Azərbaycanın valyuta ehtiyatları ÜDM-i üstələyir: Bu maliyyə üstünlüyü nə qədər davam edəcək? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Azərbaycanın valyuta ehtiyatları ÜDM-i üstələyir: Bu maliyyə üstünlüyü nə qədər davam edəcək? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMAAzərbaycanın strateji valyuta ehtiyatlarının həcminin ümumi daxili məhsulu üstələməsi ölkənin maliyyə imkanlarını və iqtisadi dayanıqlılığını bir daha gündəmə gətirib. Maliyyə naziri Sahil Babayevin açıqlamasına görə, 2026-cı il oktyabrın 1-nə ölkənin məcmu valyuta ehtiyatları 89,4 milyard ABŞ dollarına çatıb. Bu məbləğ proqnozlaşdırılan illik ÜDM-in 110 faizinə bərabərdir və xarici dövlət borcunu təxminən 20 dəfə üstələyir. Mərkəzi Bankın sədri Taleh Kazımov da ölkənin strateji ehtiyatlarının 41 aylıq idxalı təmin etdiyini bildirib. Beynəlxalq Valyuta Fondunun qiymətləndirməsinə görə isə Dövlət Neft Fondunun likvid aktivləri və Mərkəzi Bankın ehtiyatları ölkənin xarici iqtisadi dayanıqlılığını gücləndirir. Lakin böyük valyuta ehtiyatlarının mövcudluğu özlüyündə uzunmüddətli iqtisadi təhlükəsizliyə zəmanət vermir.

Neft və qaz gəlirlərindən asılılıq, dünya bazarında enerji qiymətlərinin dəyişməsi, qeyri-neft sektorunun inkişafı və ehtiyatların iqtisadiyyatın real sektoruna yönəldilməsi bu maliyyə üstünlüyünün gələcək taleyini müəyyən edən əsas amillərdəndir. Bəs Azərbaycanın hazırkı maliyyə üstünlüyü nə qədər davamlıdır? Mövcud ehtiyatlar ölkənin gələcək iqtisadi risklərdən qorunması üçün kifayət edirmi?
Azərbaycanın valyuta ehtiyatları ÜDM-i üstələyir: Bu maliyyə üstünlüyü nə qədər davam edəcək? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMAMövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycanın xarici valyuta ehtiyatlarının ÜDM-i üstələməsi ölkənin maliyyə dayanıqlılığı baxımından mühüm üstünlükdür. Bu, dövlətin xarici borclarını ödəmək, mümkün iqtisadi böhranlara qarşı tədbirlər görmək və milli valyutanın sabitliyini qorumaq üçün kifayət qədər maliyyə imkanlarına malik olduğunu göstərir. Belə ehtiyatlar xüsusilə neft qiymətlərinin kəskin aşağı düşdüyü və ya qlobal iqtisadi risklərin artdığı dövrlərdə ölkə üçün təhlükəsizlik yastığı rolunu oynayır. Ancaq bu üstünlüyün nə qədər davamlı olması birbaşa neft və qaz gəlirlərindən asılılığın azaldılmasından asılıdır. Çünki valyuta ehtiyatlarının formalaşmasında enerji sektorunun gəlirləri mühüm rol oynayır. Dünya bazarında neftin qiyməti uzun müddət aşağı səviyyədə qalarsa, dövlət büdcəsinin gəlirləri və valyuta daxilolmaları azala bilər. Bu isə ehtiyatların artım tempinə təsir göstərər.

Digər tərəfdən, ehtiyatların böyük olması özlüyündə iqtisadiyyatın güclü və rəqabətqabiliyyətli olması demək deyil. Əsas məsələ həmin maliyyə imkanlarından qeyri-neft sektorunun inkişafı, ixracın şaxələndirilməsi, sənayenin və kənd təsərrüfatının gücləndirilməsi üçün səmərəli istifadə etməkdir. Mən hesab edirəm ki, Azərbaycanın əsas hədəfi sadəcə böyük valyuta ehtiyatlarına malik olmaq deyil, bu ehtiyatları gələcəkdə də qoruyub saxlaya biləcək dayanıqlı iqtisadi model qurmaq olmalıdır. Əgər qeyri-neft sektorunun gəlirləri və ixrac potensialı artarsa, bugünkü maliyyə üstünlüyü uzunmüddətli iqtisadi təhlükəsizliyin təminatına çevrilə bilər.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 411   Tarix: 19 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycanda çips vergiyə cəlb olunacaq

Çips aksizli mal olacaq və hər kiloqrama görə 1 manat aksiz vergisi tətbiq ediləcək. xəbər verir ki, sözügedən məsələ Vergi Məcəlləsinə təklif olunan dəyişiklikdə əksini tapıb. Layihəyə əsasən, çipsin aksizli malların dairəsinə daxil edilməsi, yerli istehsalda hər kiloqrama görə 1 manat məbləğində aksi

5 noyabr
.

Azərbaycan Türkiyədən elektrik məhsulları idxalına çəkdiyi xərci 32 % artırıb

Bu ilin yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycan Türkiyədən 243,366 milyon ABŞ dolları dəyərində elektrik məhsulları idxal edib. Türkiyə İxracatçılar Məclisinə istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 32 % çoxdur. Oktyabr ayında Türkiyə Azərbaycana 29,872 milyon ABŞ dolları dəyərind

9 noyabr
.

Azərbaycanda qızılın qiymətləri kəskin dəyişdi

Azərbaycan bazarında qiymətli metalların, xüsusilə qızılın növbəti qiymət göstəriciləri elan olunub. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, 1 unsiya qızılın qiyməti 6586,1230 manat səviyyəsində qərarlaşıb. Daxili bazarda isə alıcılar və sərmayəçilərin ən çox maraq göstərilən 1 qram 99 əyyar təmiz qızılı

18 noyabr
.

Azərbaycanda qızılın son qiymətləri

Azərbaycanda 2026-cı il 12 noyabr tarixinə olan qızılın qiymətləri açıqlanıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, 12 noyabr 2026-cı il tarixinə olan məlumata görə, ölkədə 1 unsiya qızılın qiyməti 6881.07 manat, 1 qram təmiz qızılın (99 əyyar) qiyməti isə 221.23 manat təşkil edir. Digər əyyarlar üzr

12 noyabr
.

Brent markalı neftin qiyməti bir barel üçün 95,52 dollara düşdü

Əvvəlki hərracların nəticələrində qeydə alınan əhəmiyyətli artımdan sonra cümə səhəri neft qiymətləri orta dərəcədə azalır. xəbər verir ki, Londonda yerləşən ICE Futures birjasında yanvar ayı üçün Brent markalı neftin fyuçerslərinin qiyməti əvvəlki bağlanışdan 0,30 dollar (0,31 faiz) az, 95,52 dollar/bare

13 noyabr
.

"HB Güvən Klinik" 150 min manat borca düşdü

"HB Güvən Klinik" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (MMC) dövlət qarşısı külli miqdarda borcu aranıb. "Yurd.Media"ya istinadla xəbər verir ki, "HB Güvən Klinik" MMC-nin vergi borcu 149 min manatı ötüb. Qeyd edək ki, "HB Güvən" klinikası 2018-ci ildən fəaliyyət göstərir

11 noyabr
.

Bu sahədə fəaliyyət tam rəqəmsallaşdırılır

"Bir pəncərə" informasiya sistemi haqqında Əsasnamə" təsdiq edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Prezident İlham Əliyev Fərman imzalayıb. Fərmana əsasən, sistemin fəaliyyətinin təmin edilməsi məqsədilə müvafiq məlumatların ilkin mənbəyini formalaşdıran dövlət orqanlar

16 noyabr
.

Azərbaycanda 576 ədəd pirotexniki vasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb

Dövlət Gömrük Komitəsinin Bakı Baş Gömrük İdarəsi Əməliyyat və Təhqiqat İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən həyata keçirilmiş əməliyyat tədbirləri nəticəsində xeyli miqdarda pirotexniki vasitələr aşkar edilərək qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb. xəbər verir ki, Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu ərazisində həyat

17 noyabr
.

Türk İnvestisiya Fondu Türkiyədə ilk maliyyələşdirməni həyata keçirib

Türk İnvestisiya Fondu (TİF) kənd yerlərində fəaliyyət göstərən mikro, kiçik və orta müəssisələrin maliyyə vəsaitlərinə çıxışını genişləndirmək, qadın sahibkarları dəstəkləmək, dayanıqlı kənd təsərrüfatını və yaşıl investisiyaları təşviq etmək məqsədilə Niderland İnkişaf Bankının (FMO) təşkil etdiy

12 noyabr