Türkiyəyə nə qədər zərər dəydi və bu Türkiyəni sarsıda biləcəkmi?

Türkiyəyə nə qədər zərər dəydi və bu Türkiyəni sarsıda biləcəkmi?"Türkiyəyə dəymiş zərərin "Fitch Ratings" Agentliyi tərəfində 4 milyard dollar həcmində qiymətləndirilməsi birmənalı qəbul edilə bilməz.7 000-ə yaxın bina dağılıb, yollar yoxa çıxıb, infrastruktur məhv olub, istehsal sahələri yerlə yeksan olub, dəyər zəngirinin əsaslı hissəsi sıradan çıxıb, təhcizat prosesi dayanıb və sair və ilaxır. Maddi zərər yaradan səbəblər hədsiz çoxdur. Hələ nədər insanların mülkünə, şəxsi əşyalarına, nə qədər binanın zədələnməsinə dair məlumat yoxdur. 7 min bina sadəcə tam dağılan binadır. Odur ki, dəymiş ziyanın 100 milyard dollar çatacağinı, hətta bunu ötəcəyini belə istisna etmirəm. Mənəvi zərbənin təsiri heç də maddidən az deyil. Həlak olanların sayı durmadan artır. Say onminlərlə ölçüləcək. İndiki rəqəmlərdə olanlar cansız bədənləri tapılanlardır. Qeyri-rəsmi məlumata görə, dağıntılar altında 190 minədək insan insan qalıb. Dəhşətli soyuq hava və zamanın uzanması dağıntılar altından insanların sağ çıxarılma ümidlərini azaldır. Bu sarsıdıcı faciədir və bunun mənəvi zərbəsi maddidən çoxdur".

Bu sözləri Sonxeber.az-a iqtisadçı ekspert Eldəniz Əmirov deyib.

O bildirib ki, dəymiş zərər Türkiyə ÜDM-nin 10%-i ötə bilər. 2022-ci ildə Türkiyənin ÜDM-i 853.49 milyard dollar olmuşdur.

"Bu il isə bunun 941.55 milyard dollar olması proqnoz edilmişdir. Lakin zəlzələ bu proqnozun da gercəkləşməsinə imkan verməyəcək.
Türkiyənin 2023-cü ildə büdcə xərclərinin 4 trilyon 470 milyard TL, büdcə gəlirlərinin isə 3 trilyon 810 milyard TL proqnoz edilib. 660 milyard 901 milyon TL isə büdcə kəsiri proqnoz edilib. Bu isə hazırkı kursla 237 milyard dollar xərc, 202 milyard dollar gəlir, 35 milyard dollar kəsr deməkdir. Rəqəmlərdən göründüyü kimi dəymiş ziyan 100 milyard dollar olarsa, bu Türkiyənin ÜDM-nin 12%-ə qədəri deməkdir. Eyni zaman da illik büdcə gəlirlərinin təxminən yarısına, daha dəqiq 49,55%-nə bərabər olacaq. Bu xərcləri qarşılamaq üçün lazım olan vəsait illik büdcə kəsrini qapatmaq üçün lazım olan vəsaitdən təxminən 3 dəfə çoxdur. Odur ki, dəymiş ziyanı yalnız büdcə vasaitləri hesabına aradan qaldırmaq mümkün olmayacaq. Hətta büdcə kəsrinin indikindən ortalama daha 20% artırılması belə, bu işlər üçün 12 il zaman tələb edəcək. Buna görə də əlavə maliyyə mənbələrinə ciddi ehtiyac yaranacaqdır. Amma təbii ki, bu qardaş ölkənin taleyində hansısa ciddi anlamda dəyişikliyin baş verməsi demək deyil. Düzdür, Türkiyə sevməyənlər nəyəsə nail olmaq istəyəklər, amma Türkiyə kimi bir dövləti bir zəlzələnin yaratdığı fürsətlə sarsıtmaq mümkün deyil. Sadəcə bu zəlzələ Türkiyəni öz strateji hədəflərində bir neçə il ləngidəcək. Lakin missiya və strategiyanın dəyişməyəcəyi dəqiqdir".
AYSEL ƏKBƏR


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 2478   Tarix: 14 fevral 2023  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Tezbazar.az elanlar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Pivəni həddindən artıq içmək insanı öldürə bilər - Mütəxəssisdən xəbərdarlıq

"Pivənin həddindən artıq istehlak edilməsi insanı öldürə bilər". xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı həkim və teleaparıcı Aleksandr Myasnikov "Rossiya 1" kanalında yayımlanan "O samom qlavnom" proqramının efirində danışıb. Pivə istehlakının yaratdığı risklərdən danışan həki

5 aprel
.

Diana və Çarlzın evliliyi hər ikisinin həyatındakı vacib hadisədən sonra dağılıb: bu nə olub?

Şahzadə Çarlz və Diananın evliliyindən danışanda "xoşbəxt" sözünün ağla gəlməsi ehtimalı azdır. Lakin Uels şahzadəsi onların birliyində xoşbəxt bir dövr olduğunu iddia edirdi. Lakin Çarlz və Diana arasındakı bu isti münasibətlər uzun sürməyib. Ölkə.az xəbər verir ki, 1984-cü il sentyabrın 15-d

7 aprel
.

İsrailin İstanbul konsulluğu qarşısında atışma: Biri öldürldü, ikisi tutuldu - VİDEO

İsrailin İstanbuldakı Baş Konsulluğunun qarşısında atışma baş verib. türk mediasına istinadən xəbər verir ki, insident zamanı bir şübhəli öldürülüb, ikisi yaralı halda ələ keçirilib. hazırda onların şəxsiyyətinin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində işlər davam etdirilir. Hadisə yerinə çoxlu sayda poli

7 aprel
.

Əraqçi bombardman olunan nüvə obyektlərinin siyahısını açıqlayıb

İranın Buşehr nüvə elektrik stansiyasına hücumlar regionu ciddi radioaktiv çirklənmə təhlükəsi qarşısında qoyur. report-a istinadən xəbər verir ki, bu, İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş, Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin (AEBA) baş direktoru Rafae

5 aprel
.

SAXAL İranda 120 hədəfi atəşə tutub

İsrail Hərbi Hava Qüvvələri İrana zərbələr endirməyə davam edir, son bir sutka ərzində respublikanın mərkəzində və qərbində 120-dən çox hədəf atəşə tutulub. xəbər verir ki, bu barədə İsrail ordusunun mətbuat xidməti bəyanat yayıb. Vurulan obyektlər arasında Hava Hücumundan Müdafiə (HHM) sistemlərini

5 aprel
.

ABŞ-də avtomobil izdihama çırpılıb, 15 nəfər xəsarət alıb

ABŞ-nin Luiziana ştatında Laos Yeni ilinin qeyd edildiyi festivalın keçirildiyi ərazinin yaxınlığında avtomobil izdihama çırpılıb, 15 nəfər xəsarət alıb. "Report"un məlumatına görə, bu barədə "Reuters" yerli hakimiyyət orqanlarına istinadən xəbər verib. Mənbələrin məlumatına görə

5 aprel
.

İrandan Küveytə hücum: Nazirlik binasına zərbə endirildi

İranın pilotsuz uçuş aparatı Küveytin Maliyyə Nazirliyinin binasına hücum edərək ona ziyan vurub. xəbər verir ki, bu barədə qurumun mətbuat xidməti "X" sosial şəbəkəsində məlumat yayıb. "Hücum nəticəsində xəsarət alan yoxdur. Nazirliyin əməkdaşları aprelin 5-də məsafədən işləyəcəklər

5 aprel
.

Türkiyədə qadın sərnişin bu zarafatına görə TUTULDU

Türkiyədə qadın uçuşa hazırlıq zamanı yersiz zarafat etdiyinə görə cəzalandırılıb. İstanbul məhkəməsi onu uçuş təhlükəsizliyinə təhdid yaratmaqda təqsirli bilərək 4 il 2 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edib. bildirir ki, hadisə 2026-cı il fevralın 9-da "AJet" aviaşirkətinə məxsus İstanbul

5 aprel
.

Tramp İrana sabaha kimi vaxt qoydu

"ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazının yenidən açılması üçün İrana sabahadək vaxt qoyub". "Qafqazinfo" CNN-ə istinadən xəbər verir ki, bu sözləri adı açıqlanmayan Ağ Ev rəsmisi deyib. O da bildirilib ki, Tramp bu gün İran üzərində vurulan F-15 qırıcısı ilə bağlı mətbuat konfrans

6 aprel