Kosmik milyarderlərin Ay planlarına pis xəbər: Alimlər əsas problemi açıqladılar

Kosmik milyarderlərin Ay planlarına pis xəbər: Alimlər əsas problemi açıqladılarAlimlər müəyyən ediblər ki, Ayda daimi bazaların qurulması üçün yetərli miqdarda su yoxdur. Harvard-Smitson Astrofizika Mərkəzinin tədqiqatçısı Martin Elviz bir milyon əhalisi olan şəhərin Ay səthində neçə il yaşaya biləcəyini hesablayıb.

Oxu.Az-ın məlumatına görə, "Frontiers" jurnalında dərc olunan məqalənin nəticələri Yerin təbii peykini mənimsəmək istəyən həvəskarları məyus edəcək.

Ayda məskunlaşma ideyası qütb kraterlərində su buzunun kəşfindən sonra ictimaiyyətin diqqətini cəlb etmişdi. Bu çuxurların dibinə milyardlarla ildir ki, birbaşa günəş işığı düşmür, buna görə də alimlərin "əbədi qaranlıq çuxurları" adlandırdıqları yerlərdə temperatur 110 kelvindən (mənfi 163 dərəcə Selsi) yuxarı qalxmır. Belə "soyuq tələlər"də buz hətta vakuum şəraitində belə buxarlanmır. Məhz içməli su, oksigen və raket yanacağı mənbəyi olan bu su Ceff Bezosu ağır sənayeni Aya köçürməyə, İlon Maskı isə "öz-özünə böyüyən şəhərlər" inşa etməyə ruhlandırmışdı.

Tədqiqatçıların fikrincə, köçkünlərin enerji ilə bağlı problemi olmayacaq. Kölgəli kraterlərin kənarları demək olar ki, həmişə günəş işığı ilə aydınlanır və onlara "əbədi işıq zirvələri" deyilir. Orada bütünlüklə günəş panelləri ilə örtülmüş, kilometrlərlə uzunluğu olan qüllələr quraşdırmaq mümkündür: onlar birlikdə üç giqavata qədər elektrik enerjisi istehsal edə biləcəklər. Peykdə fotopanellərin yerli istehsalını qurmaq üçün kifayət qədər silisium mövcuddur. Bu güc süni intellekt məlumat mərkəzləri üçün də yetərli olar ki, bununla da əsl yerdənkənar iqtisadiyyatın təməli qoyula bilər.

Əsas çətinlik su ehtiyatları ilə bağlıdır. 2013-cü ildə orbital missiyaların məlumatlarına əsasən irəli sürülən bir milyard tonluq nikbin qiymətləndirməyə görə belə, təkrar emal olmadan bir şəhər bu ehtiyatları bir neçə il ərzində tükəndirəcək. Su resurslarının müasir qiymətləndirmələri bundan 30 dəfə azdır, yəni hətta kiçik bir şəhər təxminən on il ərzində susuz qalacaq. Yalnız 1 000 nəfərlik bir kənd və ya 10 min əhalisi olan kiçik bir şəhər bir neçə əsr ərzində davamlı yaşayış üçün uyğun ola bilər.

Elviz həll yollarını da sadalayır: suyun təkrar emalının səmərəliliyini ən azı beş dəfə artırmaq, şaquli fermalar vasitəsilə su sərfinin qarşısını almaq, Yerə yaxın asteroidlərdən su gətirmək və Ayın özündə yeni buzlaqlar axtarmaq. Tədqiqatçı sonuncu variantı daha perspektivli hesab edir.

"Əgər kosmik milyarderlərin iddialı planları gerçəkləşəcəksə, ilk addım əlavə suyun axtarışı olacaq", - deyə alim yekunlaşdırıb. Bu gün zondlar yalnız onlarla metr aşağıya uzanan və tərkibində uçota alınmamış su ehtiyatları ola bilən boş səth torpağının (reqolitin) ilk metrlərini yoxlaya bilir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 399   Tarix: 15 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Rent a car üçün ən çox seçilən avtomobillər hansıdır?

Sedan, yoxsa krossover icarəyə götürmək istəyirsiniz? Avtomobil seçərkən nələrə diqqət edilməlidir? Rent a car üçün ekonom, sedan, SUV və miniven avtomobillər təklif olunur. Avtomobillər salon genişliyi, yanacaq sərfiyyatı və baqaj həcminə görə fərqlənir. Ekonom sinif rent a car avtomobilləri. Az yanaca

17 noyabr
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15 noyabr
.

Sürücülər payızda avtomobilə niyə sabun parçası qoyurlar? - İnanılmaz SƏBƏB

Adi bir sabun parçası payız aylarında sürücülərin köməyinə çata bilər. Yağışların artması, havanın rütubətlənməsi və temperaturun tez-tez dəyişməsi avtomobil sahibləri üçün əlavə çətinliklər yaradır. Belə hallarda sadə məişət vasitələri də faydalı ola bilər. Məhz buna görə bəzi təcrübəli sürücülər avtomobili

15 noyabr
.

Mağara divarlarında 280 qədim təsvir tapıldı - 60 il yanından keçib, görməyiblər

İspaniyanın Kataloniya bölgəsindəki "Cova de la Font Major" mağarasında onilliklər boyu turistlərin diqqətindən yayınan 280 Paleolit dövrü qayaüstü oyması aşkar edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Katalan İnsan Paleoekologiyası və Sosial Təkamül İnstitutunun alimləri Xosep Mariy

14 noyabr
.

Klozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün

Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul

7 noyabr
.

Quru meyvələrin gizli təhlükəsi - Həkimdən xəbərdarlıq

"Quru meyvələr tez-tez şirniyyatlara tam təhlükəsiz və faydalı alternativ kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda sağlamlığa ciddi zərər vura bilər". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı dietoloq Maryana Cutova bildirib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, bol miqdarda quru meyv

13 noyabr
.

Xurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?

Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v

15 noyabr
.

24 saat fasiləsiz uçaraq Rekordlar Kitabına düşdü

"Airbus A350-100ULR" sərnişin təyyarəsi Avstraliyadan Fransaya 24 saat 24 dəqiqə fasiləsiz uçaraq Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şirkətin sınaq uçuşu çərçivəsində Melburn və Tuluza şəhərləri arasında 23 min 155 kilometr məsafə qət edilib. Bu, kommersiy

10 noyabr
.

Mətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi

İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya

14 noyabr