Ağaclar niyə göyə qədər uzana bilmir?
Dünyanın ən hündür ağacları sırasında yer alan sekvoyalar təkcə əlverişli təbiət şəraiti sayəsində deyil, həm də son dərəcə mürəkkəb bioloji balans hesabına bu qədər yüksələ bilir. Lakin alimlər bildirirlər ki, fizika qanunları onların böyüməsinə müəyyən sərhəd qoyur.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, sekvoyalar çox vaxt 100 metrdən artıq hündürlüyə çatır. Onların zirvəsi yerdən o qədər uzaqda yerləşir ki, ağacın yuxarı hissəsində ayrıca kiçik ekosistem formalaşır.
Mütəxəssislərin fikrincə, ağaclar üçün hündürlük ilk növbədə yaşamaq üstünlüyü deməkdir. Sıx meşələrdə günəş işığı uğrunda güclü rəqabət gedir və daha hündür böyüyən ağac daha çox enerji əldə edə bilir.
Lakin böyümənin ciddi çətinlikləri də var. Ağac nə qədər hündür olursa, köklərin torpaqdan çəkdiyi suyun ən yuxarı budaqlara çatdırılması bir o qədər mürəkkəbləşir.
Sekvoyalarda gövdənin içərisindən keçən xüsusi keçirici sistem suyun çox böyük məsafəyə fasiləsiz daşınmasını təmin etməlidir. Bu proses zamanı həm cazibə qüvvəsi, həm də daxili müqavimət sistemi ciddi şəkildə yükləyir. Müəyyən nöqtədən sonra isə ən yuxarı yarpaqlar kifayət qədər rütubət ala bilmir və fotosintezin effektivliyi azalır.
Alimlərin hesablamalarına görə, sekvoyaların təbii maksimum hündürlüyü təxminən 122-130 metr arasında ola bilər. Hazırda məlum olan ən hündür ağacın hündürlüyü isə təxminən 116 metrdir. Bu da sekvoyaların artıq nəzəri limitə kifayət qədər yaxınlaşdığını göstərir.
Məqalədə vurğulanır ki, problem yalnız suyun yuxarı daşınması ilə məhdudlaşmır. Yarpaqlarda yaranan şəkər və digər qida maddələri də yenidən köklərə çatdırılmalıdır. Bunun üçün isə son dərəcə dəqiq tənzimlənən daxili sistem tələb olunur.
Bu səbəbdən sekvoyaların yarpaqları müəyyən ölçü həddində qalır. Ən hündür ağaclarda yarpaqlar adətən 10-20 santimetr olur. Daha böyük ölçü qida maddələrinin daşınmasını çətinləşdirə bilər.
Alimlər qeyd edirlər ki, rekord ölçülü sekvoyaların məhz Şimali Kaliforniya sahillərində formalaşması təsadüfi deyil. Mülayim iqlim, bol yağıntı və qida maddələri ilə zəngin torpaq onların inkişafı üçün ideal şərait yaradır.
Bununla yanaşı, ən vacib amillərdən biri bölgədə tez-tez yaranan duman hesab olunur. Duman sayəsində ağacın tac hissəsi havadan birbaşa rütubət alır və bu, köklərdən su daşınmasına düşən yükü qismən azaldır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, sekvoyalar sadəcə nəhəng ağaclar deyil. Onlar fizika qanunlarının imkan verdiyi sərhədlərdə fəaliyyət göstərən canlı sistemlərdir və təbiətin ən möhtəşəm formalarının belə müəyyən təbii məhdudiyyətlərə tabe olduğunu göstərirlər.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 526 Tarix: 11 iyun 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşMətbəxdə paket yığanlara mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Təhlükə saçır
Milyonlarla evdə marketlərdən gətirilən plastik paketlər "bir gün lazım olar" deyə mətbəx şkaflarında və ya rəflərin altında toplanır. Lakin mütəxəssislər demək olar ki, hər kəsin etdiyi bu vərdişin ciddi səhiyyə təhlükələri yaratdığını bildirərək, həmin paketlərin dərhal evdən atılması üçü
7 noyabrUnitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb
Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə
7 noyabrSahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?
İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona
8 noyabr800 illik qala 1 avroya satılır - Fotolar
Almaniyanın Saksoniya torpağında yerləşən Bad-Düben şəhər rəhbərliyi 800 illik tarixə malik Şnaditz su qalasını satışa çıxarıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şəhər mülk üçün simvolik olaraq cəmi 1 avro tələb edir, lakin bu "əlverişli" sövdələşmənin arxasında böyük maliyyə öhdəliklər
9 noyabrHər gün soyuq duş qəbul etsəniz, nə baş verər?
Mütəmadi olaraq soyuq duş qəbul etmək insanların xəstəlik səbəbindən işə getmədikləri günlərin sayının azalması və özlərini daha yaxşı hiss etmələri ilə əlaqəli ola bilər. xarivi KİV-ə istinadən xəbər verir ki, İsveçrənin Bazel Universitetinin psixoloqu Lena Qlazer soyuq duşun insan orqanizminə təsirin
8 noyabrSoyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir
Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin
15 noyabrHamı zibilə atır - Saç tökülməsinin və ağarmasının qarşısını alır
Fəsil dəyişikliyi və stress səbəbindən artan saç tökülməsinə qarşı bahalı kosmetik məhsullar əvəzinə mətbəxdəki təbii vasitələr həll yolu təqdim edir. Qidalandırıcı yağlar ehtiva edən bu üsul saç diblərini qısa müddətdə gücləndirərək tökülməni azaldır. xəbər verir ki, əksər hallarda zibil kimi atıla
14 noyabr5 5 5 5 = 24: Bu tənliyi doğru edəcək üç riyazi işarə hansılardır?
Tənliyi doğru etmək üçün dörd 5 arasında üç riyazi işarə qoymalısınız. Dörd eyni rəqəm və istədiyiniz nəticə. Bu riyazi tapmacada yalnız üç hesab işarəsi yoxdur. Tapmaca şərti:. 5 5 5 5 = 24. -ın xəbərinə görə, tənliyi doğru etmək üçün dörd beşlik arasında üç riyazi simvol yerləşdirməlisiniz. Toplama
8 noyabrKartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur
Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək
15 noyabr