Mal ətinin qiyməti niyə BAHALAŞIR? - AÇIQLAMA

Son dövrlər mal ətinin qiymətində artım müşahidə olunur və bu, istehlakçıların gündəlik xərclərinə təsir edən əsas məsələlərdən birinə çevrilib. Ət bazarında qiymətlərin yüksəlməsi heyvandarlıq təsərrüfatlarının xərcləri, yem və digər istehsal məsrəfləri, həmçinin bazarda tələb və təklif arasındakı nisbətlə əlaqələndirilir.

Bəs, mal ətinin qiymətinin bahalaşmasına əsasən hansı amillər təsir edir və yem, heyvandarlıq və digər istehsal xərclərinin artması ilə yanaşı, bazarda tələbat və idxalın həcmi qiymətlərin formalaşmasına necə təsir göstərir?
Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən iqtisadçı ekspert Xalid Kərimli bildirib ki, ət bazarında qiymət artımı davam edir. Bunun əsas səbəbləri arasında saxlanılan heyvanların sayının azalması və qiymət artımına baxmayaraq tələbatın yüksəlməsi dayanır.

"Son 10 ildə xırdabuynuzlu heyvanların sayında təqribən 20 faiz, iribuynuzlu heyvanların sayında isə 5-6 faiz azalma müşahidə olunur. Eyni dövrdə əhalinin ət tələbatı 25 faizə qədər, kəsilən ətin həcmi isə 25 faiz artıb. Heyvandarlığın əvvəlki səviyyədə inkişaf etməməsinin səbəbləri arasında otlaq sahələrinin azalması və heyvan saxlama xərclərinin artması da var. Bu amillər həm ev təsərrüfatlarının, həm də intensiv təsərrüfatların fəaliyyətinə təsir göstərir".

Ekspert bildirib ki, ətin bahalaşmasının qarşısını alan əsas amillərdən biri idxal idi. Lakin idxal olunan ölkələrdə də qiymətlərin artması və logistika xərclərinin yüksəlməsi ucuz idxal imkanlarını məhdudlaşdırıb:

"Əvvəllər Ukraynadan gətirilən ucuz ətlər bazarda müəyyən rol oynayırdı. Rusiya-Ukrayna müharibəsi fonunda həm Rusiyada, həm də Ukraynada ət qiymətlərinin və logistika xərclərinin artması da bazara təsir göstərir. Beləliklə, ucuz idxalın azalması, idxal xərclərinin artması, yerli heyvandarlıqda heyvan sayının azalması və tələbatın yüksəlməsi ət qiymətlərinin artmasına səbəb olur. Bu amillər qiymət artımının yaxın gələcəkdə də davam edə biləcəyini göstərir. Digər tərəfdən, qiymətlərin yüksəlməsi və sahənin rentabelliliyinin artması sahibkarların heyvandarlığa marağını artıra bilər. Xəstəliklər də bazara çıxarılan ət təklifinə ciddi təsir göstərə bilər. Ölkədə yayılan dabaq xəstəliyinin miqyası və bazara çıxarılan ət həcminə təsiri qiymətlərin sonrakı dinamikasında rol oynayacaq. Xəstə heyvanlardan əldə olunan ətin bazara çıxarılmaması təklifin azalmasına və nəticədə qiymət artımının sürətlənməsinə səbəb ola bilər".

Röyalə Xəyal

Telegramda izləyin