Kimlərin kredit borcu SİLİNƏ BİLƏR? - Ekspertdən AÇIQLAMA

Kredit borcunun silinməsi ilə bağlı müxtəlif hallar mövcud olsa da, borcalanın sadəcə maddi çətinlik yaşaması borcun avtomatik olaraq ləğv edilməsi üçün əsas sayılmır. Borcalanın vəfat etməsi, kreditin sığortalanması, bankın borcu bağışlaması, dövlət tərəfindən xüsusi qərarın qəbul edilməsi, iddia müddətinin keçməsi və borcun ümidsiz borc kimi balansdan çıxarılması kimi halların hər birinin fərqli hüquqi nəticələri var. Bu məsələlərdə borcalanın vəfatından sonra vərəsələrin məsuliyyəti, sığorta müqaviləsinin şərtləri və bankın tələbdən imtina edib-etməməsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Bəs, borcalanın vəfat etməsi, kreditin sığortalanması, bankın borcu bağışlaması, dövlət tərəfindən xüsusi qərarın qəbul edilməsi, iddia müddətinin keçməsi və borcun ümidsiz borc kimi balansdan çıxarılması hansı hallarda kredit borcunun silinməsinə əsas yarada bilər və bu halların hər birində borcalanın və ya onun vərəsələrinin hansı hüquq və öhdəlikləri yaranır?
Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən bank eksperti Emin Kərimov bildirib ki, maliyyə sferasında borcun silinəcəyinə ümid etmək geniş yayılmış yanaşma deyil, daha doğrusu, belə hallara az rast gəlinir.

"Şəxs kredit götürürsə və müqaviləni imzalayaraq borcu qaytarmaq öhdəliyini üzərinə götürürsə, həmin öhdəliyi icra etməlidir. Kreditin qaytarılmaması, ümumiyyətlə, müqavilədə nəzərdə tutulmur. Şəxs öhdəliyini tam icra etdikdə kredit bağlanmış hesab olunur. Əgər hər hansı səbəbdən ödənişlər gecikdirilir və kredit qeyri-aktiv vəziyyətə düşürsə, məsələ hüquqi müstəvidə həll olunur. Belə hallarda kreditin ödənilməsi üçün müəyyən güzəştlər verilə, faizlərin hesablanması dayandırıla və borcun qaytarılması üçün qarşılıqlı razılaşma əsasında müxtəlif çıxış yolları təklif oluna bilər".

Ekspert bildirib ki, kredit borcunun tam silinməsi və ya bağışlanması ilə bağlı isə belə hal nadir hallarda mümkündür:

"Əgər kredit şəxsin xəbəri və iradəsi olmadan saxta yolla rəsmiləşdirilibsə və bu hal sübuta yetirilirsə, həmin kredit öhdəliyinə məhkəmə qaydasında xitam verilə bilər. Bunun hansı hallarda tətbiq edilə biləcəyi isə konkret hüquqi vəziyyətdən asılıdır. Şəxs özü banka müraciət edərək kredit götürübsə, müəyyən hissəsini ödəyib, daha sonra ödənişləri dayandırıbsa, bank hüquq müstəvisində, o cümlədən məhkəməyə müraciət etməklə öz hüquqlarını qorumaq üçün tədbirlər görə bilər. Sonrakı proseslər isə məhkəmə qətnaməsinə əsasən icra olunur".

Onun sözlərinə görə, şəxs kredit götürməklə borc öhdəliyi yaranırsa, həmin öhdəliyi icra etməlidir:

"Bank kredit verdikdə onun qaytarılması üçün ödəniş cədvəli müəyyən edir və müştəriyə öhdəliyin icra müddətini bildirir. Müştəri müqavilə şərtlərini pozduqda isə məsələ hüquqi müstəvidə həll olunur. Dövlət tərəfindən qərar qəbul edilərsə, kütləvi amnistiya və ya kütləvi bağışlanma kimi hallar istisna təşkil edə bilər. Lakin vətəndaş öz istəyi ilə kredit götürübsə, tam borc öhdəliyini icra etməlidir. Belə borcun avtomatik şəkildə silinməsi və ya bağışlanması qaydası nəzərdə tutulmayıb".

Röyalə Xəyal

Telegramda izləyin