İnsanlar niyə əsnəyir və niyə yoluxucudur?

İnsanlar niyə əsnəyir və niyə yoluxucudur?İnsan sadəcə başqa birinin əsnədiyini görməklə özü də əsnəməyə başlaya bilər. Maraqlıdır ki, bu qəribə təsir bəzi heyvanlarda da müşahidə olunur.

Milli.Az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, əsnəmək insan orqanizminin ən adi, eyni zamanda ən müəmmalı reaksiyalarından biri olaraq qalır. İnsanlar yorğunluq, darıxma zamanı, yuxudan oyandıqdan sonra, hətta yanındakı birinin əsnədiyini görəndə belə əsnəyirlər. Lakin orqanizmin əsnəməyə nə üçün ehtiyac duyduğu barədə hələ də dəqiq cavab yoxdur.

Ən çox müzakirə edilən ehtimallardan biri əsnəməyin beynin soyumasına kömək etməsi ilə bağlıdır. Dərindən nəfəs alarkən və ağız geniş açılarkən baş nahiyəsində qan dövranı güclənir. Daxil olan hava isə beynin temperaturunun bir qədər azalmasına səbəb ola bilər.

Başqa bir fərziyyəyə görə, əsnəmək orqanizmin müxtəlif aktivlik vəziyyətləri arasında keçid etməsinə yardım göstərir. Məhz buna görə insan yatmazdan əvvəl, yuxudan oyandıqdan sonra və ya uzun müddət diqqətini eyni səviyyədə saxladıqda əsnəyə bilər. Əvvəllər insanların oksigen çatışmazlığı səbəbindən əsnədiyi düşünülürdü. Lakin bu fikir inandırıcı elmi təsdiqini tapmayıb və hazırda əsas izah kimi qəbul edilmir.

"Yoluxucu əsnəmə" adlandırılan hadisə isə daha çox sual doğurur. Bəzən əsnəyən birini görmək, əsnəmə haqqında eşitmək, hətta bu sözü oxumaq belə insanda əsnəmək istəyi yarada bilər.

Ehtimallardan birinə görə, bu davranış beynin fəaliyyəti və insanın ətrafındakı şəxslərin hərəkətlərini şüursuz şəkildə təkrarlamaq qabiliyyəti ilə əlaqəlidir. Bu prosesdə sosial ünsiyyətə və başqalarının davranışını anlamağa cavabdeh olan mexanizmlər iştirak edə bilər.

Yoluxucu əsnəmənin empatiya ilə bağlı olması barədə də fikir mövcuddur. İnsanın tanımadığı bir şəxslə müqayisədə yaxın adamının əsnədiyini gördükdə bunu təkrarlamaq ehtimalının daha yüksək olduğu bildirilir.

Belə davranış yalnız insanlarda müşahidə edilmir. Şimpanzelərdə və itlərdə də yoluxucu əsnəmə hallarına rast gəlinib. Bu isə hadisənin təkcə fizioloji proseslərlə deyil, sosial əlaqələrlə də bağlı ola biləcəyini göstərir.

Bununla belə, əsnəməyin səbəbini tam izah edən və yekdilliklə qəbul olunan nəzəriyyə hələ yoxdur. Ehtimal edilir ki, əsnəmək beynin fəaliyyəti, oyaqlıq səviyyəsi və ətrafdakılarla sosial qarşılıqlı əlaqə ilə bağlı bir neçə funksiyanı eyni anda yerinə yetirir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 617   Tarix: 29 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Qədəşovun kürəkəninə 11 il həbs - "Atland" müsadirə edildi

"Təbriz" MTK-nın xüsusilə külli miqdarda dələduzluqda və başqa cinayətlərdə ittiham olunan rəhbəri Nofəl Hacıyev və şirkətin icraçı direktoru Talış Məhəmmədovun cinayət işi üzrə məhkəmə araşdırması başa çatıb. "Qafqazinfo"nun əldə etdiyi məlumata görə, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsind

16 noyabr
.

Milli kimliyin qorunması, Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği və informasiya təhlükəsizliyinin strateji əhəmiyyəti

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə televiziya və radio işçilərinə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin prioritetlərini, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasının əhəmiyyətini və teleradionun dövlətçilik tariximizdək

16 noyabr
.

Bab əl-Məndəb və Hörmüz eyni vaxtda risk altında: Azərbaycan tranzit marşrutları üçün bunun mənası nədir?

Körfəzdə gərginlik yenidən artıb. Noyabrın 13-də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Bəhreyndəki ABŞ radarına hücum etdiyini açıqladı. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) iki dronun vurulduğunu bildirdi, itki və zərər olmadığını dedi və radar iddiasını təkzib etdi (Al Jazeera, Reuters). Hər iki tərəfin iddias

16 noyabr
.

Güclü küləklə bağlı xəbərdarlıq

Noyabrın 17-də Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq edilib. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında, Şamaxı, Qobustan, Xızı, Xaçmaz, Siyəzən, Şabran

16 noyabr
.

"20 Yanvar"da qəza - Motosikletçi öldü

Bakıda ölümlə nəticələnən yol qəzası baş verib. APA-ya istinadən xəbər verir ki, hadisə metronun "20 Yanvar" stansiyasının yaxınlığında qeydə alınıb. Hadisə zamanı avtomobil motosikletlə toqquşub. Nəticədə motosikleti idarə edən şəxs hadisə yerində ölüb

17 noyabr
.

Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür

Bu gün - noyabrın 17-si Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür. Bayram 1988-ci ilin noyabr-dekabrında Bakıda başlayan milli-azadlıq hərəkatı ilə bağlıdır. Həmin vaxt SSRİ rəhbərliyinin Qarabağ məsələsi ətrafında apardığı anti-Azərbaycan siyasəti nəticəsində Azərbaycanda antisovet xalq hərəkatı təşəkkü

17 noyabr
.

Bakıda DƏHŞƏT: Avtobus gənc qızı vuraraq öldürdü

Bakıda səhər saatlarında ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. -in "qaynar xətti"nə daxil olan məlumata görə, hadisə Koroğlu metrostansiyasının çıxışında qeydə alınıb. "Daewoo" markalı sərnişin avtobusu yolu keçən gənc qızı vurub. Zərbənin təsirindən ağır xəsarət ala

16 noyabr
.

Direktorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı

2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları

16 noyabr
.

Məktəblərdə payız tətili başladı

Bu gündən 2026-2027-ci tədris ili üzrə ümumi təhsil müəssisələrində beşgünlük payız tətili başlayıb. xəbər verir ki, payız tətili 16-20 noyabr tarixlərini əhatə edir. Belə ki, şənbə-bazar günləri nəzərə alınmaqla payız tətilindən sonra ilk dərs günü 6 günlük iş həftəsi ilə işləyən ümumi təhsil müəssisələrind

16 noyabr