Yer üzündə 10 kilometrdən hündür dağların olmamasının səbəbi nədir?
Yer kürəsində ən yüksək zirvə Everestdir. Onun hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 8848 metrdir. Himalaylarda buna yaxın hündürlüyə malik bir neçə başqa zirvə də var. Bu dağların yer qabığının toqquşması zamanı əmələ gəldiyi, nəticədə süxurların qırışaraq dağ silsilələri yaratdığı hesab olunur. Digər dağlar, məsələn Ural dağları isə dərinliklərdən qalxan maye və maddələrin təsiri ilə formalaşıb. Bəs niyə Yer üzündə 20 kilometr, hətta 10 kilometrdən hündür dağlar yoxdur?
Qaynarinfo xəbər verir ki, liked.hu portalı mümkün izahları təqdim edib.
Əsas izahlardan biri budur ki, Yer cazibə qüvvəsi dağların həddən artıq yüksəlməsinə imkan vermir. Dağlar böyüdükcə onların altında yerləşən süxurlara düşən təzyiq də artır. Əgər bu süxurların möhkəmlik həddi aşılırsa, onlar dağılmağa başlayır.
Yəni faktiki olaraq, dağ süxurlarının fiziki möhkəmliyi Yer üzündə dağların maksimum hündürlüyünü məhdudlaşdırır. Keçmiş geoloji kataklizmlər zamanı dağlar daha da yüksək ola bilsə belə, onlar bu hündürlükdə uzun müddət dayanıqlı qala bilməzdi - onların əsası sürətlə zəifləyər və dağlar tədricən alçalar.
Dağların enməsinin digər səbəbi isə dərinlikdən qalxan mayelərin təsiri ilə yaranan boş strukturların çökməsidir. Buna misal olaraq Rusiyadakı Kondyor dağlarını göstərmək olar.
Dərinlikdən qalxan materialların təsiri ilə səthə yaxın süxurlarda günbəzvari forma yaranıb. Aşağıdan gələn təzyiq azaldıqda bu günbəz çökərək halqavari bir struktur əmələ gətirib. Çökmə zamanı süxurlar xırda fraqmentlərə parçalanıb.
Bu ərazidə aşkarlanan platin yataqlarının mövcudluğu da həmin formanın dərinlikdən qalxan maye prosesləri nəticəsində yarandığını göstərir. Bu geoloji struktur uzun müddət çay sularının təsirinə məruz qalaraq, qiymətli metalları ehtiva edən süxurların böyük hissəsinin yuyulub aparılmasına səbəb olub.
Bu səbəblər birlikdə göstərir ki, Yer üzündə dağların hündürlüyü həm cazibə qüvvəsi, həm də süxurların mexaniki möhkəmliyi və eroziya prosesləri ilə ciddi şəkildə məhdudlaşır.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 178 Tarix: 13 iyun 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Cənubi Qaqazın 4 illik sirri açıldı - "Ölülərdən gələn mesajlar"
Arxeoloqlar Gürcüstan ərazisində yerləşən qədim kurqanlarda tapılan sirli oyma təsvirləri yenidən təhlil edərək belə nəticəyə gəliblər ki, bəzi simvollar təkcə ritual təsvirlər deyil, həm də dəfn tikililərinin inşası ilə bağlı qeydlər ola bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, "Indian Defence Review"
12 iyunSaniyələr içində minlərlə ölüm: Gəmi toqquşması bir şəhəri necə məhv etdi?
1917-ci ilin dekabrında Kanadanın Halifax şəhərində baş verən faciə bu günə qədər insan tarixindəki ən güclü qeyri-nüvə partlayışlarından biri kimi qəbul edilir. Hadisənin səbəbi limanın dar boğazında iki gəminin cəmi təxminən 1,6 km/saat sürətlə toqquşması olub. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barəd
12 iyunİş yerində bu mövzunu müzakirə etmək olmaz - Psixoloqlardan xəbərdarlıq
Psixoloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, iş yerində stress və şəxsi problemlərin həddindən artıq paylaşılması peşəkar münasibətlərə zərər verə bilər. Onların fikrincə, həmkarlar dost və ya psixoterapevt deyil və ünsiyyət zamanı bu sərhəd qorunmalıdır. Qaynarinfo "YourTango" nəşrinin yazdığına görə
9 iyunİran Xarq adasını müharibəyə hazırlayır: Sahillər minalandı
İran bir neçə aydır ki, ABŞ hərbçilərinin Xarq adasına mümkün desant çıxarmasına qarşı hazırlıq görür. xəbər verir ki, bu barədə CNN telekanalı mənbələrə istinadən məlumat yayıb. Məlumata görə, Tehran sahilboyu əraziləri minalayıb, həmçinin adaya əlavə hava hücumundan müdafiə sistemləri və raket komplekslər
11 iyunAfrikalı uşaqlardan Milli Komandaya xüsusi dəstək - VİDEO
Türkiyə Milli Komandasına dəstək məqsədilə hazırlanan xüsusi marş böyük maraqla qarşılanıb. Vəkil Mehmet Mirza Dinçer tərəfindən sözləri yazılan, bəstələnən və ifa olunan marş qısa müddətdə geniş auditoriyanın diqqətini cəlb edib. türk mediasına istinadən xəbər verir ki, marşa Afrikadan olan uşaqla
12 iyunVaşinqton "Anthropic"in ən yeni süni intellekt modellərini blokladı
Amerika Birləşmiş Ştatlar hökuməti "Anthropic" şirkətinə ən yeni və inkişaf etmiş "Fable 5" və "Mythos 5" süni intellekt modellərinin xarici istifadəçilər üçün əlçatanlığını məhdudlaşdırmağı göstəriş verib. xəbər verir ki, müəssisə yaranmış vəziyyətlə əlaqədar bütün istifadəçiləri
13 iyun