Yeni nəqliyyat dəhlizlərinin, xüsusilə Zəngəzur dəhlizinin yaradılması məsələsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir

Avqustun 11-də Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfərə gələn Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Azərbaycan Televiziyasına müsahibə verib. Müsahibəsində Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olan qədim Naxçıvanda son illərdəki uğurları qeyd edərək iqtisadi, sosial sahələrdə görülən işlərə, bölgənin gələcək inkişafı planlarına, müdafiə və digər məsələlərə geniş yer ayırıb.
Müsahibədə bölgədə yeni nəqliyyat dəhlizlərinin, xüsusilə Zəngəzur dəhlizinin yaradılması məsələsinə geniş toxunulub. Vurğulanıb ki, Naxçıvanın Azərbaycanın əsas hissəsi ilə birləşdirilməsi hər zaman ölkə rəhbərliyinin qarşısında durub və bu hədəflərə doğru inam və böyük məharətlə addımlar atılır.
İkinci Qarabağ müharibəsi başa çatdıqdan sonra Azərbaycan, Rusiya Prezidentləri və Ermənistanın Baş naziri arasında imzalanan üçtərəfli bəyanata əsasən Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonları bir güllə atılmadan ölkəmizə qaytarıldı. Müharıbədə tam məğlub olan Ermənistan bu bəyanatı imzalamağa məcbur edilmişdi. Bəyanatda Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasını birləşdirən dəhliz öz əksini tapmışdır. Lakin İkinci Qarabağ müharibəsindən keçən 5 il ərzində Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə bağlı heç bir praktiki addım atılmayıb və keçən ilin avqust ayına qədər məsələ dondurulmuş vəziyyətdə qalmaqda idi. Nəticə etibarilə 2025-ci il avqustun 8-də tarixi Vaşinqton Zirvə Görüşündə bu məsələ öz həllini tapdı. TRIPP adını daşıyan bu layihənin icrasına artıq start verilib.
Avqustun 8-də Vaşınqton görüşünün bir illiyi ilə əlaqədar Prezident İlham Əliyevin ABŞ Prezidenti Trampla telefon söhbət əsnasında bu məsələyə də toxunuldu və "hər iki tərəf əminliyini vurğuladı ki, bu önəmli nəqliyyat layihəsi mütləq və tezliklə icra ediləcək".
Eyni zamanda, İkinci Qarabağ müharibəsi başa çatdıqdan sonra dərhal işğaldan azad edilən bölgələrdə, o cümlədən Naxçıvana doğru gedən dəmir və avtomobil yollarının bərpasına başlanıldı. Bu gün Horadiz-Ağbənd avtomobil yolu demək olar ki, hazırdır. Dəmir yolunun tikintisi də sürətlə davam edir. lakin Ermənistan ərazidindən keçən 42 km-ə yaxın yol hələ də hazır deyildir. Cənab Prezidentin qeyd etdiyi kimi: "istənilən halda gələn il dəmir yolu da Ermənistan sərhədinə gəlib çatacaq. O ki qaldı, Naxçıvan dəmir yolunun tikintisinə, hazırda işlər gedir. Mənim göstərişimlə Nəqliyyat Nazirliyi bu işlə məşğuldur. Azərbaycan Dəmir Yolları Ordubad istiqamətində inşa işlərinə başlamışdır və olmayan hissələr yenidən tikiləcək".
Dəmir yolunun Ordubad və Sədərək rayonlarının ərazisindən keçən hissəsi 3-7 km arasındadır və bu gün mövcud olan dəmir yolunun yükaşırma qabiliyyəti 1,5 milyon tondur. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi ilkin mərhələ üçün Zəngəzur dəhlizinin və ümumiyyətlə, Şərq-Qərb dəhlizinin bir qolu olan bu yolun fəaliyyətə başlaması kifayətdir. Qarşıya qoyulan məqsəd gələcəkdə bu nəqliyyat dəhlizindən ən azı 15 milyon ton yükün keçməsidir ki, bunun üçün hazırda mövcud olan dəmir yolu yenidən qurulmalı, reabilitasiya edilməlidir. Azərbaycan öz vəsaiti hesabına bu dəmir yolunu tam işlək vəziyyətə çatdıra bilər və çatdırmalıdır.
Bu gün bir çox beynəlxalq qurum, bəzi ölkələr, o cümlədən Avropa İttifaqı xüsusilə Azərbaycan dəmir yollarının Naxçıvan seqmentinə böyük maraq göstərirlər və Aİ nümayəndələri Naxçıvana ezam edilərək yerlərdə vəziyyətlə tanış olublar.
Yeni yol təkcə Azərbaycan üçün deyil, geniş coğrafiya üçün əhəmiyyətlidir. Bu yol Şərq-Qərb və eyni zamanda, Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizinin bir qolu olacaqdır. Cənab Prezidentin qeyd etdiyi kimi: "Zəngəzur dəhlizi açılandan sonra artıq Azərbaycandan İrana ikinci dəmir yolu xətti açılacaqdır. Məhz Zəngəzur dəhlizindən Naxçıvana girərək və Culfa dəmiryol məntəqəsindən İrana dəmir yolu var. Yəni bu layihə daha tez reallaşa bilər. Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizi Fars körfəzinə istiqamətləndirilir. Oradan o bölgəyə yaxın olan, məsələn, Pakistana uzana bilər. Yəni bu, çox önəmli bir nəqliyyat layihəsi olacaqdır və bunun mərkəzində Naxçıvan dayanır".
İşlər başa çatdıqdan sonra buradan 15 milyon, bəlkə daha çox yük daşınacaq, bu da öz növbəsində daha böyük canlanmaya gətirib çıxaracaq. Bölgədə daha çox iş yerləri açılacaq, iqtisadi fəallıq artacaq və Naxçıvan əvəzolunmaz nəqliyyat mərkəzlərinin birinə çevriləcək, ölkəmizə həm iqtisadi, həm başqa dividendlər gətirəcək. Prezident İlham Əliyevin əminliklə qeyd etdiyi kimi - bu, tam mümkündür.

Ağarəhim Baxışov - Dövlət İdarəçilik Akademiyası

Telegramda izləyin