Şəhərdə yaşamaq beyinin qocalmasına necə təsir edir? - Ekspertdən açıqlama

Şəhərdə yaşamaq beyinin qocalmasına necə təsir edir? - Ekspertdən açıqlama"İnsan beyninin vaxtından əvvəl qocalması əlverişsiz ekoloji şəraitə malik şəhər həyatı ilə sıx bağlıdır. Eyni zamanda, təmiz havaya və daha az stresə yol açan ərazilərdə yaşamaq mərkəzi sinir sisteminin fəaliyyətinə müsbət təsir edir".

Oxu.Az xəbər verir ki, bu fikirləri gazeta.ru-ya açıqlamasında Honkonq Şəhər Universitetinin professoru, təkamül bioloqu Pyotr Lidski səsləndirib.

"Bütün şəhərlər beyinin kəndlərə nisbətən daha sürətlə yaşlanmasına səbəb olmur. Lakin əgər urbanizasiya mühiti incə toz zərrəcikləri, yüksək səs-küy, isti hava, davamlı stres və yaşıllıqların azlığı ilə xarakterizə olunursa, bu cür şərait beyinin qocalma prosesini kəskinləşdirir. Havanın çirklənməsi təkcə beyinin qocalmasına deyil, həm də idrak qabiliyyətinin zəifləməsinə, eləcə də Altsheymer daxil olmaqla demensiya riskinin yüksəlməsinə gətirib çıxarır. Xüsusilə PM2.5 kimi kiçik hissəciklərin bu xəstəliklərin yaranmasında mənfi təsiri elmi cəhətdən təsdiqini tapıb", - deyə ekspert bildirib.

Qeyd edək ki, PM2.5 diametri 2.5 mikrometrdən kiçik olan mikrohissəciklərə deyilir. Mikroskopik ölçüləri sayəsində onlar asanlıqla tənəffüs sisteminə, oradan isə qan dövranına keçə bilirlər. Nəticədə beyin də daxil olmaqla bütün orqanizmdə iltihablanma, oksidləşdirici stres və qan damarlarının zədələnməsi kimi fəsadlar yaranır.

"Bununla belə, unutmaq olmaz ki, beyin sadəcə bir səbəbdən deyil, havanın çirklənməsi, istilik, səs-küy, sosial bərabərsizlik, yoxsulluq, xroniki stres və təbiət qoynundan uzaq qalmaq kimi kompleks faktorların birgə təsiri ilə daha tez qocalır. Tədqiqatçılar bu cür məcmu təsirləri eksposom konsepsiyası vasitəsilə izah edirlər. Orqanizmə daxil olan mikroplastiklərin zərərləri, onların damar divarlarına yığılması və infarkt riski yaratması barədə kifayət qədər sübutlar var. Hətta beyinin özündə və ilik mayesində də mikroplastiklər tapılıb. Ancaq onların mərkəzi sinir sisteminə olan neqativ təsirləri hələlik PM2.5 zərrəciklərinin zərəri qədər dəqiqliklə sübuta yetirilməyib", - deyə alim sözlərini tamamlayıb.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 214   Tarix: 12 aprel 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Səhərlər ilıq su içsək, nə olar?

Səhər oyandıqdan sonra bir stəkan ilıq su içmək sadə görünsə də, orqanizm üçün olduqca faydalı bir vərdişdir. Həkimlər bu adəti həm ümumi sağlamlığın qorunması, həm də bir çox problemlərin qarşısının alınması baxımından tövsiyə edirlər. İlıq su günə sağlam başlayıb, sağlam bitirməyinizə kömək edəcək

10 may
.

Gəlini görən bəy elə ƏZİZLƏDİ Kİ... - VİDEO

Sosial şəbəkələrdə yayılan maraqlı video qısa zamanda izləyicilərin diqqətini cəlb edib. Görüntülərdə bəyin gəlini gördüyü an yaşadığı emosiyalar xüsusi maraq doğurub. xəbər verir ki, bəy gəlinini ilk dəfə gəlinlikdə görəndə sevincini gizlədə bilməyib. O, hisslərini qeyri-adi və səmimi şəkildə ifad

9 may
.

Hollivud ulduzundan qeyri-adi addım: yeyilə bilən geyimini qonaqlara təqdim etdi - VİDEO

Məşhur aktrisa Uorfi Cavid qatıldığı tədbirdə maraqlı geyimi ilə diqqət mərkəzinə düşüb. xəbər verir ki, tamamilə yeyilə bilən tortdan hazırlanan fərqli libasla gecəyə qatılan məşhur sima qeyri-adi görünüşü ilə sosial şəbəkələrdə gündəm olub. Tədbir iştirakçıları aktrisanın seçimini maraqla qarşılayıblar

8 may
.

PSJ-nin Çempionlar Liqasının finalına çıxmasından 1,3 milyon qazandı

PSJ-nin "Bavariya"nı məğlub edib Çempionlar Liqasının finalına çıxmasına mərc edən şəxs 1,3 milyon dollar qazanıb. PSJ-nin Çempionlar Liqasının yarımfinalında "Bavariya" üzərində qələbə qazanması və finala vəsiqə qazanması mərc edənə böyük qazanc gətirib. PSJ-nin finala çıxmasın

8 may
.

"Uzak Şehir"dən gedir

Türkiyədə yayımlanan "Uzak Şehir" serialında mövsüm finalına yaxın yeni ayrılıqlar gündəmə gəlib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, serialda "Şahin Albora" obrazını canlandıran Alper Çankaya mövsüm finalı ilə birlikdə layihədən ayrılacaq. İddia olunur ki, aktyorun ayrılığ

8 may
.

Telefonlar yuxu keyfiyyətini necə pozur?

"Yuxu beynin və orqanizmin bərpası üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Lakin telefon və sosial şəbəkələrin gecə istifadəsi yuxu keyfiyyətini pozur. Smartfon ekranlarından yayılan qısa dalğalı mavi işıq retinal reseptorlar vasitəsilə epifiz vəzində melatonin hormonunun sintezini azaldır. Melatonin yuxu-oyanıqlı

10 may
.

Restoranlardakı kimi dadlı kartof qızartmaq hiyləsi

Hər kəs kartof tavada düzgün qızartmağın qaydalarını bilmir, buna görə də onlar tez-tez bir qədər çiy qalır, yanır və ya həddindən artıq yağlı olur. Amma bir neçə qaydaya əməl etsəniz, yemək ideal alınacaq. katofun tavaya yapışmaması üçün onu necə qızartmaq və onların qaralmaması üçün nə əlavə etmə

10 may
.

Yenidən dəbdə olan saç düzümləri - 90-cı illərin estetikası

90-cı illərin nostaljisi rəsmi olaraq gözəllik sənayesində əsas trendə çevrilib. Retro saç düzümlərinə tələbat təxminən ikiqat artıb və çoxqatlı kaskadlar yenidən bərbərxanaların istək siyahılarında birinci yerdədir. Bunlarla yanaşı, o dövrün iki qütbü də aktualdır: cazibədar həcmli podium divaları v

8 may
.

Süni intellektlə hava proqnozunu öyrənmək - Təhlükə qaçılmazdır

Süni intellekt vasitəsilə hava proqnozlarına baxmaq adət halına çevirilib. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, yeni nəsil modellər bəzi hallarda fəlakətli hava hadisələrini düzgün proqnozlaşdıra bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, süni intellekt texnologiyaları iqlim dəyişikliklərini

7 may