Niyə yuxu görürük? - 4 elmi fərziyyə, biri qorxuludur
Bir çox insan gördüyü qəribə yuxuların gələcəklə bağlı işarələr verdiyini düşünsə də, elm yuxuların öncəgörmə qabiliyyətinə malik olduğunu təsdiqləmir. Bununla belə, alimlər yuxuların yaranmasını izah edən bir neçə fərqli nəzəriyyə irəli sürüblər.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, ən geniş yayılmış nəzəriyyələrdən biri yuxuların emosiyaların emalına kömək etməsidir.
Bu yanaşmaya görə, beyin gün ərzində yaşanan hadisələri və hissləri təhlil edir, onları müəyyən qaydada sıralayır. Nəticədə yuxular insanın stress və narahatlıq səviyyəsinin azalmasına yardım edə bilər.
İkinci nəzəriyyə yaddaşın möhkəmləndirilməsi ilə bağlıdır. Alimlər hesab edirlər ki, yuxu zamanı gün ərzində əldə edilən məlumatlar qısamüddətli yaddaşdan uzunmüddətli yaddaşa ötürülür. Məhz buna görə də yaxşı yuxudan sonra insanlar öyrəndikləri məlumatları daha asan xatırlaya bilirlər. Məsələn, imtahan öncəsi normal yuxu yaddaşın fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir.
Üçüncü nəzəriyyə isə təhlükələrin məşq etdirilməsi ideyasına əsaslanır. Bu yanaşmaya görə, beyin yuxu zamanı müxtəlif təhlükəli vəziyyətləri canlandıraraq insanı real həyatda mümkün risklərə hazırlayır. Qorxulu yuxuların da təkamül prosesində formalaşmış bir növ "təlim mexanizmi" olduğu ehtimal edilir.
Digər bir fərziyyəyə əsasən isə yuxuların xüsusi funksiyası yoxdur. Bu nəzəriyyəyə görə, yuxular sadəcə beynin fəaliyyəti nəticəsində yaranan təsadüfi görüntülər və düşüncələr toplusudur.
Beyin kompüter kimi fon rejimində işləyir, müxtəlif siqnallar yaradır və insan sonradan bu qarışıq məlumatlardan məna çıxarmağa çalışır. Bu yanaşma yuxuların niyə bəzən məntiqsiz və qarışıq görünməsini izah edir.
Mütəxəssislər yuxulardan müəyyən mənada faydalanmağın mümkün olduğunu bildirirlər. Bunun üçün yuxu gündəliyi aparmaq tövsiyə olunur. Təkrarlanan yuxular və süjetlər insanın həll olunmamış problemlərinə və ya daxili narahatlıqlarına işarə edə bilər.
Məsələn, tez-tez hündürlükdən yıxıldığını görən insanlar həyatlarında nəzarəti itirmək qorxusu yaşayırlar. Bununla belə, alimlər yuxu yozumlarına və ümumi yuxu kitablarına kor-koranə inanmağı məsləhət görmürlər, çünki hər bir yuxunun mənası fərdi xüsusiyyətlərdən asılıdır.
Araşdırmalar göstərir ki, əslində bütün insanlar yuxu görür. Sadəcə bəzi insanlar onları xatırlamırlar. Orta hesabla insan gecə ərzində 4-6 dəfə yuxu görür. Lakin oyandığı an sürətli göz hərəkətləri mərhələsinə (REM yuxusu) təsadüf etmədikdə, gördüyü yuxuları yadda saxlamır.
Yuxularla bağlı ən məşhur miflərdən biri də yuxuda yıxılmağın təhlükəli olmasıdır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu doğru deyil. İnsan yuxuda yıxıldığını hiss edib qəfil oyana bilər. Bu hal hipnaqoji sıçrayış adlanır və normal fizioloji reaksiyadır.
Bəzi tədqiqatlar təkrarlanan kabusların müəyyən xəstəliklərin diaqnozundan aylar əvvəl ortaya çıxa biləcəyini göstərsə də, alimlər bunun gələcəyi görmək anlamına gəlmədiyini vurğulayırlar. Belə hallar daha çox orqanizmdə baş verən gizli dəyişikliklərə beynin reaksiyası kimi qiymətləndirilir.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş











Bakıda yeni dərs ilindən saatlar BELƏ OLACAQ -TƏFƏRRÜAT
Məhərrəmlik nə vaxt bitir? - TARİX AÇIQLANDI
Xərçəng riskini azaltmağın yolları açıqlandı: Rusiyalı akademikdən mühüm tövsiyələr
Pensiya alanlara ŞAD XƏBƏR: İyul ayının...
Pensiya almaq istəyənlərin DİQQƏTİNƏ: HƏR KƏS BUNU BİLMİR...
Uşaqpulu haqda YENİ MƏLUMAT - Üstünlük bu ailələrə veriləcək
Azərbaycanda pensiya və maaşla bağlı MÜHÜM XƏBƏR - GÖZLƏNİLƏN SSENARİ
12 yaşlı Əfsanənin qətlində ŞOK DETALLAR: Şübhəli bilinən bacısı polisi necə aldadıb? - VİDEO
İlk dəfə "amansız isti gün" XƏBƏRDARLIĞI ELAN ETDİLƏR
Qarpız sevənlərə XƏBƏRDARLIQ
Azərbaycan Ordusunun giziri vəfat edib - FOTO
XƏBƏRDARLIQ: Ölkəyə "yandırıcı" və "boğucu" İSTİLƏR GƏLİR - Avqustun əvvəlindən...
65 yaşdan sonra işləyənlərə ŞAD XƏBƏR: Pensiya arta bilər...
İlham Əliyevdən Milix Yevdayevlə bağlı SƏRƏNCAM
Repetitorlara EHTİYAC QALMAYACAQ: Valideynlərin yükü azalır, təhsildə inqilabi YENİLİK...