İxrac bazarımızın qırmızı meyvəsi - ARAŞDIRMA

İxrac bazarımızın qırmızı meyvəsi - ARAŞDIRMAİyul ayında ixrac edilən qeyri-neft sektoruna aid məhsulların siyahısında şaftalı birinci yerə çıxıb. Hazırda bağlardan şaftalının "Zolotoy", "Fədai" və "Nektarin" kimi tezyetişən sortları tədarük edilir. Meyvənin indiki qiyməti də təsərrüfatçıları qane edir.

2023-cü ilin iyul ayında ixrac edilən qeyri-neft sektoruna aid məhsulların siyahısında şaftalı birinci yerdə olub. Bu dövrdə 23 milyon dollar dəyərində şaftalı ixrac edilib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 8,2 milyon dollar və ya 55,4 % çoxdur.

Şaftalının ixracda birinci olma səbəbi nədir? Gələcək üçün şaftalı bağlarının daha da artırılması mümkündürmü?

Qeyd edək ki, Nazirlər Kabinetinin 21 dekabr 2021-ci il tarixli müvafiq qərarı ilə ərik və şaftalı (nektarin) sığortalanan məhsullar sırasına daxil edilib. Nəticədə həmin məhsullara güzəştli sığorta mövcuddur. Aqrar sığorta ərik və şaftalı (nektarin) bağlarını dolu, sel, donvurma və digər təbii fəlakətlər olarsa, risklərdən qoruyur.

"Kaspi" qəzeti mövzu ilə bağlı məqalə dərc edib.

Ölkəyə ən çox valyuta gətirən meyvə

Milli Məclisin deputatı Azər Badamovun sözlərinə görə, ölkəmizdə dövlət dəstəyi sayəsində aqrar sektor özünün inkişaf dövrünü yaşayır: "İnnovativ üsullarla əkilən bağlara xüsusi bir yanaşma var. Bu yanaşma bağların salınmasına verilən subsidiyaların kifayət qədər yüksək olması ilə bağlıdır. Ona görə də fermerlər intensiv bağların salınmasına üstünlük verirlər. Fermer əkin seçimində sərbəstdir. Amma intensiv bağçılığa xüsusi dəstəyin olması bu sahəni sürətlə inkişaf etdirir".

A.Badamov vurğulayıb ki, fermerlər bazarda hansı məhsula daha çox tələbat varsa, o məhsulu əkməkdə maraqlıdır: "Son illər Rusiya bazarında şaftalıya tələbatın çox olması fermerləri daha çox bu məhsulun bağlarının salınmasına stimullaşdırıb. Ona görə də 2023-cü ilin birinci yarısında şaftalı ixracı qeyri-neft məhsulları arasında birinci yerə çıxıb. Hesab edirəm ki, şaftalı bağlarının əkilməsi daha da artacaq".

50 faizdən çox artım dinamikası
İqtisadçı-ekspert Eldəniz Əmirov hesab edir ki, şaftalı bu ilin iyul ayında sadəcə müəyyən zaman kəsiyində rekord mövqeyə malik olub: "Ölkəmizdən ixrac edilən qeyri-neft sektoruna aid məhsulların siyahısında şaftalının birinci yerdə olmasının səbəbi mövsümi faktorla bağlıdır. Növbəti aylarda həmin məhsulun ixracı iyul-avqust ayı kimi olmayacaq. İxrac icmalının bu ilin sentyabr ayının göstəricisinə baxsaq, görərik ki, ilk yerdə elektrik enerjisi, ikinci yerdə pomidordur".

Ekspert vurğulayıb ki, ümumilikdə şaftalının istehsalında artım dinamikası müşahidə edilir: "Bunun bir neçə səbəbi var. Səbəblərdən biri Nazirlər Kabinetinin 2021-ci il tarixli müvafiq qərarı ilə ərik və şaftalının sığortalanan məhsullar sırasına daxil edilməsidir. Bu qərarın qəbulundan sonra intensiv bağların yaradılması artıb. Nəticədə ixracın artımı baş verib. Ümumilikdə şaftalı məhsulunun ixracında 50 faizdən çox artım dinamikası var. Bu, müsbət haldır".

Neçə hektar şaftalı bağı sığortalanıb?

Aqrar Sığorta Fondunun nümayəndəsi Əli Əhmədovun sözlərinə görə, hazırda Azərbaycanda 45 hektar şaftalı bağı sığortalanıb: "Bunlar - Ağdaş, Goranboy, Lənkəran, Qusar, Şabran, Şəmkir, Şəki rayonları ərazisindədir. Bütün bitkilərin sığortalanması zamanı aqrar sığorta haqqı əkin sahəsinin (və ya meyvə bağının) yerləşdiyi regiondan, əkin sahəsinin (və ya bağın) sahəsindən (yəni neçə hektardır), sahənin (və ya bağın) məhsuldarlığından və məhsulun qiymətindən asılıdır. Hesablanmış sığorta haqqının yarısını (50%) fermer, digər yarısını isə ona dəstək üçün dövlət ödəyir. Hadisə baş verdikdə ekspert sahəyə dəyən zərəri müəyyən edir və fermerə ödəniş edilir".

Ə.Əhmədov bildirib ki, Azərbaycanda hazırda 27 hektar nektarin bağı sığorta edilib: "Bağlar - Lənkəran və Qusar rayonları ərazisindədir".

Xaçmazda 20 min tona yaxın şaftalı toplanılır

Lənkəran Dövlət Universitetinin "Aqrar və mühəndislik" fakültəsinin müəllimi Nahid Əzizlinin sözlərinə görə, ölkəmizdə uğurlu iqtisadi siyasət nəticəsində digər sahələr kimi kənd təsərrüfatı da inkişaf etməkdədir: "Eyni zamanda 2004-cü ildən başlayaraq uğurla həyata keçirilən regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair dövlət proqramları çərçivəsində reallaşdırılan işlər öz növbəsində aqrar sahənin inkişafının yeni mərhələyə qədəm qoymasını şərtləndirib. Bunun nəticəsidir ki, artıq ölkəmizin bir sıra rayonlarında məhsuldarlıq yüksək səviyyəyə çatdırılıb. Aqrar sahəyə dövlət dəstəyinin əsas aləti aqrar subsidiyalardır. Bu baxımdan ayrı-ayrı rayonlarda əldə edilən nəticələr də deyilənləri təsdiqləyir".

Ekspert əlavə edib ki, bu il Xaçmaz rayonunun təsərrüfatçıları şaftalı bağlarından bol məhsul əldə ediblər: "Hazırda bağlardan şaftalının "Zolotoy", "Fədai" və "Nektarin" kimi tezyetişən sortları tədarük edilir. Meyvənin indiki qiyməti də təsərrüfatçıları qane edir. Xaçmaz rayonunda şaftalı bağları ən çox Nərəcan kəndi ərazisindədir. Burada 850 hektara yaxın meyvə bağında şaftalının 50-dən çox növü becərilir. Yerli və paytaxt bazarlarında da satılan şaftalının böyük hissəsi isə qonşu Rusiya Federasiyasının müxtəlif şəhərlərindəki satış mərkəzlərinə göndərilir. Xaçmazda şaftalı yığımı oktyabr ayınadək davam edir.

Ümumilikdə, Xaçmaz rayonunda 3 min hektara yaxın şaftalı bağı var ki, bunun da böyük hissəsi barverəndir. Hər il rayon bağlarından 20 min tona yaxın şaftalı toplanır".


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 2502   Tarix: 15 oktyabr 2023  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş


Ustalar.az ustalar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycanda dəmir yolları ilə yükdaşıma azalıb, sərnişindaşıma isə artıb

Bu ilin yanvar ayında Azərbaycanda dəmir yolu nəqliyyatı ilə 1,4 milyon ton yük, 622,6 min sərnişin daşınıb. Məlumata görə, bunlar, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7 % az və 30,1 % çoxdur. Ötən ay orta hesabla sutkada 326 vaqon yüklənib, 366 vaqon isə boşaldılıb. Sutka ərzində dəmir yolunun Şima

17 fevral
.

Qızılın qiyməti rekord həddə çatdı

Qızılın dünya qiyməti rekord həddə yüksəlib. Ekspertlər bildiriblər ki, son aylarda qiymətli metal Çin istehlakçılarının fenomenal alışları fonunda "ikinci nəfəs" qazanıb. Məlumata görə, sarı metalın bir troya unsiyası (təxminən 31,1 qram) 2 141 dollara (3 639 manat) çataraq, ötən ilin dekabrınd

6 mart
.

Azərbaycanda yağ niyə ucuzlaşmır?

Azərbaycana xarici ölkələrdən idxal olunan kərə yağlarının qiyməti ucuzlaşıb. Bəs bu dəyişiklik daxili bazardakı qiymətlərə hansı dərəcədə təsir edə bilər?. Məsələ ilə bağlı "Yeni Sabah"a açıqlama verən iqtisadçı Natiq Cəfərli bildirib ki, ucuzlaşma gözlənilsə də, bu müşahidə edilmir:. "Xaricdə

22 fevral
.

Azərbaycan-ABŞ ikitərəfli enerji əməkdaşlığının inkişafı müzakirə olunacaq

Energetika naziri Pərviz Şahbazov Amerika Birləşmiş Ştatlarına (ABŞ) səfər edib. Bu barədə Energetika Nazirliyindən bildirilib. Məlumata görə, səfər çərçivəsində ikitərəfli enerji əməkdaşlığının inkişaf perspektivləri, Azərbaycanın beynəlxalq enerji təhlükəsizliyini təmin edilməsi istiqamətində həyat

18 fevral
.

Ölkədə bahalaşan və ucuzlaşan məhsullar - Siyahı

Cari ilin yanvar ayında istehlak qiymətləri indeksi ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 101,7 faiz, o cümlədən qida məhsulları, içkilər və tütün məmulatları üzrə 100,7 faiz, qeyri-qida məhsulları üzrə 101,7 faiz, əhaliyə göstərilmiş ödənişli xidmətlər üzrə 103,2 faiz təşkil edib. Dövlət Statistika Komitəsində

13 fevral
.

Azərbaycan Mərkəzi Bankı uçot dərəcəsini azaldıb

Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) İdarə Heyəti (İH) uçot dərəcəsinin 0,25 faiz bəndi azaldılaraq 7,75 %-dən 7,5 %-ə endirilməsi barədə qərar qəbul edib. "Report" bu barədə AMB-yə istinadən xəbər verir. Məlumata görə, faiz dəhlizinin aşağı həddi 6,25 % saxlanlıb, yuxarı həddi isə 0,25 faiz bənd

28 mart
.

Qızıl qiymətləri rekord səviyyəyə qalxdı

Qızıl qiymətləri cümə günü tarixi zirvəyə yüksəlib. "Ölkə.Az"ın məlumatına görə, spot qızıl 0,5% bahalaşaraq bir unsiya üçün 2 min 384,34 dollar olub. ABŞ-nin qızıl fyuçerslərinin dəyəri isə 1,2% artaraq 2 min 401,80 dollara çatıb. Sessiyanın əvvəlində külçə qızılın dəyəri rekord həddə bahalaşara

12 aprel
.

Azərbaycanda daha bir bank bağlanır - RƏSMİ AÇIQLAMA

"Naxçıvan Bank" ASC bu ilin ilk rübündə 12 milyon manata yaxın kiçilib. Bankın aktivləri 1 aprel 2024-cü il tarixinə 194,6 milyon manat təşkil edib. Bu isə 2023-ci ilin sonu ilə müqayisədə 11,6 milyon manat, yaxud 5,6% azdır. Bankın əsas gəlir mənbəyi olan kredit portfeli isə bu dövrdə 27,

20 aprel
.

"TikTok"da məşhurlaşan Adəmin atası həbs olundu

Sosial şəbəkələrdə cəmiyyətə qarşı hörmətsizlik, mənəvi dəyərlərə uyğun olmayan qeyri-etik paylaşımlar və çağırışlar edən şəxslərlə bağlı polis əməkdaşları tərəfindən qanunamüvafiq tədbirlər davam etdirilir. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, barəsində dəfələrlə tədbir görülməsinə baxmayaraq 1988-c

15 aprel