Suyun altında fasiləsiz həyat: Alimlər misli görünməmiş bir eksperimentə başlayır

Suyun altında fasiləsiz həyat: Alimlər misli görünməmiş bir eksperimentə başlayırİngiltərədə, vaxtilə M5 avtomagistralının tikintisi üçün əhəngdaşı çıxarılan tərk edilmiş karxanada indi insan üçün sualtı gələcək yaradılır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Telegraph" yazıb.

Məlumata görə, Çepstou şəhəri yaxınlığında DEEP Campus adlı mərkəz yerləşir. Bu, dalğıcların suyun altında bir həftəyə qədər fasiləsiz yaşamağı öyrənməsi üçün yaradılan eksperimental bazadır.

İlin sonundan etibarən burada dünyanın müxtəlif dənizlərində 50-200 metr dərinlikdə yerləşdirilməsi planlaşdırılan sualtı modullara hazırlıq başlayacaq. Gələcəkdə bunlar mətbəx, vanna otağı və elmi laboratoriyalarla təchiz edilmiş birləşdirilmiş "kapsullar" - sualtı "otel"lər olacaq.

Sualtı həyat ideyası reallığa çevrilə bilər

İnsanların sualtı dünyanı pəncərədən izləyərək yaşaması artıq fantastika deyil. Layihə rəhbərləri bunun sadəcə romantik bir ideya olmadığını, real elmi məqsədlərə xidmət etdiyini bildirirlər.

Bu texnologiya yalnız okean tədqiqatı üçün deyil, həm də tibbdə - xüsusilə xəstəxana şəraitində və təzyiq altında oksigen terapiyası alan xəstələr üçün istifadə oluna bilər. Eyni zamanda mərcan riflərinin bərpası və dəniz biologiyasının inkişafına da töhfə verəcəyi gözlənilir.

Beş günlük intensiv missiyalar zamanı alimlər suyun altında 30 saata qədər işləyə biləcəklər - bu, normal şəraitdə bir aya yaxın vaxt aparan işləri daha qısa müddətdə görməyə imkan verəcək.

DEEP-in elmi rəhbəri Doun Kernaqis bildirir ki, əsas üstünlük orqanizmdə baş verən fizioloji dəyişiklikləri səthə çıxmadan, real vaxtda izləmək imkanıdır.

"Oyun qaydalarını dəyişəcək" texnologiya

Əvvəllər qan və toxuma nümunələri analiz üçün səthə çıxarılırdı, bu isə dekompressiya səbəbilə nəticələri dəyişə bilirdi. Yeni sualtı laboratoriyalar bu problemi aradan qaldıra bilər.

Kernaqis deyir: "Bizi ən çox sevindirən şey texnologiyanı yaşayış mühitinə inteqrasiya edərək onu faktiki olaraq sualtı laboratoriyaya çevirməkdir. Bu, bir çox sahələrdə oyun qaydalarını dəyişəcək".

Tibbdə potensial istifadə

Araşdırmanın travma alan xəstələr, karbonmonoksid zəhərlənməsi, ağır yaralanmalar və ya radiasiya təsirlərindən əziyyət çəkənlər üçün də faydalı ola biləcəyi bildirilir. Həmçinin reanimasiya şöbələrində müalicə prosesinə yeni yanaşmalar gətirə bilər.

Kernaqisin sözlərinə görə, yüksək dağlıq bölgələrdən Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya qədər ekstremal şəraitdə insan təcrübələri artıq tibbdə irəliləyişlərə səbəb olub və sualtı tədqiqatlar da eyni nəticəni verə bilər.

İlk sualtı modul

"Vanguard" adlı ilk pilot sualtı modulun bu il istifadəyə verilməsi planlaşdırılır. O, səthdəki buya bağlı olacaq və ekipajı hava, enerji və rabitə ilə təmin edəcək.

Dalğıclar kapsula "ay hovuzu" (moon pool) adlanan aşağıdakı açılışdan daxil olacaqlar.

DEEP mərkəzi keçmiş dalğıc milli mərkəzinin ərazisində yerləşir və 80 metr dərinliyi ilə İngiltərənin ən dərin daxili su hövzəsi sayılır.

Gələcək planlar və təhlükəsizlik

Təşkilat daha böyük "Sentinel" modulunun da hazırlanmasını planlaşdırır. Gələcəkdə bu sualtı stansiyalar rotasiya ilə işləyən daimi ekipajlara ev sahibliyi edə bilər.

DEEP komandasında neft-qaz sənayesindən mütəxəssislər də var. Şirkətin baş direktoru Dennis Nelson layihənin əsas məqsədinin okean dərinliklərinə çıxışı "demokratikləşdirmək" olduğunu deyir.

Onun sözlərinə görə, Yer kürəsinin 70%-i okeanlarla örtülüb, lakin onların böyük hissəsi hələ də araşdırılmayıb.

Kontekst və təhlükəsizlik narahatlıqları

Layihə 2023-cü ildə "Titan" batiskafının Titanik qalıqlarına eniş zamanı baş verən faciədən fərqli yanaşma ilə seçilir.

DEEP rəhbərliyi təhlükəsizliyə xüsusi önəm verildiyini və mərhələli şəkildə irəlilədiklərini bildirir.

Nəticə

Yeni mərkəz yaxın aylarda Şimal yarımkürəsində "nəsəlli dalğıc" üçün ilk təlim mərkəzini də açmağı planlaşdırır. Burada dalğıclar uzun müddət səthə çıxmadan işləmə şəraitinə öyrədiləcək.

Tədqiqatçılar bu yanaşmanı primatları müşahidə etmək üçün illərlə onlarla birlikdə yaşayan Jane Goodallın metoduna bənzədirlər: mühitin içində olmaq daha dəqiq nəticə verir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 831   Tarix: 02 aprel 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

İranla bağlı kritik qərar ərəfəsi: ABŞ yeni hücum variantlarını müzakirə edir

ABŞ və İran arasında hərbi qarşıdurma ilə bağlı gərginlik davam edir. Vaşinqtonun Tehrana qarşı mümkün yeni hərbi əməliyyatları müzakirə etdiyi bir vaxtda ABŞ Senatında prezident Donald Trampın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarını davam etdirməsi üçün Konqresin razılığını tələb edən qanun layihəsi qəbu

20 noyabr
.

"GTA 6" tarixin ən böyük açılışına imza atdı: İlk gündə ilin rekord vuran filminə çatdı

13 ildən sonra təqdim edilən "Grand Theft Auto 6" (GTA 6) əyləncə sənayesi tarixinin ən böyük açılışına imza atıb. xəbər verir ki, oyun elə ilk gündə 24,5 milyondan çox nüsxə satılaraq təxminən 2,36 milyard dollar gəlir gətirib. Bu barədə "Sensor Tower" analitik platforması məluma

20 noyabr
.

Putin bütün Avropaya qarşı müharibə aparır və qalib gəlməyəcək

Almaniya kansleri Fridrix Merts Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin apardığı müharibənin bütün Avropaya qarşı yönəldiyini bildirib. xəbər verir ki, kansler Ukraynada sülhün bərqərar olması üçün səylərin davam edəcəyini vurğulayıb. "Bir daha açıq şəkildə bildirirəm ki, Rusiya bu müharibədə qalib gəlməyəcək

20 noyabr
.

Pezeşkian enerjiyə qənaət üçün iş otağında işıq və istiliyi söndürüb - Video

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkədə yaşanan enerji böhranı fonunda elektrik enerjisinə qənaət tədbirlərini əyani şəkildə nümayiş etdirmək məqsədilə dövlət televiziyasının nümayəndələrini öz iş otağına dəvət edib. xəbər verir ki, bu barədə İran mətbuatında məlumatlar yayılıb. İran dövlət televiziyasını

21 noyabr
.

ABŞ Ukrayna ilə bağlı kompromislər təklif edib, Rusiya Ankoricdə razılaşıb

ABŞ Ukrayna ilə bağlı kompromislər təklif edib, Rusiya Ankoricdə onlara razılaşıb. APA-nın Moskva bürosu xəbər verir ki, bunu Rusiya prezidenti Vladimir Putin Çinə səfərinin yekunları ilə bağlı keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib. Onun sözlərinə, burada məsələ Kiyev və Avropanın ABŞ-nin təklif etdiyi

19 noyabr
.

Aİ-nin Rusiyaya qarşı 22-ci sanksiyalar paketinin hazırlanması başa çatdırılıb

Avropa Komissiyası (AK) Rusiyaya qarşı sanksiyaların 22-ci paketinin hazırlanmasını başa çatdırıb. Paketə 150 fiziki və hüquqi şəxs daxil ediləcək. "Postimees" qəzetinin məlumatına görə, bunu Estoniyanın xarici işlər naziri Marqus Tsaxkna bildirib. "22-ci sanksiya paketi hazırdır. Buray

20 noyabr
.

Bu ölkədə 6 günlük iş həftəsi ləğv edilir

Braziliya Prezidenti Luiz İnasio Lula da Silva ölkədə həftədə 6 gün iş və 1 gün istirahət nəzərdə tutan "6x1" iş sisteminin ləğvi haqqında fərman imzalayıb. "Qafqazinfo"nun məlumatına görə, dövlət başçısı sosial media hesabında bildirib ki, yeni tənzimləməyə əsasən, işçilərin əməkhaqqında

20 noyabr
.

Reuters: "Tayvan Çini seçkilərə müdaxilə etmək üçün minlərlə sosial media hesabından istifadə etməkdə ittiham edir"

Tayvan hakimiyyəti Çinin sosial şəbəkələr vasitəsilə ölkədə keçiriləcək seçkilərə təsir göstərməyə çalışdığını iddia edib. Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, Tayvan minlərlə şübhəli hesabla bağlı Meta şirkətinə müraciət edib. Rəsmi açıqlamada 2 500-dən çox hesabın Çinlə əlaqəli təsir kampaniyasını

20 noyabr
.

ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının xərci 48,3 milyard dolları ötüb

ABŞ-ın İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlara çəkdiyi xərclər 48,3 milyard dollara çatıb. xəbər verir ki, bu barədə Pentaqonun maliyyə məsələləri üzrə nümayəndəsi Artur Miller açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, noyabrın 13-nə olan məlumata əsasən, fevralın sonunda başlayan münaqişə ilə bağl

20 noyabr