Elmin bildiyi hər şeyi dəyişir: Maya təqvimi ilə bağlı heyrətləndirən kəşf

Elmin bildiyi hər şeyi dəyişir: Maya təqvimi ilə bağlı heyrətləndirən kəşfAlimlər Maya əlyazmasını araşdıraraq onların Günəş tutulmalarını bu qədər dəqiq proqnozlaşdırmasının sirrini açıblar. Bu nəticə müasir tarix və elm anlayışını yenidən dəyərləndirməyə səbəb olur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Futura-sciences.com yazıb.

Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu nəhayət çoxəsrlik bir suala cavab tapıb: Mayalılar Günəş tutulmalarını necə proqnozlaşdırırdı. Məlum olub ki, bu, təsadüf deyil, mürəkkəb hesablamalar sisteminin nəticəsidir. Bu sistem riyazi metodları kosmoloji ideyalarla birləşdirirdi.

Öz dövrünü qabaqlayan sivilizasiya

Mayalılar ən bilikli qədim sivilizasiyalardan biri hesab olunur. Onların bilik yanaşması təbiətin sistemli müşahidəsinə və simvolik düşüncəyə əsaslanırdı. Onların elmi təcrübəsi empirik, dəqiq və olduqca yüksək səviyyədə inkişaf etmiş idi.

Bu biliklərin ən mühüm nümunələrindən biri Drezden kodeksidir - Kolumbdan əvvəlki dövrə aid nadir əlyazma. Bu, bu günə qədər qorunub qalmış yalnız dörd Maya kodeksindən biridir.

Bu kitab ağac qabığından hazırlanmış 39 səhifədən ibarətdir və heroqliflər və illüstrasiyalarla zəngindir. O, klassik Maya dövrünə (e.ə. 250-900) qədər uzanan bilikləri özündə cəmləyir və maya riyaziyyatı və astronomiyası haqqında mühüm məlumat mənbəyi sayılır.

Drezden kodeksindən səhifə

Bir əsrdən artıqdır ki, bu kodeks xüsusilə tutulmalarla bağlı astronomik cədvəllərinə görə tədqiqatçıların diqqətini cəlb edir. Yeni araşdırma bu sirli cədvəllərə dair anlayışı xeyli dəyişib.

Əvvəllər mövcud olan fərziyyələrin əksinə olaraq, müəyyən edilib ki, Mayalılar bu cədvəlləri Günəş tutulmalarını birbaşa proqnozlaşdırmaq üçün hazırlamırdılar. Əksinə, tutulmalar daha geniş təqvim dövrlərinin yan məhsulu kimi ortaya çıxırıb.

İki fərqli dövr sistemi elə şəkildə birləşdirilirdi ki, onlar üst-üstə düşürdü və bunun nəticəsində yazıçılar tutulmaların vaxtını dəqiq müəyyən edə bilirdilər. Bu, məqsədli proqnozdan çox, sistemin daxili uyğunluğundan yaranan bir "nəticə effekti" idi.

Maya elminin mürəkkəbliyi

Tədqiqat həmçinin Mayalıların proqnozlarının niyə əsrlər boyu dəqiqliyini qoruduğunu da izah edir. Onlar hər yeni dövrü sıfırdan başlamaq əvəzinə, üst-üstə düşən cədvəllərdən istifadə edirdilər. Bu yanaşma kiçik astronomik uyğunsuzluqları düzəltməyə imkan verirdi.

Bu kəşf Maya elminin nə qədər mürəkkəb olduğunu göstərir. Onların bilik sistemi təkcə müşahidələrdən ibarət deyildi, həm də hesablamalar və kosmoloji simvolikanı birləşdirən inteqrasiya olunmuş elmi sistem idi. Drezden kodeksi həm elmi, həm də dini mətn kimi çıxış edirdi: eyni zamanda təqvim, astronomik müşahidə kitabçası və ritual sənəd.

Tədqiqatçılar belə nəticəyə gəliblər ki, Mayalılar sadəcə astronomlar deyil, həm də düşüncə sistemi bu gün belə alimləri heyrətləndirən mütəfəkkirlər idi.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 1613   Tarix: 17 aprel 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Səudiyyə Ərəbistanı Ər-Riyada hücum edən üç Husi raketini vurduğunu bildirib

Yəmənin İranla həmrəy olan Husilərlə mübarizə aparan Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi koalisiya şənbə günü Ər-Riyada atılan üç ballistik raketi ələ keçirib məhv etdiyini bildirib. Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, bu, cümə axşamı günü ən hündür göydələninə zərbə endirildikdən sonra bir neç

21 noyabr
.

GTA VI-nı dünyada ilk onlar oynadılar

Oyun dünyasının 13 ildir səbirsizliklə gözlədiyi "Grand Theft Auto VI" (GTA VI) ilk dəfə Yeni Zelandiyada oyunçuların istifadəsinə verilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Rockstar Games" oyunu bütün dünyada eyni vaxtda deyil, ölkələrin yerli saat qurşaqlarına uyğun olara

19 noyabr
.

ABŞ Prezidenti Putinlə danışıqların uğurla keçəcəyinə əminliyini ifadə edib

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya lideri Vladimir Putinlə danışıqlarda müsbət nəticələrin əldə ediləcəyinə əminliyini ifadə edib. xəbər verir ki, Tramp Çinin Şençjen şəhərində Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının sammiti çərçivəsindəki ikitərəfli görüşün əvvəlində bildirib. "Düşünürə

19 noyabr
.

Paşinyan Anna Akopyanla bir yerdə yaşayır? - CAVAB

Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan həyat yoldaşı Anna Akopyanın Yerevan meri və paytaxtın problemləri ilə bağlı tənqidinə münasibət bildirib. -ın Ermənistan mediasına istinadən xəbərinə görə, noyabrın 19-da keçirilən brifinqdə Paşinyan tənqidi necə qəbul etməsi ilə bağlı suala cavab olaraq bildiri

19 noyabr
.

Reuters: "Tayvan Çini seçkilərə müdaxilə etmək üçün minlərlə sosial media hesabından istifadə etməkdə ittiham edir"

Tayvan hakimiyyəti Çinin sosial şəbəkələr vasitəsilə ölkədə keçiriləcək seçkilərə təsir göstərməyə çalışdığını iddia edib. Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, Tayvan minlərlə şübhəli hesabla bağlı Meta şirkətinə müraciət edib. Rəsmi açıqlamada 2 500-dən çox hesabın Çinlə əlaqəli təsir kampaniyasını

20 noyabr
.

Estoniyada dronlara görə NATO aviasiyası havaya qaldırılıb

Estoniya Silahlı Qüvvələri İda-Virumaa və Lyaene-Virumaa bölgələrində dronların yarada biləcəyi təhlükə barədə xəbərdarlıq edib - NATO müttəfiqlərinin aviasiyası havaya qaldırılıb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Estoniya mediası ölkənin Müdafiə Nazirliyinə istinadən məlumat yayıb. Bununl

21 noyabr
.

Estoniya dekabrdan Rusiya ilə sərhədini bağlayır

Estoniya hökuməti dekabrın 1-dən Rusiya ilə sərhəddəki avtomobil keçid məntəqələrinin fəaliyyətini dayandırmaq qərarına gəlib. xəbər verir ki, bu barədə Baltikyanı ölkənin Baş naziri Kristen Mixal mətbuat konfransında bildirib. Onun sözlərinə görə, Estoniya ilə Rusiya arasında avtomobil nəqliyyatı il

20 noyabr
.

Aİ-nin Rusiyaya qarşı 22-ci sanksiyalar paketinin hazırlanması başa çatdırılıb

Avropa Komissiyası (AK) Rusiyaya qarşı sanksiyaların 22-ci paketinin hazırlanmasını başa çatdırıb. Paketə 150 fiziki və hüquqi şəxs daxil ediləcək. "Postimees" qəzetinin məlumatına görə, bunu Estoniyanın xarici işlər naziri Marqus Tsaxkna bildirib. "22-ci sanksiya paketi hazırdır. Buray

20 noyabr
.

Putinin tərcüməçisinin natiqlik bacarığının sirri açıqlandı

"Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin tərcüməçisi Aleksey Sadıkov Moskva Dövlət Linqvistika Universitetində (MDLU) təhsil aldığı illərdə İngilis teatrında fəal iştirak edib. Çox güman ki, məhz bu təcrübə ona ictimaiyyət qarşısında mükəmməl çıxış etmək bacarığı qazandırıb". xəbər verir ki, bun

21 noyabr