Kainatın sonu yenidən hesablandı: "Qorxduğumuzdan tez..."

Kainatın sonu yenidən hesablandı: "Qorxduğumuzdan tez..."Yeni elmi araşdırma kainatın sonunun əvvəllər düşünüləndən xeyli daha tez baş verə biləcəyini göstərir. Alimlər kainatın taleyi ilə bağlı proqnozlarını yeniləyiblər. Əvvəllər kainatın trilyonlarla il ərzində tədricən soyuyaraq "istilik ölümü"nə doğru getdiyi hesab olunurdu. Lakin yeni tədqiqat daha erkən son ehtimalını gündəmə gətirir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Donostia International Physics Center" tədqiqatçılarına görə, kainat Böyük Partlayış hadisəsindən təxminən 33,3 milyard il sonra sona çata bilər.

Hazırda kainatın yaşı təxminən 13,8 milyard il hesab edildiyindən, bu ssenariyə görə qarşıda cəmi 20 milyard ilə yaxın zaman qalır.

"Böyük Çöküş" ssenarisi

Araşdırmada qeyd olunur ki, kainatın genişlənməsi müəyyən mərhələdən sonra tərsinə dönə bilər. "Böyük Çöküş" (Big Crunch) adlanan bu prosesdə qalaktikalar, ulduzlar və planetlər yenidən bir nöqtəyə doğru sıxılacaq.

Bu mərhələdə bütün maddə sıxlaşaraq yox olacaq, eyni zamanda qara dəliklərin yaranması sürətlənəcək. Alimlər hesab edir ki, son mərhələdə kainat nəhəng qara dəliklərlə dolu vəziyyətdə sona çata bilər.

Qaranlıq enerji mübahisəsi

Elmi dairələrdə kainatın sonu ilə bağlı iki əsas ssenari mövcuddur: kainatın sonsuzadək genişlənərək soyuq və boş vəziyyətə düşməsi və ya genişlənmənin dayanaraq tərsinə dönməsi.

Bu prosesdə əsas rol oynayan amil isə qaranlıq enerjidir. Bu, kainatın genişlənməsini sürətləndirən və mahiyyəti tam açıqlanmayan bir qüvvə hesab olunur.

Yeni məlumatlar balansı dəyişir

Son illərdə əldə edilən yeni müşahidə nəticələri bu sahədəki mövcud təsəvvürləri dəyişməyə başlayıb.

"Dark Energy Spectroscopic Instrument" tərəfindən 47 milyon qalaktikanı əhatə edən xəritələşdirmə layihəsi göstərib ki, qaranlıq enerji sabit deyil və zamanla dəyişə bilər.

Bu isə kainatın genişlənməsinin yavaşlaya və hətta gələcəkdə tərsinə dönə biləcəyi ehtimalını gücləndirir.

Kainat nəhəng qara dəliyə çevrilə bilər

Simulyasiyalara əsasən, kainat müəyyən ölçüyə çatdıqdan sonra bu proseslər genişlənməni geri çevirir. Nəticədə bütün maddə yenidən "təkillik" adlanan bir nöqtədə toplanır.

Bu mərhələdə qara dəliklərin birləşməsi sürətlənir və kainat sonda nəhəng bir qara dəliyə çevrilərək mövcudluğunu başa vurur.

Tədqiqat müəllifləri isə vurğulayırlar ki, bu ssenari hələlik qəti nəticə sayılmır və gələcək müşahidələr bu barədə daha dəqiq məlumat verə bilər.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 1497   Tarix: 01 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Gürcüstanda Poniçala faciəsi ilə bağlı noyabrın 22-si matəm günü elan olunub

Gürcüstan hökuməti Aşağı Poniçalada yaşayış binasının uçması nəticəsində həlak olanların xatirəsinə noyabrın 22-ni ölkədə matəm günü elan edib. "Report"un Gürcüstan bürosu xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstan hökuməti məlumat yayıb. Hökumətin qərarına əsasən, matəm günü ilə əlaqədar ölkə ərazisind

20 noyabr
.

ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının xərci 48,3 milyard dolları ötüb

ABŞ-ın İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlara çəkdiyi xərclər 48,3 milyard dollara çatıb. xəbər verir ki, bu barədə Pentaqonun maliyyə məsələləri üzrə nümayəndəsi Artur Miller açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, noyabrın 13-nə olan məlumata əsasən, fevralın sonunda başlayan münaqişə ilə bağl

20 noyabr
.

ABŞ Ukrayna ilə bağlı kompromislər təklif edib, Rusiya Ankoricdə razılaşıb

ABŞ Ukrayna ilə bağlı kompromislər təklif edib, Rusiya Ankoricdə onlara razılaşıb. APA-nın Moskva bürosu xəbər verir ki, bunu Rusiya prezidenti Vladimir Putin Çinə səfərinin yekunları ilə bağlı keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib. Onun sözlərinə, burada məsələ Kiyev və Avropanın ABŞ-nin təklif etdiyi

19 noyabr
.

UKMTO: Oman sahillərində daha bir tanker vurulub

Hörmüz boğazında sutka ərzində ikinci tanker atəşə tutulub. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Böyük Britaniya Hərbi Dəniz Qüvvələri yanında Dəniz Ticarət Daşımalarının Əlaqələndirilməsi Mərkəzi (UKMTO) məlumat yayıb. "UKMTO Omanın Əl-Həsəb şəhərindən 17 dəniz mili şərqdə baş vermiş insiden

21 noyabr
.

İranla bağlı kritik qərar ərəfəsi: ABŞ yeni hücum variantlarını müzakirə edir

ABŞ və İran arasında hərbi qarşıdurma ilə bağlı gərginlik davam edir. Vaşinqtonun Tehrana qarşı mümkün yeni hərbi əməliyyatları müzakirə etdiyi bir vaxtda ABŞ Senatında prezident Donald Trampın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarını davam etdirməsi üçün Konqresin razılığını tələb edən qanun layihəsi qəbu

20 noyabr
.

ABŞ Prezidenti Putinlə danışıqların uğurla keçəcəyinə əminliyini ifadə edib

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya lideri Vladimir Putinlə danışıqlarda müsbət nəticələrin əldə ediləcəyinə əminliyini ifadə edib. xəbər verir ki, Tramp Çinin Şençjen şəhərində Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının sammiti çərçivəsindəki ikitərəfli görüşün əvvəlində bildirib. "Düşünürə

19 noyabr
.

İtkin düşən oğulları üçün 75 min mükafat vəd etdilər

Yaponiyanın ən yüksək zirvəsi olan Fuci dağında noyabrın 8-də itkin düşən 25 yaşlı çinli alpinist Çen Cienin ailəsi onu sağ tapan şəxsə 500 min yuan (təxminən 75 min dollar), meyitini tapanlara isə 100 min yuan (təxminən 15 min dollar) mükafat vəd edib. "Qafqazinfo" BBC-yə istinadən xəbər veri

21 noyabr
.

Koretski: Avropa Komissiyası Ukraynaya 7,9 milyard avro ayırıb

Avropa Komissiyası Ukraynaya maliyyə ehtiyaclarının ödənilməsi və ölkənin dövlət administrasiyasının fəaliyyətinin təmin edilməsi üçün 7,9 milyard avro ayırıb. "Report" Ukrayna mediasına istinadən xəbər verir ki, bunu ölkənin Baş naziri Sergey Koretski bildirib. Onun sözlərinə görə, bu, "Ukrain

20 noyabr
.

Yaponiya və Çin arasında Tayvan gərginliyi: Tokio mövqeyini dəyişmədiyini açıqlayıb

Yaponiya ilə Çin arasında Tayvan məsələsi ətrafında yaranan diplomatik gərginlik davam edir. Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçi ölkəsinin Tayvanla bağlı mövqeyinin dəyişmədiyini bəyan edib. O, bu açıqlamanı Çinin Şençjen şəhərində keçirilən Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (APEC

19 noyabr