İqlim dəyişikliyi dünyada xəstəliklərin yayılmasını artırır

İqlim dəyişikliyi dünyada xəstəliklərin yayılmasını artırırİqlim dəyişikliyi artıq təhlükəli xəstəliklərin yayılmasına təsir göstərir. Bir araşdırma fırtına və isti havanın denqe qızdırması üçün şərait yaratdığını göstərib.

İqlim dəyişikliyinin yaratdığı ekstremal hava hadisələri yoluxucu xəstəliklərin yayılmasını əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, bu, denqe qızdırmasının dünya miqyasında yayılması ilə bağlı yeni bir tədqiqatın nəticələri ilə təsdiqlənir.
Alimlər bu xəstəliyin qeyri-adi bölgələrdə, xüsusən də ABŞ-da müşahidə olunduğunu

qeyd ediblər. Onların nəticələri göstərir ki, denge artıq yalnız "tropik xəstəlik" deyil - isti iqlim və tez-tez yağan yağışlar onu ötürən ağcaqanadlar üçün əlverişli şərait yaradır.

Bu əlaqəni yoxlamaq üçün araşdırmaçılar 2023-cü ildə Perunun şimal-qərbində, adətən quraqlıq bölgəsində baş verən siklonun nəticələrini təhlil ediblər. Güclü yağışlar və daşqınlardan sonra orada adi haldan təxminən on dəfə yüksək olan kəskin denqe epidemiyası qeydə alınıb.

Alimlər hesablayırlar ki, ən çox zərər çəkmiş ərazilərdə yoluxma hallarının təxminən 60 faizi birbaşa həddindən artıq yağıntı və yüksək temperaturla əlaqəli olub. Bu, təxminən 22.000 əlavə yoluxma halı deməkdir ki, əgər belə hava şəraiti baş verməsəydi, bu halların qarşısı alına bilərdi.

Bu təsir su və istiliyin kombinasiyasından qaynaqlanır. Güclü yağışlar ağcaqanadların çoxaldığı yerlərdə çoxsaylı durğun su hövzələri yaradır. Eyni zamanda, yüksək temperatur onların həyat dövrünü və fəaliyyətini sürətləndirir və virusun sürətlə yayılmasına kömək edir.

Eyni zamanda, araşdıraçılar siklonun təsir etdiyi soyuq ərazilərdə də oxşar halların artmadığını qeyd ediblər. Bu, yağıntının özünün kifayət etmədiyini göstərir; istilik əsas rol oynayır.

İqlimoloqlar həmçinin oxşar hava şəraitinin ehtimalının necə dəyişdiyini təhlil ediblər. Onların məlumatlarına görə, Perunun şimal-qərbində həddindən artıq yağıntı hadisələri hazırda sənayeləşmədən əvvəlki dövrə nisbətən təxminən 31 faiz daha tez-tez baş verir. Temperaturun yüksəlməsini nəzərə alsaq, denge epidemiyasına səbəb olan şəraitin riski demək olar ki, üç dəfə artıb.

Araşdırmanın müəllifləri qeyd edirlər ki, bu, iqlim dəyişikliyinin insan sağlamlığına artıq mövcud təsirini nümayiş etdirir. Eyni zamanda, onlar riskləri azaltmağın potensial yollarını, o cümlədən epidemiyalar başlamazdan əvvəl riskli ərazilərdə ağcaqanadlara qarşı mübarizəni, peyvəndləri və fırtınaların təsirini azaldan infrastruktura investisiyaları qeyd edirlər.

"İqlim dəyişikliyi səbəbindən ekstremal hava hadisələri daha tez-tez baş verdiyindən, ağcaqanadların yaydığı epidemiyaların qarşısını almaq üçün strateji düşünməli və qətiyyətli hərəkət etməliyik", - araşdırmanın aparıcı müəllifi Mellori Harris bildirib.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 506   Tarix: 22 mart 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Polşanın Baş naziri təcili müşavirə çağırıb

Polşanın Baş naziri Donald Tusk ölkənin hava məkanının naməlum uçuş obyekti tərəfindən pozulması ilə əlaqədar təcili müşavirə çağırıb. Hadisə Rusiyanın Ukraynaya kütləvi hava hücumu fonunda baş verib. Tusk "X" sosial şəbəkə hesabında bildirib ki, müşavirədə hökumət üzvləri, Polşa Silahlı Qüvvələrini

20 noyabr
.

Si Cinpin ABŞ və Rusiyanı qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizəyə çağırıb

Çin, Rusiya və ABŞ tarixdən dərs çıxarmalı və qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizə aparmalıdırlar. xəbər verir ki, bunu Çin Sədri Si Cinpin APEC sammitində ABŞ və Rusiya liderləri Donald Tramp və Vladimir Putinlə üçtərəfli görüşündə bildirib. O vurğulayıb ki, böyük dövlətlər dünyada sülhün və sabitliyi

19 noyabr
.

İtkin düşən oğulları üçün 75 min mükafat vəd etdilər

Yaponiyanın ən yüksək zirvəsi olan Fuci dağında noyabrın 8-də itkin düşən 25 yaşlı çinli alpinist Çen Cienin ailəsi onu sağ tapan şəxsə 500 min yuan (təxminən 75 min dollar), meyitini tapanlara isə 100 min yuan (təxminən 15 min dollar) mükafat vəd edib. "Qafqazinfo" BBC-yə istinadən xəbər veri

21 noyabr
.

Gürcüstanda Poniçala faciəsi ilə bağlı noyabrın 22-si matəm günü elan olunub

Gürcüstan hökuməti Aşağı Poniçalada yaşayış binasının uçması nəticəsində həlak olanların xatirəsinə noyabrın 22-ni ölkədə matəm günü elan edib. "Report"un Gürcüstan bürosu xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstan hökuməti məlumat yayıb. Hökumətin qərarına əsasən, matəm günü ilə əlaqədar ölkə ərazisind

20 noyabr
.

Putinin tərcüməçisinin natiqlik bacarığının sirri açıqlandı

"Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin tərcüməçisi Aleksey Sadıkov Moskva Dövlət Linqvistika Universitetində (MDLU) təhsil aldığı illərdə İngilis teatrında fəal iştirak edib. Çox güman ki, məhz bu təcrübə ona ictimaiyyət qarşısında mükəmməl çıxış etmək bacarığı qazandırıb". xəbər verir ki, bun

21 noyabr
.

"GTA 6" tarixin ən böyük açılışına imza atdı: İlk gündə ilin rekord vuran filminə çatdı

13 ildən sonra təqdim edilən "Grand Theft Auto 6" (GTA 6) əyləncə sənayesi tarixinin ən böyük açılışına imza atıb. xəbər verir ki, oyun elə ilk gündə 24,5 milyondan çox nüsxə satılaraq təxminən 2,36 milyard dollar gəlir gətirib. Bu barədə "Sensor Tower" analitik platforması məluma

20 noyabr
.

Si Cinpin: Çin, Rusiya və ABŞ-ın İkinci Dünya müharibəsində qələbəsi dünyaya sülh gətirib

Çin Sədri Si Cinpin İkinci Dünya müharibəsində Çin, Rusiya və ABŞ-ın qələbəsinin bütün dünyada sülh və sabitliyin təmin olunmasına xidmət etdiyini bildirib. xəbər verir ki, Si Cinpin bu barədə Çinin Şençjen şəhərində Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və ABŞ Prezidenti Donald Trampla keçirilən üçtərəfl

19 noyabr
.

Səudiyyə Ərəbistanı Ər-Riyada hücum edən üç Husi raketini vurduğunu bildirib

Yəmənin İranla həmrəy olan Husilərlə mübarizə aparan Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi koalisiya şənbə günü Ər-Riyada atılan üç ballistik raketi ələ keçirib məhv etdiyini bildirib. Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, bu, cümə axşamı günü ən hündür göydələninə zərbə endirildikdən sonra bir neç

21 noyabr
.

Uitkoff və Kuşner Çindən Berlinə gedəcək

ABŞ Prezidentinin xüsusi nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cerad Kuşner Çinin Şençjen şəhərindən Almaniyaya gedəcəklər. "Al Jazeera" xəbər verir ki, onlar "İstəklilər Koalisiyası"nın iclasında iştirak etmək üçün Berlin şəhərinə yola düşəcəklər. Uitkoffla Kuşnerin Ukrayna Prezidenti Volodimi

19 noyabr