Alimlər qədim xəzinədə Yerdə olmayan qəribə metal tapdı

Alimlər qədim xəzinədə Yerdə olmayan qəribə metal tapdı"Vilyena xəzinəsi" adlandırılan və əsasən qızıldan hazırlanmış 66 əşyadan ibarət kolleksiya 60 ildən çox əvvəl aşkarlanıb. Lakin alimlərin fikrincə, ən qiymətli tapıntılar qızıl əşyalar deyil, korroziyaya uğramış iki qəribə predmetdir.

Qaynarinfo "Science Alert"ə istinadən xəbər verir ki, tədqiqatçılar mat görünüşlü bilərzik və qızıl işləməli paslı yarımkürənin Yer mənşəli metaldan deyil, göydən düşən meteoritlərin dəmirindən hazırlandığını müəyyən ediblər.

Araşdırmaya İspaniya Milli Arxeologiya Muzeyinin konservasiya şöbəsinin keçmiş rəhbəri Salvador Rovira-Llorens rəhbərlik edib. 2024-cü ildə dərc olunan tədqiqat göstərir ki, 3 min ildən çox əvvəl Pireney yarımadasında metallurgiya texnologiyaları düşünüldüyündən daha inkişaf etmiş olub.

"Vilyena xəzinəsi" 1963-cü ildə İspaniyanın müasir Alikante bölgəsində aşkarlanıb. O vaxtdan bu kolleksiya Pireney yarımadasında və ümumilikdə Avropada Tunc dövrünün ən mühüm zərgərlik nümunələrindən biri hesab olunur.

Lakin kolleksiyanın yaşını müəyyənləşdirmək iki əşya səbəbindən çətinləşib. Bunlardan biri ehtimal ki, əsanın və ya qılınc dəstəyinin hissəsi olmuş kiçik içiboş yarımkürə, digəri isə boyun halqasına bənzəyən tək bilərzikdir.

Hər iki əşya arxeoloqların "dəmir görünüşlü" adlandırdığı xüsusiyyətə malikdir, yəni zahirən dəmirdən hazırlanmış təsiri bağışlayır.

Məlumdur ki, Pireney yarımadasında Dəmir dövrü yalnız e.ə. təxminən 850-ci ildən başlayıb. Halbuki xəzinədəki qızıl əşyalar e.ə. 1500-1200-cü illərə aid edilir. Bu isə həmin "dəmir" əşyaların xəzinədə necə yer aldığını böyük sirrə çevirib.

Alimlər qeyd edirlər ki, Yer qabığından çıxarılan dəmir yeganə mənbə deyil. Dəmir dövründən əvvəl hazırlanmış bir çox artefakt meteorit dəmirindən düzəldilib. Ən məşhur nümunələrdən biri Misir fironu "Tutanxamon"un meteorit dəmirindən hazırlanmış xəncəridir.

Bu səbəbdən "Vilyena" Bələdiyyə Arxeologiya Muzeyi tədqiqatçılara hər iki artefaktı diqqətlə araşdırmağa icazə verib. Alimlər nümunələri kütlə spektrometriyası vasitəsilə analiz edərək onların tərkibindəki nikel miqdarını müəyyənləşdiriblər.

Güclü korroziyaya baxmayaraq, nəticələr həm yarımkürənin, həm də bilərziyin meteorit dəmirindən hazırlandığını göstərib.

Bu nəticə artefaktların xəzinənin digər hissələri ilə eyni dövrdə - təxminən e.ə. 1400-1200-cü illərdə hazırlandığını təsdiqləyib.

Alimlər bildiriblər:

"Mövcud məlumatlara əsasən, Vilyena xəzinəsindəki başlıq və bilərzik Pireney yarımadasında meteorit dəmirindən hazırlanmış ilk iki artefakt hesab oluna bilər. Bu da onların geniş yayılmış yer mənşəli dəmir istehsalından əvvəlki Son Tunc dövrünə aid olduğunu göstərir".

Bununla belə, artefaktların güclü korroziyaya uğraması səbəbindən nəticələrin tam dəqiq olmadığı vurğulanır.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 8945   Tarix: 18 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Polşanın Baş naziri təcili müşavirə çağırıb

Polşanın Baş naziri Donald Tusk ölkənin hava məkanının naməlum uçuş obyekti tərəfindən pozulması ilə əlaqədar təcili müşavirə çağırıb. Hadisə Rusiyanın Ukraynaya kütləvi hava hücumu fonunda baş verib. Tusk "X" sosial şəbəkə hesabında bildirib ki, müşavirədə hökumət üzvləri, Polşa Silahlı Qüvvələrini

20 noyabr
.

Si Cinpin ABŞ və Rusiyanı qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizəyə çağırıb

Çin, Rusiya və ABŞ tarixdən dərs çıxarmalı və qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizə aparmalıdırlar. xəbər verir ki, bunu Çin Sədri Si Cinpin APEC sammitində ABŞ və Rusiya liderləri Donald Tramp və Vladimir Putinlə üçtərəfli görüşündə bildirib. O vurğulayıb ki, böyük dövlətlər dünyada sülhün və sabitliyi

19 noyabr
.

İtkin düşən oğulları üçün 75 min mükafat vəd etdilər

Yaponiyanın ən yüksək zirvəsi olan Fuci dağında noyabrın 8-də itkin düşən 25 yaşlı çinli alpinist Çen Cienin ailəsi onu sağ tapan şəxsə 500 min yuan (təxminən 75 min dollar), meyitini tapanlara isə 100 min yuan (təxminən 15 min dollar) mükafat vəd edib. "Qafqazinfo" BBC-yə istinadən xəbər veri

21 noyabr
.

Gürcüstanda Poniçala faciəsi ilə bağlı noyabrın 22-si matəm günü elan olunub

Gürcüstan hökuməti Aşağı Poniçalada yaşayış binasının uçması nəticəsində həlak olanların xatirəsinə noyabrın 22-ni ölkədə matəm günü elan edib. "Report"un Gürcüstan bürosu xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstan hökuməti məlumat yayıb. Hökumətin qərarına əsasən, matəm günü ilə əlaqədar ölkə ərazisind

20 noyabr
.

Putinin tərcüməçisinin natiqlik bacarığının sirri açıqlandı

"Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin tərcüməçisi Aleksey Sadıkov Moskva Dövlət Linqvistika Universitetində (MDLU) təhsil aldığı illərdə İngilis teatrında fəal iştirak edib. Çox güman ki, məhz bu təcrübə ona ictimaiyyət qarşısında mükəmməl çıxış etmək bacarığı qazandırıb". xəbər verir ki, bun

21 noyabr
.

"GTA 6" tarixin ən böyük açılışına imza atdı: İlk gündə ilin rekord vuran filminə çatdı

13 ildən sonra təqdim edilən "Grand Theft Auto 6" (GTA 6) əyləncə sənayesi tarixinin ən böyük açılışına imza atıb. xəbər verir ki, oyun elə ilk gündə 24,5 milyondan çox nüsxə satılaraq təxminən 2,36 milyard dollar gəlir gətirib. Bu barədə "Sensor Tower" analitik platforması məluma

20 noyabr
.

Si Cinpin: Çin, Rusiya və ABŞ-ın İkinci Dünya müharibəsində qələbəsi dünyaya sülh gətirib

Çin Sədri Si Cinpin İkinci Dünya müharibəsində Çin, Rusiya və ABŞ-ın qələbəsinin bütün dünyada sülh və sabitliyin təmin olunmasına xidmət etdiyini bildirib. xəbər verir ki, Si Cinpin bu barədə Çinin Şençjen şəhərində Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və ABŞ Prezidenti Donald Trampla keçirilən üçtərəfl

19 noyabr
.

Səudiyyə Ərəbistanı Ər-Riyada hücum edən üç Husi raketini vurduğunu bildirib

Yəmənin İranla həmrəy olan Husilərlə mübarizə aparan Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi koalisiya şənbə günü Ər-Riyada atılan üç ballistik raketi ələ keçirib məhv etdiyini bildirib. Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, bu, cümə axşamı günü ən hündür göydələninə zərbə endirildikdən sonra bir neç

21 noyabr
.

Uitkoff və Kuşner Çindən Berlinə gedəcək

ABŞ Prezidentinin xüsusi nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cerad Kuşner Çinin Şençjen şəhərindən Almaniyaya gedəcəklər. "Al Jazeera" xəbər verir ki, onlar "İstəklilər Koalisiyası"nın iclasında iştirak etmək üçün Berlin şəhərinə yola düşəcəklər. Uitkoffla Kuşnerin Ukrayna Prezidenti Volodimi

19 noyabr