Qərbi Azərbaycan Xronikası: "Ağbaba əhalisi qarslılarla birlikdə dövlət yaradıb" - VİDEO

Qərbi Azərbaycan Xronikası: "Ağbaba əhalisi qarslılarla birlikdə dövlət yaradıb" - VİDEOQərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Elçin Əlibəylinin təqdimatında "İrsimiz" rubrikasının növbəti buraxılışı hazırlanıb.

Oxu.Az xəbər verir ki, "İbiş kəndi - qədim oğuz türklərinin məskəni" adlı buraxılışda Ağbaba mahalının, Amasiya rayonunun İbiş kəndinin tarixi, etno-mədəniyyəti, adət-ənənələri, irsi və toponimləri araşdırılıb.

Bildirilib ki, Ağbaba mahalının İbiş kəndi qədim oğuz türklərinin məskəni olub. İbiş kəndi ikiyə bölünüb, bir hissəsi Türkiyə ərazisində, bir hissəsi də Ağbaba mahalı ərazisində qalıb. Qars vilayətinin Qars qəzasında, Amasiya rayonuna aid olan Təzə İbiş kəndi 1988-ci ilə qədər Qərbi Azərbaycanın Amasiya (Ağbaba) rayonunun kəndi olub. 1988-ci ilə qədər bu kənddə azərbaycanlılar yaşayıblar, bu ildən sonra Təzə İbiş kəndidə dağıdılıb və erməniləşdirilib.

Qeyd olunub ki, kənd rayon mərkəzindən 14 kilometr şimal-qərbdə, Türkiyə sərhəddində yerləşir. Qafqazın beş verstlik xəritəsində adı qeyd edilən kənddə bir çox mənbələrdə qarapapaqların yaşadığı göstərilir. Qarapapaqlar azərbaycanlılarn etnoqrafik qruplarından biridir. Toponim şəxs adı əsasında əmələ gəlmiş antropotoponimdir və quruluşca sadə toponimdir.

Diqqətə çatdırılıb ki, 1991-ci ilin aprelində kəndin adı dəyişdirilib Yerizak qoyulub. Kənddə 1897-ci ildə 118 nəfər, 1906-cı ildə 460 nəfər, 1914-cü ildə 568 nəfər azərbaycanlı yaşayıb. 1916-cı ildə azərbaycanlılar qovulublar. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra kəndin sakinləri öz kəndlərinə qayıdıblar. 1989-cu ilin yanvarında azərbaycanlılar öz doğma torpaqlarından ermənilər tərəfindən yenidən tamamilə qovulublar və indi ermənilər yaşayırlar.

Süjetdə görkəmli şəxsiyyətlər yetişdirən İbiş kəndinin qəhrəmanlıq tarixindən söz açılıb, burada əhalinin üsyana qalxmasından, Türkiyə sərhədinə yığışıb sığınacaq istəməsindən, vaxtilə Ağbaba əhalisinin qarslılarla birlikdə dövlət yaratmasından, Cənub-Qərbi Qafqaz Cümhuriyyətinin qurulmasından, İbiş kəndində yaşayan oğuz gələnəyindən, toponimlərin, abidələrin necə dağıdılmasından, həmçinin ermənilərin 1988-ci ildə Amasiya rayon katibini bıçaqlamasından və əhalinin buna etiraz etməsindən bəhs olunub.

Ümumiyyətlə, "İrsimiz" layihəsinin məqsədi Qərbi Azərbaycanın mahal və kəndlərində itməkdə olan irsimizin qorunub saxlanılması, yaşadılması və təbliği kənd sakinləri, tarixçilər, etnoloqlar, etnoqraflar, folklorşünasların dəlil və söhbətləri ilə böyük türk izlərinin araşdırılmasıdır.
Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasından, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri – qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, xaçdaşlar, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.

Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi "XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin", – fikrini əsas tutaraq, Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasından irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.

Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.(oxu.az)


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 291   Tarix: 21 aprel 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş


Xidmetler

Oxşar xəbərlər

.

Fərid Mehralızadə saxlanılıb? - DİN-dən açıqlama

Gənc iqtisadçı Fərid Mehralızadənin polis əməkdaşları tərəfindən saxlanılması ilə bağlı məlumat yayılıb. DİN-in Mətbuat xidmətindən "Qafqazinfo"ya bildirilib ki, F.Mehralızadə polis orqanına dəvət edilib. Hazırda araşdırma aparılır

30 may
.

Milli Xalça Muzeyinə direktor təyin olundu

Sənətşünas, Əməkdar mədəniyyət işçisi Əminə Məlikova Azərbaycan Milli Xalça Muzeyinin direktoru təyin olunub. xəbər verir ki, mədəniyyət nazir Adil Kərimli bununla bağlı müvafiq əmr imzalayıb. Əminə Zakir qızı Məlikova 200-ci ildə Jurnalistika ixtisası üzrə bakalavr, 2007-ci ildə iqtisadiyyat və menecmen

30 may
.

Mingəçevir Nərgiz Klinikası məhkəməlik olub

"Mingəçevir Nərgiz Klinikası" yenidən məhkəməlik olub. bildirir ki, sözügedən klinika barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 268.0.1-ci maddəsi ilə (Ətraf Mühitin Mühafizəsi, Təbiətdən Istifadə Və Ekoloji Təhlükəsizlik Qaydalari Əleyhinə Olan Inzibati Xətalar) protokol hazırlanıb. Hazırlanmı

30 may
.

"Ölmüş heyvanların, yeyilməyən atın, eşşəyin kəsilib Bakıya daşınması davam edir" - Eyyub Hüseynovdan TƏNQİD

Şəmkir rayonunda ölmüş heyvan ətinin satışa çıxarılmasının qarşısı alınıb. Bu barədə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) məlumat yayıb. Aparılan araşdırma zamanı həyətyanı sahəsində ölmüş heyvanın kəsilərək mağazada satışının həyata keçirildiyi müəyyən olunub. Azərbaycanda ətlərinin keyfiyyət

30 may
.

Azərbaycanda Həcc ziyarətinin qiyməti niyə qalxıb?

Azərbaycandan Həcc ziyarətinə sənəd qəbulu başa çatıb. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsindən bildirilib ki, azərbaycanlı zəvvarlar üçün ayrılmış 1500 nəfərlik kvota artıq dolub. xəbər verir ki, Azərbaycandan Həcc ziyarəti üçün ilk uçuş iyunun 4-də həyata keçiriləcək. Qeyd edək ki, ziyarətin bir nəfər üçü

30 may
.

Paytaxtın bu ərazilərində qaz olmayacaq

Sabunçu, Suraxanı, Xətai və Xəzər rayonlarında aparılacaq təmir-bərpa işləri ilə əlaqədar 31.05.2024-cü il tarixdə saat 10:00-dan qaz təchizatı dayandırılacaq. Bu barədə "Qafqazinfo"ya "Azəriqaz" İB-dən bildirilib. Qeyd olunub ki, qaz təchizatı dayandırılan müddətdə Sabunçu rayon

30 may
.

Əhməd İsmayılov ilə Asadjan Xocayev arasında ikitərəfli görüş keçirildi — FOTO

Özbəkistan Respublikasının paytaxtı Daşkənd şəhərində Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) ölkələrinin nazirlikləri və dövlət qurumlarının mətbuat xidmətləri üçün keçirilən "İnformasiya xidmətləri–2024: yerli və xarici təcrübə" adlı seminar çərçivəsində Medianın İnkişafı Agentliyinin İcraçı direktor

30 may
.

Şabranın ən qorxulu kəndi: Bütün sakinlər nədən qaçıblar?

Baku TV-də yayımlanan "Kəndinə qayıt" verilişinin yeni buraxılışı efirə gedib. Verilişin budəfəki sayında ta qədimdən tacirlərin, zəngin insanların dincəlmək üçün ayaq saxladıqları Şabran rayonuna səyahət edilib. Əvvəlcə bir evdən ibarət olduğu deyilən Canqayıb kəndi ziyarət olunub. Bu kəndd

30 may
.

İlkin Həsəni qəzaya düşdü - FOTO

Aparıcı İlkin Həsəni avtomobil qəzasına düşüb. Axşam.az xəbər verir ki, bu haqda o, özü məlumat yayıb. Yeni aldığı avtomobilinin zədələndiyi görüntüləri yayımlayan İlkin "Yeni avtomobillə bağlı təbriklərinizdə bütün arzular var idi. Bircə, xətadan, bəladan, "Pirus"dan uzaq olasan arzus

30 may