"İki ölkə arasında təhlükəsizlik dialoqu qarşılıqlı maraqlara və ortaq dəyərlərə əsaslanır" - DEPUTAT

"2026-cı il aprelin 22-də Bakıda keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər Azərbaycan ilə Latviya arasında münasibətlərin yalnız ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsində inkişaf etmədiyini, eyni zamanda regional və qlobal təhlükəsizlik məsələləri kontekstində yeni məzmun kəsb etdiyini nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyev və Latviya Prezidenti Edqars Rinkeviçs arasında keçirilən təkbətək və geniş tərkibli görüşlər, eləcə də mətbuata verilən bəyanatlar göstərdi ki, tərəflər arasında dialoq yalnız iqtisadi və siyasi əməkdaşlıqla məhdudlaşmır, həm də təhlükəsizlik, sülh və sabitlik kimi fundamental məsələləri əhatə edir. Prezident İlham Əliyev çıxışında xüsusi olaraq vurğuladı ki, görüşlər zamanı Cənubi Qafqaz və Baltik regionlarında təhlükəsizlik məsələləri, regional inkişaf və beynəlxalq müstəvidə baş verən proseslər geniş şəkildə müzakirə edilmişdir. Bu yanaşma iki region arasında əməkdaşlığın yeni mərhələyə daxil olduğunu göstərir".

Bu sözləri Sonxeber.az-a Milli Məclisin deputatı Şahin Seyidzadə danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, Azərbaycan Cənubi Qafqazda sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunmasında mühüm rol oynayan dövlət kimi çıxış etdiyi kimi, Latviya da Baltik regionunda və Avropa təhlükəsizlik sistemində aktiv mövqeyi ilə seçilir:

"Bu baxımdan, iki ölkə arasında təhlükəsizlik dialoqu qarşılıqlı maraqlara və ortaq dəyərlərə əsaslanır. Görüş zamanı diqqət mərkəzində olan əsas məsələlərdən biri Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh prosesinin mövcud vəziyyəti olmuşdur. Prezident İlham Əliyev bu barədə danışarkən qeyd etmişdir ki, artıq regionda de-fakto sülh mövcuddur və bu, son illərdə atılmış siyasi addımların nəticəsidir. Onun sözlərinə görə, ötən ilin avqust ayından etibarən baş verən hadisələr - o cümlədən yüksək səviyyəli görüşlər, birgə bəyanatların imzalanması və sülh sazişi üzrə danışıqların irəliləməsi - regionda yeni reallıqlar yaratmışdır.

Bu yeni reallıqlar yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmır. Əksinə, konkret praktiki addımlar müşahidə olunur. Belə ki, Azərbaycan ilə Ermənistan arasında müəyyən sahələrdə ticarət əlaqələrinin başlanması, enerji məhsullarının təchizatı, həmçinin vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri arasında dialoqun qurulması sülh prosesinin real məzmun kəsb etdiyini göstərir. Bu addımlar uzun illər münaqişə şəraitində yaşayan iki ölkə arasında etimadın bərpası və normal münasibətlərin formalaşması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Prezident İlham Əliyev çıxışında sülh prosesinin fəlsəfəsinə də toxunaraq vurğulamışdır ki, münaqişələrin həllində əsas rol siyasi iradə və strateji baxışa məxsusdur. Onun fikrincə, dövlətlər qarşısında iki seçim dayanır: ya sonsuz münaqişə və qarşıdurma yolunu davam etdirmək, ya da beynəlxalq hüquq normalarına əsaslanaraq sülhə nail olmaq və gələcəyə yönəlmiş əməkdaşlıq mühitini formalaşdırmaq. Azərbaycan bu seçimdə sülh yolunu seçmiş və bunu praktiki addımlarla təsdiq etmişdir.

Bu yanaşma beynəlxalq münasibətlər sistemində də mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Müasir dövrdə müxtəlif regionlarda davam edən münaqişələr fonunda Azərbaycanın təqdim etdiyi model konstruktiv yanaşma nümunəsi kimi çıxış edə bilər. Siyasi müdriklik, praqmatik yanaşma və uzunmüddətli strateji baxışın vəhdəti münaqişələrin həllində effektiv mexanizm kimi özünü doğruldur.

Azərbaycan-Latviya dialoqunun digər mühüm aspekti regionlararası əməkdaşlıqdır. Baltik və Cənubi Qafqaz regionları arasında əlaqələrin inkişafı yeni geosiyasi imkanlar yaradır. Latviya Avropa İttifaqının üzvü kimi Avropa məkanında mühüm mövqeyə malikdir, Azərbaycan isə Avropa ilə Asiya arasında körpü rolunu oynayaraq nəqliyyat və enerji layihələrində əsas iştirakçılardan biridir. Bu qarşılıqlı tamamlayıcılıq iki region arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün əlverişli şərait yaradır.

Xüsusilə enerji təhlükəsizliyi məsələsi bu əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir. Azərbaycan Avropanın enerji təminatında mühüm rol oynayır və bu sahədə etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Latviya isə enerji və logistika sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlıdır. Bu kontekstdə tərəflər arasında əlaqələrin dərinləşdirilməsi yalnız ikitərəfli deyil, həm də daha geniş regional əməkdaşlığa töhfə verə bilər.

Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşərək regionda tranzit imkanlarının genişləndirilməsində mühüm rol oynayır. Latviya isə Baltik regionunda logistika mərkəzlərindən biri kimi çıxış edir. Bu baxımdan, iki ölkə arasında əməkdaşlıq Avropa ilə Asiya arasında nəqliyyat əlaqələrinin daha da inkişafına xidmət edə bilər".

Deputat onu da vurğuladı ki, görüş zamanı diqqət çəkən digər mühüm məqamlardan biri liderlər arasında şəxsi münasibətlərin yüksək səviyyədə olmasıdır:

"Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, tərəflər bir-birini uzun illərdir tanıyır və bu, qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Şəxsi diplomatiya müasir beynəlxalq münasibətlərdə mühüm rol oynayır və dövlətlərarası əlaqələrin inkişafında əlavə impuls yaradır.

Bu amil xüsusilə mürəkkəb geosiyasi şəraitdə daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. Liderlər arasında qarşılıqlı anlaşma və etimadın olması siyasi dialoqun daha səmərəli aparılmasına, qərarların daha operativ qəbuluna və əməkdaşlığın daha sürətli inkişafına şərait yaradır.

Ümumilikdə, Latviya Prezidentinin Azərbaycana səfəri yalnız diplomatik hadisə deyil, həm də regional və qlobal təhlükəsizlik baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyan siyasi hadisə kimi qiymətləndirilməlidir. Bu səfər göstərdi ki, Azərbaycan və Latviya arasında münasibətlər yalnız ikitərəfli maraqlarla məhdudlaşmır, eyni zamanda daha geniş geosiyasi kontekstdə mühüm rol oynayır.

Nəticə etibarilə, Azərbaycan-Latviya dialoqu regional sabitliyin möhkəmləndirilməsi, sülh prosesinin dəstəklənməsi və beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından mühüm perspektivlər açır. Azərbaycanın sülh təşəbbüsləri və konstruktiv mövqeyi regionda yeni əməkdaşlıq mühitinin formalaşmasına şərait yaradır və bu yanaşma beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən də diqqətlə izlənilir.

Bu baxımdan, 2026-cı il aprelin 22-də baş tutmuş səfər və aparılmış müzakirələr yalnız cari münasibətlərin inkişafı deyil, həm də gələcək strateji əməkdaşlığın əsas istiqamətlərinin müəyyən edilməsi baxımından mühüm mərhələ kimi tarixə düşür".

Vüsalə İbrahimli

Telegramda izləyin