"Qadağa qoyduğumuz hər bir şey, xüsusilə də uşaqlar üçün, daha cəlbedici görünür" - PSİXOLOQ

Müasir dövrdə sosial media həm böyüklərin, həm də uşaqların həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib.

Xüsusilə yeniyetmələr rəqəmsal platformalarda həm informasiya, həm də sosial əlaqə axtarırlar.

Buna görə də valideynlərin ən çox düşündüyü sual ortaya çıxır: Uşaqlara sosial medianı qadağan etmək lazımdırmı, yoxsa düzgün yönləndirmə ilə istifadəsini idarə etmək daha doğrudur? Bu mövzuda mütəxəssislər arasında fikir ayrılığı olsa da, uşağın psixoloji vəziyyəti, yaş səviyyəsi və ailə nəzarətinin keyfiyyəti həlledici rol oynayır.

Psixoloq Aytən Ələkbərova bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Qadağa qoyduğumuz hər bir şey, xüsusilə də uşaqlar üçün, daha cəlbedici görünür. Bu səbəbdən sosial medianı tamamilə qadağan etməyə çalışmaq əks nəticə verə bilər. Ən doğru yanaşma, qadağa tətbiq etməkdən daha çox, uşaqları həmin fəaliyyətlərin doğura biləcəyi fəsadlarla tanış etməkdir. Uşaqlar nəyin niyə təhlükəli olduğunu dərk etdikdə, seçimin məsuliyyətini də daha doğru şəkildə daşıyırlar.

Sosial medianın yanlış istifadəsi nəticəsində baş vermiş real hadisələri uşaqlara yaşlarına uyğun şəkildə izah etmək çox vacibdir. Onlar təhlükəni abstrakt yox, real nümunələrlə tanıdıqda, məsafə saxlamağın əhəmiyyətini daha yaxşı anlayırlar.

Məsələn, mənim övladım sosial mediadan hər zaman yaşına və dərk səviyyəsinə uyğun şəkildə istifadə edib. Heç vaxt ondan asılı vəziyyətə düşməyib, çünki biz bu mövzuda onunla açıq və səmimi söhbətlər aparmışıq. Burada ailənin və valideynin yönləndirici rolu böyükdür. Bəzən müşahidə edirik ki, valideynlər uşaqları ilə məzmunlu söhbətlər aparmırlar, onların rəqəmsal dünyada nəyə rast gəldiyini, nə hiss etdiyini öyrənmirlər. Halbuki bu söhbətlər vasitəsilə biz uşaqlara qadağalardan daha vacib olan dəyərləri və məsuliyyət hissini aşılayırıq.

Doğru izah və düzgün istiqamətləndirmə olduqda, uşaqlar sosial medianı normadan artıq istifadə etmirlər. Bu gün bir çox uşaqda informativ yüklənmə nəticəsində yaranan stress və xroniki yorğunluq müşahidə olunur. Beyin davamlı məlumat axınından yorulduqda, uşaq sosial mediaya şüursuz, nəzarətsiz şəkildə daxil olmağa başlayır. Nəticədə isə daha çox neqativ məzmunlarla qarşılaşır və bu da onun psixoloji vəziyyətinə əlavə təsir göstərir.

Bu səbəbdən sosial medianı qadağan etməkdən daha səmərəli metod, uşağa düzgün media savadlılığı vermək, onunla açıq dialoq qurmaq, hisslərini anlamasına yardım etmək və istifadə sərhədlərini birgə müəyyənləşdirməkdir. Uşaq səbəbləri anladıqda, qadağaya ehtiyac qalmır."

Telegramda izləyin