümummilli Lider Heydər Əliye

12 oktyabr

Böyük zəfərlərlə zəngin 18 il: Uğurların əsasında duran siyasi peşəkarlıq

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ölkə rəhbəri vəzifəsində fəaliyyətinin 18 ili tamam olub. 2003-cü ilin 15 oktyabr tarixində keçirilmiş seçkilərdə seçicilərin 76 faizdən çoxu İlham Əliyevə səs vermişdir. Bununla da Azərbaycan xalq öz səsini Ulu Öndər Heydər Əliyev siyasətinin davam etdirilməsinəv

12 oktyabr

"Hər addımda Azərbaycan əleyhinə siyasət aparan bu ölkənin riyakarlığı sərhəd tanımır" - Deputat

İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Azərbaycan ordusuna dəstək və İranın Ermənistana yardımlarına etiraz məqsədilə Ərdəbil şəhərinin Cinral parkında aksiya keçirən 12 ərdəbilli fəall barəsində qərar çıxarılıb. Oktyabrın 9-da Ərdəbilin Cəza Məhkəməsinin 102-ci bölməsinin başçısı Tahir Rəsulinin çıxardığ

12 oktyabr

Ərdoğan Baydenlə Qarabağı müzakirə edəcək

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan G20 zirvəsi çərçivəsində amerikalı həmkarı Co Baydenlə keçiriləcək görüşdə müzakirə mövzuları bəlli olub.. . Bu barədə Türkiyə Prezident Administrasiyasının sözçüsü İbrahim Kalın danışıb.. . "İkitərəfli siyasi və iqtisadi münasibətlər, enerji, təhlükəsizlik

12 oktyabr

Ərdoğan: "Artıq səbr kasamız daşıb"

Türkiyədə prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sədrliyi ilə Nazirlər Kabinetinin iclası keçirilib.. . Üç saat davam edən toplantıdan sonra dövlət başçısı bir sıra maraqlı açıqlamalar verib.. . O, Suriya ərazisindən Türkiyə torpaqlarının atəşə tutulması faktını şərh edərək, son hadisələrin səbr kasasını daşırdığın

11 oktyabr

"Azərbaycan öz qələbəsilə bütün dünyaya güclü dövlət olduğunu sübut etdi"

İstiqamət: Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin, milli adət-ənənələrinin, elm və mədəniyyətinin təbliği: dövlət müstəqilliyimizin bərpasının 30-cu ili - Azərbaycan dövlətçiliyi müasir mərhələdə. . "Ölkəmizin Vətən müharibəsində qazandığı tarixi zəfər yeni reallıqlar yaratmış oldu. Bu reallıqlar hə

11 oktyabr

İlham Əliyev: "Azərbaycan özü ərazi bütövlüyünü və tarixi ədaləti bərpa etdi"

"Beynəlxalq münasibətlərdə tüğyan edən ikili standartlardan istifadə edən Ermənistan beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərini kobud şəkildə pozaraq təqribən 30 il ərzində Azərbaycan ərazilərinin 20 faizini işğal altında saxlaya bildi. Həm öz ərazisində, həm də işğal etdiyi Azərbaycan torpaqlarınd

11 oktyabr