Qərbi azərbaycanlılara qarşı törədilən qətl hadisələri soyqırım kimi tanına bilər? - AÇIQLAMA

Departasiya adı altında törədilən soyqırımı nəticəsində ermənilər etnik təmizləmə həyata keçirib və monoetnik dövlət yaradıblar.

Sonxeber.az xəbər verir ki, bunu Qərbi Azərbaycan İcması İdarə Heyətinin üzvü və Hüquq Komissiyasının sədri Zahid Cəfərov jurnalistlərə açıqlamasında deyib.

O qeyd edib ki, bir neçə gün əvvəl Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin AMEA-dakı çıxışı onlar üçün bir fəaliyyət istiqaməti olub:

"Həmin çıxış göstərdi ki, Qərbi Azərbaycana qayıdış Azərbaycan dövlətinin və bizim qarşımızda prioritet istiqamətlərdən biridir. Qərbi azərbaycanlılara qarşı törədilmiş hadisə soyqırımı adlandırılmalıdır. Ermənilərin Azərbaycanlılara qarşı soyqırımı tarixdə geniş vüsət alıb. Departasiya adı altında törədilən soyqırımı nəticəsində ermənilər etnik təmizləmə həyata keçirib və monoetnik dövlət yaradıblar. Ona görə də bu departasiya soyqırımı adlandırılmalıdır, çünki həmin hadisədə bütün məsələ etnik təmizləməyə yönəlmişdi".

Bəs görəsən Qərbi azərbaycanlılara qarşı törədilən qətl hadisələri soyqırım kimi tanına bilər?

Politoloq Tural İsmayılov bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Qərbi Azərbaycanda, xüsusilə XIX–XX əsrlərdə yaşayan azərbaycanlılara qarşı törədilən qətl hadisələri həm tarixi, həm hüquqi, həm də siyasi aspektlərdən vacibdir. Soyqırım termini BMT və beynəlxalq hüquqda müəyyən kriteriyalarla tənzimlənir: qrupun milli, etnik, dini və ya irqi mənsubiyyətinə görə sistemli şəkildə məhvi, qətllər, deportasiyalar və fiziki zərərin məqsədli şəkildə tətbiqi. Tarixi sənədlər göstərir ki, Qərbi Azərbaycanda azərbaycanlılara qarşı məqsədli qırğınlar və deportasiyalar baş verib.

Lakin burada vacib nüans budur ki, beynəlxalq hüquq və dövlətlər səviyyəsində rəsmi tanınma prosesləri mürəkkəbdir. Soyqırımı tanımaq yalnız tarixi faktların mövcudluğu ilə kifayətlənmir, eyni zamanda beynəlxalq diplomatik, siyasi və hüquqi prosedurların tamamlanmasını tələb edir.

Siyasi baxımdan, Qərbi Azərbaycan məsələsi Azərbaycanın milli və tarixi yaddaşında strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda, bu məsələ regional tarazlığa təsir edə biləcək həssas geopolitik faktordur: həm Ermənistan, həm də digər regional oyunçuların mövqeyi bu tanımanın siyasi effektini müəyyən edəcək.

Nəticə etibarilə, tarixi, hüquqi və siyasi analiz bir arada göstərir ki, Qərbi azərbaycanlılara qarşı törədilən qətllər soyqırım kriteriyalarına uyğundur, amma beynəlxalq səviyyədə rəsmi tanınma prosesi hələ də kompleks və mərhələli diplomatik müstəvidə reallaşmalıdır. Bu, həm Azərbaycanın tarixinin tanınması, həm də gələcəkdə regional balansın qorunması baxımından strateji əhəmiyyət kəsb edir".

Telegramda izləyin