Avropada yanacaq qiyməti niyə bahalaşır? - AÇIQLAMA
Avropada yanacağın qiymətindəki dəyişikliklər son dövrdə həm qlobal enerji bazarındakı proseslər, həm də regiondakı geosiyasi gərginliklərlə əlaqələndirilir. Neftin dünya bazarında bahalaşması ilə yanaşı, yanacağın daşınması və emalı xərcləri, təchizat zəncirində yaranan problemlər və Avropa ölkələrində tətbiq olunan yüksək vergi yükü də son qiymətə təsir göstərir. Xüsusilə Yaxın Şərqdə enerji təchizatı ilə bağlı risklərin artması Avropa bazarında qiymət dəyişkənliyini gücləndirir.
Bəs, Avropada yanacağın qiymətinin bahalaşmasına hazırda əsasən hansı amillər təsir edir, neftin dünya bazarındakı qiyməti, vergilər, logistika və emal xərcləri ilə yanaşı, geosiyasi proseslərin yanacağın son qiymətində rolu nə qədərdir?
Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib ki, Avropada yanacağın bahalaşmasında əsas amillərdən biri neftin dünya bazarındakı qiymətidir, lakin qiymətin formalaşmasında təkcə neftin dəyəri rol oynamır.
"Xam neft bahalaşdıqda emal olunmuş yanacağın maya dəyəri artır və bu, müəyyən müddətdən sonra pərakəndə qiymətlərə də keçir. Avropa ölkələrində vergilər də çox ciddi paya malikdir. Benzin və dizel üzərinə aksiz və əlavə dəyər vergisi tətbiq olunur və bu vergilərin yüksək olması neftin qiyməti dəyişməsə belə, yanacağın son istehlakçı üçün baha olmasına səbəb olur. Ölkələr arasında qiymət fərqlərinin yaranmasında vergi siyasəti mühüm amildir. Logistika və emal xərcləri də son qiymətə təsir edir. Neftin daşınması, neft emalı zavodlarının xərcləri, yanacağın terminallarda saxlanılması və avtomobil yanacaqdoldurma məntəqələrinə çatdırılması kimi mərhələlərin hər birinin öz maya dəyəri var. Xüsusilə Avropanın enerji təchizatında marşrutların dəyişməsi logistika xərclərini və riskləri artıra bilər".
Ekspert bildirib ki, hazırkı şəraitdə geosiyasi amil də xüsusi əhəmiyyət daşıyır:
"Yaxın Şərqdə münaqişələrin genişlənməsi, Hörmüz və Bab əl-Məndəb kimi strateji marşrutlarla bağlı risklərin artması neft və neft məhsullarının dünya bazarına çıxarılmasında fasilə ehtimalını yüksəldir. Bazar isə yalnız faktiki təchizat azalmasına deyil, belə risklərə dair gözləntilərə də reaksiya verir. Buna görə Avropada yanacağın qiymətini yalnız "neft bahalaşıb" ifadəsi ilə izah etmək düzgün deyil. Neftin dünya qiyməti əsas baza amilidir, amma onun üzərinə vergilər, emal və logistika xərcləri, valyuta məzənnələri, regional təchizat vəziyyəti və geosiyasi risklər əlavə olunur. Bu amillərin bir neçə istiqamətdə eyni vaxtda mənfi dəyişməsi yanacağın pərakəndə qiymətində daha kəskin artım yarada bilər".
Röyalə Xəyal
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşBakı metrosunda NFC ilə 74 milyona yaxın ödəniş həyata keçirilib
Son 1 ildə "Bakı Metropliteni" QSC-də NFC ilə 73 milyon 889 min 384 ödəniş həyata keçirilib. Bu barədə -a səhmdar cəmiyyətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, bu, ümumi ödənişli sərnişinlərin 63,8 %-ni təşkil edir. NFC-dən ən çox istifadə 8 milyon 57 min 376 ödənişlə 2026-cı ilin aprel ayınd
4 noyabrAzərbaycanda pambıq istehsalının 4 illik proqnozu açıqlanıb
Gələn il Azərbaycanda pambıq istehsalının 351,9 minə tona çatacağı proqnozlaşdırılır. "Report" xəbər verir ki, bu, 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin layihəsində öz əksini tapıb. Məlumata görə, bu, 2026-cı il proqnozuna nisbətən 11,1 % çoxdur. 2028-ci ildə pambıq istehsalının 373,8 min to
15 noyabrBaytarlıq pasportunun verilməsinə dövlət rüsumu 50 % artırılır
Azərbaycanda gələn ildən baytarlıq pasportunun verilməsinə dövlət rüsumu 30 manat olacaq. "Report" xəbər verir ki, bu, Vergi Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında qanun layihəsində öz əksini tapıb. Sənəd 2027-ci ilin büdcə zərfinə daxildir. Gazırda baytarlıq pasportunun verilməsinə gör
5 noyabrAzərbaycanda pul bazası 25 mlrd. manatı ötüb
Bu il noyabrın 1-i tarixinə Azərbaycanda pul bazası 25 milyard 146.1 milyon manata bərabər olub. bu barədə Azərbaycan Mərkəzi Bankına istinadən xəbər verir. Məlumata görə, son bir ayda pul bazası 1,32% artıb. İllik müqayisədə isə pul bazası 17,53% artıb
3 noyabrAzərbaycanda planşetlərdə "İOS"un bazar payı 45 % azalıb
Bu ilin oktyabr ayında Azərbaycanda mobil cihazlarda "Android" əməliyyat sisteminin bazar payı 82,39 % təşkil edib. "Report"un "Statcounter" agentliyinin son hesabatına istinadən verdiyi xəbərə görə, bu, sentyabr ayına nisbətən 1,92 faiz bəndi az, 2025-ci ilin oktyabr ayını
2 noyabrAzərbaycan Türkiyədən geyim idxalına çəkdiyi xərcləri 21 %-dən çox artırıb
Bu ilin yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycan Türkiyədən 54,094 milyon ABŞ dolları dəyərində geyim idxal edib. Türkiyə İxracatçılar Məclisinə istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 21,4 % çoxdur. Oktyabrda Türkiyə Azərbaycana 4,927 milyon ABŞ dolları dəyərində geyim ixra
9 noyabrQızılın qiyməti son bir ilin minimumuna düşdü
Dünya bazarında qızılın qiyməti 2025-ci il oktyabrın 2-dən bəri ilk dəfə 3 850 dollar həddindən aşağı enib. bu barədə ticarət platformasının məlumatlarına istinadən məlumat verir. Bildirilib ki, "Comex" birjasında 2026-cı ilin dekabrında tədarük ediləcək qızıl fyuçerslərinin qiyməti 1,15 fai
16 noyabrHotellərə yeni tələb qoyulur
Azərbaycanda hotellərin üzərinə yeni tələb qoyulur. xəbər verir ki, sözügedən məsələ Vergi Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklik layihəsində əksini tapıb. Layihəyə əsasən, mehmanxana (hotel) və sanatoriya fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən onların rüb ərzində xidmət göstərdiyi ölkəyə turis
5 noyabrTürk İnvestisiya Fondu Türkiyədə ilk maliyyələşdirməni həyata keçirib
Türk İnvestisiya Fondu (TİF) kənd yerlərində fəaliyyət göstərən mikro, kiçik və orta müəssisələrin maliyyə vəsaitlərinə çıxışını genişləndirmək, qadın sahibkarları dəstəkləmək, dayanıqlı kənd təsərrüfatını və yaşıl investisiyaları təşviq etmək məqsədilə Niderland İnkişaf Bankının (FMO) təşkil etdiy
12 noyabr