"Gün ərzində çoxlu video izləmək əvvəlcə, qısa, sonra isə uzunmüddətli yaddaş problemi yarada bilər" - Röyanə Quluzadə

Son 10 ildir ki, sosial şəbəkələr insanların daha çox vaxt keçirdiyi platformaya çevrilib. Daha çox gənclər və orta yaşlı insanlar sosial şəbəkələrdən istifadə edirlər. Hətta bəziləri demek olar ki, sosial şəbəkələrin aludəçisinə çevrilib. Belə ki, xüsusilə aktiv sosial şəbəkə istifadəçiləri gün ərzində yüzlərlə video izləyirlər.

Bu videolar "reels", "shorts", "1 dəqiqəlik TikTok" videolarıdır. 30 saniyə, 1 dəqiqə olan bu videolar insan beynini dəqiqələr ərzində informasiya axınına məruz qoyur. Hətta bəzən saatın necə keçdiyini anlamaq belə olmur. Bəzilərinə bu videolar xoş gəlsə da, əslində sağlamlığımıza zərərlidir. Araşdırmalar göstərir ki, qısa videoların beyinə zərəri sonda yaddaş pozulmasınabelə gətirib çıxara bilər.Nəzərə alsaq ki, son vaxtlar xüsusilə gənclər arasında yaddaş problemi çoxalıb, bunun səbəbi məhz sözügedən videolar ola bilər?

Mövzuyla bağlı Sonxeber.az-a danışan nevroloq Röyanə Quluzadə bildirib ki, "reels"lərin "shorts"ların uzun müddətli izlənməsi zamanla nevroloji problemlər yaradır:

"Xüsusilə, videolar həyəcanverici, narahatedicidirsə, diqqət problemləri, yaddaş zəifliyi, yuxu pozğunluqları yarada bilər.İlk olaraq, belə qısa videoların tez-tez izlənməsi beyində bir alışqanlığa, dopamin ifrazına səbəb olur. Beyin də tez-tez dəyişən məlumatlara öyrəşir və davamlı olaraq yeni dopamin almaq istəyir. Nəticədə, biz qısa videoları davamlı olaraq izləmək istəyirik. Bu, alkoqol, siqaret kimi asılılığa çevrilir.Eyni zamanda, bu qısa videolar bizim fokuslanma bacarığımıza da mənfi təsir edir. Nəticədə, xüsusilə məktəb yaşındakı uşaqlarda diqqət dağınıqlığı problemi yaradır. Uzun müddətli diqqət dağınıqlığı isə yaddaşın pozulmasına səbəb olur".

Nevroloq vurğulayıb ki, bu əvvəlcə, qısa, sonra isə uzunmüddətli yaddaş problemi yarana bilər:

"Melatonin hormonu azalır. Ekranın mavi işığı gözə təsir edir Bundan əlavə, qısa "reels"lər xüsusilə axşam izləndiyinə görə daha ziyanlıdır. Çünki ekranın mavi işıq epifiz vəzidə melatonin hormonunu azaldır.Yuxu hormonunun azalması isə gec yatmağımıza, səhər yorğun oyanmağımıza səbəb olur. Bu da yenə yaddaşa təsir edir. Yəni ümumi olaraq qüsurlu bir dövran yaranır".

Telegramda izləyin