Dünya sürətlənib: Saatlardan ilk dəfə bir saniyə çıxarıla bilər

Dünya sürətlənib: Saatlardan ilk dəfə bir saniyə çıxarıla bilərAtom saatlarının göstərdiyi vaxtla Yerin fırlanması arasındakı kiçik fərqlər illərdir "artıq saniyə" adlanan düzəlişlərlə aradan qaldırılır. Lakin planetin son illərdə gözlənilmədən sürətlənməsi bu dəfə saata bir saniyə əlavə etmək əvəzinə bir saniyənin çıxarılmasını tələb edə biləcək yeni ehtimalı gündəmə gətirib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Günəş sutkası 24 saat hesab edilsə də, Yerin öz oxu ətrafında fırlanması yüksək dəqiqlikli zamanölçmə sistemləri baxımından tam sabit deyil. Buna görə də atom saatları ilə planetin fırlanmasını uyğunlaşdırmaq üçün 1970-ci illərdən etibarən müəyyən dövrlərdə artıq saniyə tətbiq edilir.

Düzəliş tələb olunduqda bu əməliyyatlar iyunun 30-da və ya dekabrın 31-də həyata keçirilir. Belə məqamlarda saatlar qısa müddət ərzində 23:59:60 göstərə və zaman ölçməsindəki kiçik fərq aradan qaldırıla bilər.

Bu dəfə saniyə əlavə etmək əvəzinə çıxarmaq lazım gələ bilər

Ay ilə Yer arasındakı qarşılıqlı təsir planetimizin fırlanma sürətinin milyardlarla il ərzində ümumilikdə azalmasına səbəb olur. Bununla belə, Yerin daxili strukturunda baş verən proseslər səbəbindən 2015-ci ildən etibarən əks istiqamətdə dəyişiklik müşahidə olunub və fırlanma sürəti artmağa başlayıb.

2016-cı ilə qədər həyata keçirilən bütün düzəlişlər zamanı saata müsbət artıq saniyə əlavə edilib. Son illərdəki sürətlənmə isə tarixdə ilk dəfə "mənfi artıq saniyə", yəni sistemdən bir saniyənin çıxarılması ehtimalını ortaya çıxarıb.

Problemin əsas hissəsi də bundan sonra başlayır. Kompüter sistemləri və texnoloji infrastrukturlar vaxtdan bir saniyənin çıxarılmasına hazır olmaya bilər. Belə bir dəyişiklik ciddi proqram təminatı problemlərinə səbəb ola bilər.

Beynəlxalq Çəkilər və Ölçülər Bürosu qarşıdakı ay Paris yaxınlığında keçiriləcək toplantıda artıq saniyənin gələcəyini yenidən müzakirə edəcək. Daha əvvəl bu tətbiqin 2035-ci ilə qədər ləğv edilməsi planlaşdırılmışdı. Yeni müzakirələrdə isə sistemin tamamilə dayandırılması məsələsi də gündəmdə olacaq.

Alternativ həll: artıq saat

Artıq saniyənin ləğv edilməsi halında atom saatları ilə Yerin fırlanması arasındakı fərq zaman keçdikcə toplanmağa davam edəcək. Bu problemin həlli üçün irəli sürülən variantlardan biri ayrı-ayrı saniyələr əvəzinə daha uzun zaman intervallarından istifadə etməklə "artıq saat" tətbiq etməkdir.

Təklifə əsasən, ümumi fərq 3 600 saniyəyə, yəni bir saata çatdıqda toplu düzəliş edilə bilər. Lakin bunun yaxın gələcəkdə gündəmə gələcəyi gözlənilmir. İlk artıq saniyənin tətbiq edildiyi 1972-ci ildən bəri ümumi fərq cəmi 27 saniyəyə çatıb.

Bu sürət davam edərsə, bir saatlıq düzəlişə ehtiyac yaranması minlərlə il çəkə bilər. Bu müddət ərzində zamanölçmə texnologiyaları da inkişaf etməkdə davam edir. Xüsusilə optik atom saatları standart atom saatlarının əldə etdiyi dəqiqlik səviyyəsini aşan yeni ölçmə imkanları təqdim edir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 831   Tarix: 11 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Rent a car üçün ən çox seçilən avtomobillər hansıdır?

Sedan, yoxsa krossover icarəyə götürmək istəyirsiniz? Avtomobil seçərkən nələrə diqqət edilməlidir? Rent a car üçün ekonom, sedan, SUV və miniven avtomobillər təklif olunur. Avtomobillər salon genişliyi, yanacaq sərfiyyatı və baqaj həcminə görə fərqlənir. Ekonom sinif rent a car avtomobilləri. Az yanaca

17 noyabr
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15 noyabr
.

Sürücülər payızda avtomobilə niyə sabun parçası qoyurlar? - İnanılmaz SƏBƏB

Adi bir sabun parçası payız aylarında sürücülərin köməyinə çata bilər. Yağışların artması, havanın rütubətlənməsi və temperaturun tez-tez dəyişməsi avtomobil sahibləri üçün əlavə çətinliklər yaradır. Belə hallarda sadə məişət vasitələri də faydalı ola bilər. Məhz buna görə bəzi təcrübəli sürücülər avtomobili

15 noyabr
.

Mağara divarlarında 280 qədim təsvir tapıldı - 60 il yanından keçib, görməyiblər

İspaniyanın Kataloniya bölgəsindəki "Cova de la Font Major" mağarasında onilliklər boyu turistlərin diqqətindən yayınan 280 Paleolit dövrü qayaüstü oyması aşkar edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Katalan İnsan Paleoekologiyası və Sosial Təkamül İnstitutunun alimləri Xosep Mariy

14 noyabr
.

Klozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün

Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul

7 noyabr
.

Quru meyvələrin gizli təhlükəsi - Həkimdən xəbərdarlıq

"Quru meyvələr tez-tez şirniyyatlara tam təhlükəsiz və faydalı alternativ kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda sağlamlığa ciddi zərər vura bilər". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı dietoloq Maryana Cutova bildirib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, bol miqdarda quru meyv

13 noyabr
.

Xurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?

Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v

15 noyabr
.

24 saat fasiləsiz uçaraq Rekordlar Kitabına düşdü

"Airbus A350-100ULR" sərnişin təyyarəsi Avstraliyadan Fransaya 24 saat 24 dəqiqə fasiləsiz uçaraq Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şirkətin sınaq uçuşu çərçivəsində Melburn və Tuluza şəhərləri arasında 23 min 155 kilometr məsafə qət edilib. Bu, kommersiy

10 noyabr
.

Mətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi

İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya

14 noyabr