Hörmüz böhranı Körfəz ölkələrinin zəifliyini üzə çıxardı

Hörmüz boğazında yaranan böhran Körfəz ölkələrinin enerji və ərzaq təhlükəsizliyi baxımından dəniz marşrutlarından nə qədər asılı olduğunu nümayiş etdirib. Boğazdan keçən gəmiçiliyin pozulması regionun yalnız neft ixracına deyil, gündəlik istehlak üçün zəruri məhsulların tədarükünə də ciddi risk yaradıb.

Sonxeber.az The Jerusalem Post-a istinadən xəbər verir ki, Küveyt, Bəhreyn, Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Səudiyyə Ərəbistanı kimi ölkələr enerji resurslarına malik olsalar da, ərzaq və müxtəlif sənaye məhsullarının böyük hissəsini xaricdən alırlar. Bu səbəbdən Hörmüz boğazında uzunmüddətli böhran onların iqtisadiyyatına birbaşa təsir göstərə bilər.

Əsas problem alternativ marşrutların məhdud olmasıdır. Körfəz ölkələri son illərdə limanlarını, quru nəqliyyatını və strateji ehtiyatlarını inkişaf etdirsələr də, Hörmüz boğazının regional ticarətdə oynadığı rolu qısa müddətdə tam əvəz edə biləcək alternativ mövcud deyil.

Böhran enerji bazarları üçün də ciddi nəticələr yaradır. Hörmüz dünyanın ən mühüm neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz keçidlərindən biridir. Burada gəmiçiliyin dayanması və ya kəskin azalması qlobal enerji qiymətlərinə təzyiq göstərə, Asiya və Avropadakı idxalçı ölkələr üçün əlavə problemlər yarada bilər.

Körfəz ölkələri üçün isə məsələ daha genişdir. Neft ixracından əldə olunan gəlirlər iqtisadiyyatın əsasını təşkil etsə də, həmin ölkələrin ərzaq və digər məhsullar üzrə idxaldan yüksək asılılığı onların strateji zəifliyini artırır.

Bu vəziyyət Körfəz dövlətlərini alternativ təchizat və logistika xətlərinə daha çox sərmayə qoymağa vadar edə bilər. Quru nəqliyyat dəhlizləri, yeni limanlar və boru kəmərləri gələcəkdə Hörmüzdən asılılığın azaldılması üçün əsas vasitələrdən birinə çevrilə bilər.

Hörmüz boğazındakı böhran həmçinin Körfəz ölkələrinin təhlükəsizlik siyasətinə yenidən baxmasını sürətləndirə bilər. Çünki enerji infrastrukturu və dəniz yollarının qorunması artıq yalnız iqtisadi məsələ deyil, milli təhlükəsizlik məsələsidir.

Nəticədə, boğaz ətrafında yaranan vəziyyət Körfəz ölkələrinin iqtisadi gücünün arxasında ciddi struktur asılılıqlarının olduğunu göstərir. Region dövlətləri böyük maliyyə imkanlarına və enerji ehtiyatlarına malik olsalar da, beynəlxalq ticarət marşrutlarının pozulması qarşısında onların alternativ imkanları hələ də məhduddur.

Telegramda izləyin