Alimlər yeni bioloji saatı təqdim etdilər
Beynəlxalq alimlər qrupu qocalma prosesinin öyrənilməsi üçün yeni bir alət təqdim edib. Genlərin fəaliyyətini təhlil edən bu sistem orqanizmin bioloji yaşını və ölüm riskini müəyyən etməyə imkan verir. Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, yeni metod xəstəliklərin, dərmanların və həyat tərzinin qocalma prosesinə təsirinin araşdırılmasında mühüm rol oynaya bilər.
Lent.az bu barədə xarici mediaya istinadla xəbər verir.
İndiyədək bioloji yaşın qiymətləndirilməsi üçün ən geniş istifadə olunan üsullardan biri "epigenetik saatlar" hesab olunurdu. Bu metod yaş artdıqca və müxtəlif stress faktorlarının təsiri altında DNT-də baş verən dəyişiklikləri izləyir. Lakin alimlər hesab edirlər ki, bu yanaşmanın müəyyən məhdudiyyətləri var və buna görə də yeni üsulların hazırlanmasına ehtiyac duyulur.
Yeni sistem isə fərqli prinsiplə işləyir. O, genetik məlumatın həyata keçirilməsində və zülalların sintezində iştirak edən RNT molekullarını analiz etməklə genlərin aktivliyini qiymətləndirir. Yaş artdıqca aktiv və qeyri-aktiv genlərin tərkibi dəyişdiyi üçün bu məlumatlar qocalma prosesinin göstəricisi kimi istifadə oluna bilər.
Modelin yaradılması üçün alimlər insanlardan, makakalardan, siçovullardan və siçanlardan götürülmüş 11 mindən çox toxuma nümunəsini araşdırıblar. Toplanan məlumatlar müxtəlif məməli növlərində qocalmanın ümumi qanunauyğunluqlarını müəyyən etməyə və müxtəlif orqanlarda baş verən dəyişiklikləri müqayisə etməyə imkan verib.
Araşdırma zamanı müəyyən olunub ki, toxumaların bərpası və hüceyrələrin normal bölünməsi ilə əlaqəli genlərin yüksək aktivliyi daha ləng bioloji qocalma ilə bağlıdır. Əksinə, iltihab prosesləri və hüceyrə ölümü ilə əlaqəli genlərin aktivliyinin artması daha sürətli qocalan orqanizmlər üçün xarakterikdir.
Model hazırlandıqdan sonra digər məlumat bazaları üzərində də sınaqdan keçirilib. Nəticələr göstərib ki, yeni alət sürətlənmiş və ya ləngimiş qocalma hallarını müəyyən edə, həmçinin ölüm riski ilə bağlı proqnozlar verə bilir. İnsan qan nümunələrinin təhlili zamanı sistemin ömür uzunluğunu bəzi mövcud epigenetik metodlardan daha dəqiq proqnozlaşdırdığı məlum olub.
Tədqiqatçılar həmçinin müəyyən ediblər ki, yeni "bioloji saat" xroniki xəstəliklərin orqanizmə təsirini də qeydə ala bilir. Bu əlamətlər həm xəstəlik modellərində istifadə olunan heyvanlarda, həm də pasiyentlərin toxumalarında müşahidə olunub.
Araşdırmanın diqqətçəkən nəticələrindən biri də qocalmanın əsas əlamətlərinin tədqiqata cəlb olunan dörd növdə oxşar olmasıdır. Bundan başqa, əzələ və qan hüceyrələri də daxil olmaqla müxtəlif hüceyrə tiplərində də bənzər qanunauyğunluqlar qeydə alınıb.
Alimlərin fikrincə, yeni yanaşma qocalmanı ləngitməyə yönəlmiş dərmanların və həyat tərzi dəyişikliklərinin effektivliyini daha sürətli qiymətləndirməyə kömək edə bilər. Bununla belə, onlar metodikanın hələ əlavə tədqiqatlara ehtiyac duyduğunu vurğulayırlar.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 649 Tarix: 16 iyun 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşMətbəxdə paket yığanlara mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Təhlükə saçır
Milyonlarla evdə marketlərdən gətirilən plastik paketlər "bir gün lazım olar" deyə mətbəx şkaflarında və ya rəflərin altında toplanır. Lakin mütəxəssislər demək olar ki, hər kəsin etdiyi bu vərdişin ciddi səhiyyə təhlükələri yaratdığını bildirərək, həmin paketlərin dərhal evdən atılması üçü
7 noyabrUnitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb
Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə
7 noyabrSahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?
İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona
8 noyabr800 illik qala 1 avroya satılır - Fotolar
Almaniyanın Saksoniya torpağında yerləşən Bad-Düben şəhər rəhbərliyi 800 illik tarixə malik Şnaditz su qalasını satışa çıxarıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şəhər mülk üçün simvolik olaraq cəmi 1 avro tələb edir, lakin bu "əlverişli" sövdələşmənin arxasında böyük maliyyə öhdəliklər
9 noyabrHər gün soyuq duş qəbul etsəniz, nə baş verər?
Mütəmadi olaraq soyuq duş qəbul etmək insanların xəstəlik səbəbindən işə getmədikləri günlərin sayının azalması və özlərini daha yaxşı hiss etmələri ilə əlaqəli ola bilər. xarivi KİV-ə istinadən xəbər verir ki, İsveçrənin Bazel Universitetinin psixoloqu Lena Qlazer soyuq duşun insan orqanizminə təsirin
8 noyabrSoyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir
Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin
15 noyabrHamı zibilə atır - Saç tökülməsinin və ağarmasının qarşısını alır
Fəsil dəyişikliyi və stress səbəbindən artan saç tökülməsinə qarşı bahalı kosmetik məhsullar əvəzinə mətbəxdəki təbii vasitələr həll yolu təqdim edir. Qidalandırıcı yağlar ehtiva edən bu üsul saç diblərini qısa müddətdə gücləndirərək tökülməni azaldır. xəbər verir ki, əksər hallarda zibil kimi atıla
14 noyabr5 5 5 5 = 24: Bu tənliyi doğru edəcək üç riyazi işarə hansılardır?
Tənliyi doğru etmək üçün dörd 5 arasında üç riyazi işarə qoymalısınız. Dörd eyni rəqəm və istədiyiniz nəticə. Bu riyazi tapmacada yalnız üç hesab işarəsi yoxdur. Tapmaca şərti:. 5 5 5 5 = 24. -ın xəbərinə görə, tənliyi doğru etmək üçün dörd beşlik arasında üç riyazi simvol yerləşdirməlisiniz. Toplama
8 noyabrKartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur
Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək
15 noyabr