Daha təhlükəli günlər gəlir

Bu il iyulun 3-dən 10-dək dünyada indiyə qədər qeydə alınan ən isti həftə yaşanıb. Meteoroloqlar deyirlər ki, qarşıda daha çox isti günlər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Guardian" yazır. Atmosferdə karbon qazının səviyyəsinin kəskin artması və Atlantik okeanı üzərində əsən güclü küləklərin qeyri-adi zolağı artıq Texas ştatında (ABŞ), o cümlədən Yunanıstan, İspaniya, İtaliya və bir çox başqa yerlərdə isti dalğalarına səbəb olub.

Qeyd olunur ki, bütün Avropada "qırmızı" səviyyəli hava xəbərdarlığı edilib. Xorvatiyada, Adriatik dənizinin sahillərində və İspaniya Navarrasında meşə yanğınları tüğyan edir, temperatur 40 dərəcəyə yüksəldiyi üçün Akropol kimi turistik yerlər bağlanıb.

Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı keçən həftə bildirib ki, 1850-ci illərdə cihazla hava istiliyinin ölçülməsinə başlanandan bəri Yer belə bir hadisə ilə qarşılaşmayıb.

Ümumdünya Mühafizə Təşkilatının iqlim xidmətinin direktoru, professor Kristofer Hevitt deyib: "Biz kəşf edilməmiş ərazidəyik və bu, planet üçün narahatedici xəbərdir".

Bu fikri atmosfer radiasiyası sahəsində Leypsiq Universitetinin tədqiqatçısı Karsten Hausteyn dəstəkləyib. "İyulun tarixinin ən isti ay olacağı ehtimalı var... Bu, təxminən 120.000 il əvvəl olan Eemian (buzlararası) dövrdən bəri deməkdir", deyə Hausteyn bildirib.

Hazırkı rekord istilik dalğalarının tətikləyiciləri ilə yanaşı, Sakit okeanda güclənən El Nino fenomeni bütün dünyada hiss olunmağa başlayıb.

El Nino ekvatorial Sakit Okeanın sirkulyasiyası dəyişdikdə və onun temperaturu yüksəldikdə bütün dünyada əlavə istilik şoklarına səbəb olan dövri iqlim hadisəsidir.

"Tipik bir El Nino müvəqqəti olaraq orta qlobal temperaturu təxminən 0,2°C artırır. Bu artım Sənaye İnqilabından bəri iqlim dəyişikliyində müşahidə etdiyimiz 1,2 dərəcə ilə müqayisədə kiçikdir, lakin insan tərəfindən səbəb olunan istiləşməyə əlavə olaraq, gələn ilin sonuna qədər qlobal temperatur rekordu müəyyən ediləcək", deyə "Met Office"in iqlim dəyişkənliyinin modelləşdirilməsi şöbəsinin rəhbəri Geoff Kniq bildirib.

Nəticədə, bir çox elm adamları qlobal temperaturu artımının bu il və ya gələn il 1,5 dərəcə həddini keçə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Bu hədd İqlim Dəyişikliyi üzrə Hökumətlərarası Panel (IPCC) tərəfindən planetin qlobal hava modellərində geri dönməz dəyişikliklərə səbəb ola biləcək meteoroloji enmə nöqtələrindən keçməməsi üçün qlobal istiləşmənin artmasının yuxarı həddi kimi müəyyən edilib.

Alimlər əlavə edirlər ki, yaxın vaxtlarda qeydə alınacaq yeni rekord istinin nəticələri dərin və təhlükəli olacaq. Ötən ilin yayında bütün Avropanı bürümüş isti dalğasında 61 mindən çox insanın öldüyü təxmin edilir.

Bu il və ya ən geci gələn il qırılacaq bu rekordla, 2022-ci ildə ölənlərin sayının aşılması ehtimalı var. Yunanıstan, İspaniya və İtaliya kimi Aralıq dənizi ölkələri ən çox əziyyət çəkəcək, ağır nəticələr olacaq.

BMT-nin baş katibi Antonio Quterreşin sözlərinə görə, iqlim dəyişikliyi nəzarətdən çıxır. O xəbərdarlıq edib ki, əgər dünya qalıq yanacaq emissiyalarını məhdudlaşdırmaq üçün lazım olan əsas tədbirlərin qəbulunu gecikdirməkdə israrlı olsa, bu, fəlakətli vəziyyətə gətirib çıxara bilər.

"Met Office" və Ekseter Universitetinin iqlim eksperti professor Riçard Betts "Yüksək qlobal temperatur bizi heç də təəccübləndirməməlidir. Bütün bunlar uzun müddətdir ki, bildiyimiz bir xatırlatmadır və biz atmosferə daha çox istixana qazlarının yığılmasını dayandırana qədər daha çox ifrat hallar görəcəyik", deyib.

Telegramda izləyin