"Rəisidən sonra İranın növbəti prezidenti kim olacaq?"

"Rəisidən sonra İranın növbəti prezidenti kim olacaq?""Ayətüllah Xameneinin oğlunun İranın Ali Dini Rəhbəri olmaq şansları azdır..."

Ali Dini Liderlə prezident arasında fərq nədən ibarətdir?..

Rəisinin ölümü İrana və bütövlükdə regiona necə təsir göstərəcək?..

İbrahim Rəisinin həlak olması Yaxın Şərqin ən nüfuzlu ölkələrindən birinin taleyinin necə olacağı barədə məsələni qaldırır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Bloomberg" nəşrində dərc edilmiş məqalə müəlifi yazıb.

Onun fikrincə, İranın siyasəti çətin ki, dəyişsin. Aktual problem ayətüllah Xameninin varisinin kim olacağıdır. Çünki Ali Dini Liderin məhz Rəisinin olacağı deyilib.

İran prezidenti İbrahim Rəisinin helikopter qəzası nəticəsində həlak olması dərhal hökumət rəhbərliyində onun varisinin kim olacağı məsələsini qaldırır.

Gözlənilirdi ki, Rəisi İslam Respublikasının 85 yaşlı Ali Dini Liderini əvəz edəcək. İndi onun ölümü Yaxın Şərqin ən nüfuzlu ölkələrindən birinin gələcəyi üçün təsiri olacaq.

Ali Dini Liderlə prezident arasında fərq nədən ibarətdir?

Ali Lider şiyə İslam teologiyasında İranın ali rəhbəridir və ölkənin bütün əsas qərarlarının qəbul edilməsinə cavabdehdir.

Ali Dini Lider vəzifəsi 1979-cu ilin İslam inqilabından sonra yaradılıb və həmçinin dövlət başçısı və Ali Baş Komandandır.

Bu posta istisnasız olaraq kişilər iddia edə bilər. İranda qüvvədə olan qanuna görə, bu vəzifə ayətüllah ranqında olan ən yüksək vəzifəli ilahiyyatçı tuta bilər, hərçənd, Xamenei ilə bağlı bu məqam mühahisəlidir.

İran prezidenti isə icra hakimiyyətinin başçısıdır və dörd ildən bir son dərəcə dəqiq proses nəticəsində seçilir. Prezident hökumətə nəzarət edir, öz siyasi mənşəyi və gücündən asılı olaraq dövlət siyasətinə və iqtisadiyyata ciddi şəkildə təsir göstərə bilər.

İndi nə baş verəcək? İranın Konstitusiyasına görə, prezidentin ölümündən sonra ölkə rəhbərliyini müvəqqəti olaraq vitse-prezident öz üzərinə götürür.

50 gün ərzində o, məhkəmə hakimiyyətinin rəhbəri və parlamentin spikeri ilə birgə yeni prezident seçkilərini təşkil etməlidir.

Müvəqqəti lider, görünür, İran İnqilabı Keçikçiləri Korpusunun sabiq zabiti, İslam Respublikasının aktivlərinə nəzarət edən fondun sabiq rəhbəri Məhəmməd Mohbər olacaq.

Görünür, ictimaiyyətin narahatlığına son qoymaq üçün Xamenei hələ Rəisinin həlak olması rəsmən təsdiqlənmədiyi zaman bu barədə danışıb.

Rəisinin ölümü İrana və bütövlükdə regiona necə təsir göstərəcək?

Rəisinin ölümü, məsələn, Xameneinin varisi kimi bir sıra problemləri üzə çıxarıb. Hazırkı Ali Lider yaşlaşıb və bu məsələ alimləri, məmurları və analitikləri narahat etməyə bilməz.

Prezidentin ölümünün həmçinin İranın Yaxın Şərqin digər dövlətlərlə münasibətləri üçün nəticələri ola bilər. İslam Respublikası bəzi oyuncaq qruplaşmalara dəstək verir, onlardan ən güclüləri İsrailə qarşıdır.

İran İnqilabı Keşikçiləri Korpusu Tehranın düşmənlərinin bu məqamdan istifadə etməməyini izləyəcək.

Rəisi həmçinin İranın Fars körfəzi ölkələri, o cümlədən Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə münasibətlərin yaxşılaşması ilə məşğul olub, amma yeni liderin prioritetləri başqa ola bilər, hərçənd, Tehranın siyasəti, böyük ehtimalla, dəyişməyəcək.

Ali Dini Lider postuna növbədə olan kimdir?

Mürəkkəb və qeyri-şəffaf quruluşa malik olan İranda Xameneinin varisi məsələsi aşıq şəkildə müzakirə edilmir. Lakin siyasi isteblişmentə yaxın analitik, məmur və alimlər əsas varislər kimi İbrahim Rəisi və Xameneinin oğlu Möctəbini düşünüb.

Prezidentin ölümü sonuncunun qarşısında ali vəzifə postuna yolunu açmış olur, hərçənd, belə təyinat kifayət qədər riskli olacaq.

Keçmişdə İran dəfələrlə irsən keçən rəhbərlik konsepsiyasi ilə bağlı problemlərlə üzləşib.

1979-cu ilin İslam İnqilabının liderləri qəti şəkildə onların devirdikləri monarxiyanı xatırladan istənilən sistemə qarşı çıxış edib.

Möctəbinin populyarlığını da heç kim yoxlamayıb, çünki o, dövlət vəzifələrində deyil və ictimaiyyət qarşısına tez-tez çıxmır.

Legitimlik nöqteyi-nəzərdən Ali Lider hazırkı dini sistemə dəstək verən xalqın tam dəstəyini qazanmalıdır.


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 572   Tarix: 22 may 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Sabiq deputat vəfat etdi

Milli Məclisin sabiq deputatı Mirkazım Kazımov vəfat edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə onun yaxınları sosial şəbəkələrdə məlumat yayıb. Bildirilib ki, M.Kazımov doğulduğu Cəlilabad rayonunun Hasıllı kəndində dəfn ediləcək. Qeyd edək ki, Milli Məclisin ikinci çağırış deputatlarında

17 iyun
.

İsmayıllıda 17 yaşlı oğlan itkin düşdü

İsmayıllı rayonunun Diyallı kəndində yaşayan, 2007-ci il təvəllüdlü Məmmədov Kənan Nurəddin oğlu iyunun 2-də yaşadığı ünvandan çıxaraq naməlum istiqamətdə gedib və bir daha geri qayıtmayıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu haqda DİN məlumat yayıb. Bildirilib ki, itkin düşən şəxsin əlamətlər

18 iyun
.

Dünyada xəbər izləyənlərin sayı azalır

Dünya ölkələrində xəbər izləyənlərin sayı azalır. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Oksford universitetinin Röyters institutunun 2024-cü il rəqəmsal xəbər məruzəsində qeyd olunub. Bildirilib ki, dünyada xəbərləri oxuyan, dinləyən və izləyənlərin sayı azalır. Buna əsas səbəb kimi isə xəbərləri

17 iyun
.

Bakıda eyvandan insanların başına qab-qacaq atıldı: Polis hərəkətə keçdi

Sosial şəbəkələrdə çoxmərtəbəli binanın eyvanından avtomobil yoluna və piyada səkisinə əşyaların atılmasını əks etdirən görüntülər paylaşılıb. Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin əməkdaşı Lumu İsrəfilli -a bildirib ki, görüntülər polis əməkdaşları tərəfindən araşdırılıb və həmin əşyaları avtomobi

18 iyun
.

Bakıda marketdən içki və kosmetik vasitələr oğurlandı

Bakıda market qarət olunub. Daxili İşlər Nazirliyindən -a verilən məlumata görə, iyunun 12-də gecə saatlarında Q.Qarayev prospektində yerləşən marketlərin birindən 550 manat dəyərində içkilər, kosmetik vasitələr və məişət əşyaları oğurlanıb. Nizami rayon Polis İdarəsinin 24-cü Polis Şöbəsi əməkdaşlarını

17 iyun
.

Roza Cəlilova Elza Seyidcahanın bu fikri ilə razılaşmadı

Xalq artisti Roza Cəlilova "O üz" proqramında qonaq olub. Axşam.az xəbər verir ki, sənətçi Əməkdar artist Elza Seyidcahanın verilişdə səsləndirdiyi fikirlərlə razılaşmayıb. Seyidcahan müsahibəsində "Roza xanımın müsahibələrində dəfələrlə eşitmişəm ki, rəqqasə toyda aş aparmaz. Elə bi

17 iyun
.

Son günlər taksinin qiymətinin artmasına RƏSMİ MÜNASİBƏT

İki həftədən sonra tələblərə cavab verməyən avtomobillərlə taksi fəaliyyəti qadağan olunacaq. -ın məlumatına görə, sürücülər bildiriblər ki, yeni tələblər onların işini çətinləşdirir. Bəzi sürücülər verilən müddət ərzində köhnə avtomobilləri yenisi ilə əvəz etməyin çətin olduğunu qeyd ediblər. Buna gör

18 iyun
.

Azərbaycana elə bir cadugər gətiriblər ki...

Bəli, Fernando Santuş sıradan məşqçi deyil. O, Portuqaliya yığmasını Avropa çempionu edib. Bu ölkənin tarixində bunu bacaran yeganə məşqçidir. Bəs Santuş bunu necə bacardı və biz, Azərbaycana gələn bu "ağsaqqal"ı niyə hədəf almışıq?. 2016-cı ildə Portuqaliya millisində Santuşun sərəncamınd

18 iyun
.

Bakıda "Sağlam Gələcəklərin Proqnozlaşdırılması" qlobal sammiti fəaliyyətə başlayıb

Bakıda COP29-dan qabaq hər il keçirilən "Sağlam Gələcəklərin Proqnozlaşdırılması" Qlobal Sammiti fəaliyyətə başlayıb. "Report" xəbər verir ki, sammitin məqsədi səhiyyə sahəsində nailiyyətlərin, iqlim dəyişikliyi kontekstində, dünyada ən həssas icmalara diqqət yetirməklə qorumaq v

18 iyun