Yer üzündə 10 kilometrdən hündür dağların olmamasının səbəbi nədir?
Yer kürəsində ən yüksək zirvə Everestdir. Onun hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 8848 metrdir. Himalaylarda buna yaxın hündürlüyə malik bir neçə başqa zirvə də var. Bu dağların yer qabığının toqquşması zamanı əmələ gəldiyi, nəticədə süxurların qırışaraq dağ silsilələri yaratdığı hesab olunur. Digər dağlar, məsələn Ural dağları isə dərinliklərdən qalxan maye və maddələrin təsiri ilə formalaşıb. Bəs niyə Yer üzündə 20 kilometr, hətta 10 kilometrdən hündür dağlar yoxdur?
Qaynarinfo xəbər verir ki, liked.hu portalı mümkün izahları təqdim edib.
Əsas izahlardan biri budur ki, Yer cazibə qüvvəsi dağların həddən artıq yüksəlməsinə imkan vermir. Dağlar böyüdükcə onların altında yerləşən süxurlara düşən təzyiq də artır. Əgər bu süxurların möhkəmlik həddi aşılırsa, onlar dağılmağa başlayır.
Yəni faktiki olaraq, dağ süxurlarının fiziki möhkəmliyi Yer üzündə dağların maksimum hündürlüyünü məhdudlaşdırır. Keçmiş geoloji kataklizmlər zamanı dağlar daha da yüksək ola bilsə belə, onlar bu hündürlükdə uzun müddət dayanıqlı qala bilməzdi - onların əsası sürətlə zəifləyər və dağlar tədricən alçalar.
Dağların enməsinin digər səbəbi isə dərinlikdən qalxan mayelərin təsiri ilə yaranan boş strukturların çökməsidir. Buna misal olaraq Rusiyadakı Kondyor dağlarını göstərmək olar.
Dərinlikdən qalxan materialların təsiri ilə səthə yaxın süxurlarda günbəzvari forma yaranıb. Aşağıdan gələn təzyiq azaldıqda bu günbəz çökərək halqavari bir struktur əmələ gətirib. Çökmə zamanı süxurlar xırda fraqmentlərə parçalanıb.
Bu ərazidə aşkarlanan platin yataqlarının mövcudluğu da həmin formanın dərinlikdən qalxan maye prosesləri nəticəsində yarandığını göstərir. Bu geoloji struktur uzun müddət çay sularının təsirinə məruz qalaraq, qiymətli metalları ehtiva edən süxurların böyük hissəsinin yuyulub aparılmasına səbəb olub.
Bu səbəblər birlikdə göstərir ki, Yer üzündə dağların hündürlüyü həm cazibə qüvvəsi, həm də süxurların mexaniki möhkəmliyi və eroziya prosesləri ilə ciddi şəkildə məhdudlaşır.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 451 Tarix: 13 iyun 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşPolşanın Baş naziri təcili müşavirə çağırıb
Polşanın Baş naziri Donald Tusk ölkənin hava məkanının naməlum uçuş obyekti tərəfindən pozulması ilə əlaqədar təcili müşavirə çağırıb. Hadisə Rusiyanın Ukraynaya kütləvi hava hücumu fonunda baş verib. Tusk "X" sosial şəbəkə hesabında bildirib ki, müşavirədə hökumət üzvləri, Polşa Silahlı Qüvvələrini
20 noyabrSi Cinpin ABŞ və Rusiyanı qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizəyə çağırıb
Çin, Rusiya və ABŞ tarixdən dərs çıxarmalı və qlobal çağırışlara qarşı birgə mübarizə aparmalıdırlar. xəbər verir ki, bunu Çin Sədri Si Cinpin APEC sammitində ABŞ və Rusiya liderləri Donald Tramp və Vladimir Putinlə üçtərəfli görüşündə bildirib. O vurğulayıb ki, böyük dövlətlər dünyada sülhün və sabitliyi
19 noyabrİtkin düşən oğulları üçün 75 min mükafat vəd etdilər
Yaponiyanın ən yüksək zirvəsi olan Fuci dağında noyabrın 8-də itkin düşən 25 yaşlı çinli alpinist Çen Cienin ailəsi onu sağ tapan şəxsə 500 min yuan (təxminən 75 min dollar), meyitini tapanlara isə 100 min yuan (təxminən 15 min dollar) mükafat vəd edib. "Qafqazinfo" BBC-yə istinadən xəbər veri
21 noyabrGürcüstanda Poniçala faciəsi ilə bağlı noyabrın 22-si matəm günü elan olunub
Gürcüstan hökuməti Aşağı Poniçalada yaşayış binasının uçması nəticəsində həlak olanların xatirəsinə noyabrın 22-ni ölkədə matəm günü elan edib. "Report"un Gürcüstan bürosu xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstan hökuməti məlumat yayıb. Hökumətin qərarına əsasən, matəm günü ilə əlaqədar ölkə ərazisind
20 noyabrPutinin tərcüməçisinin natiqlik bacarığının sirri açıqlandı
"Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin tərcüməçisi Aleksey Sadıkov Moskva Dövlət Linqvistika Universitetində (MDLU) təhsil aldığı illərdə İngilis teatrında fəal iştirak edib. Çox güman ki, məhz bu təcrübə ona ictimaiyyət qarşısında mükəmməl çıxış etmək bacarığı qazandırıb". xəbər verir ki, bun
21 noyabrSəudiyyə Ərəbistanı Ər-Riyada hücum edən üç Husi raketini vurduğunu bildirib
Yəmənin İranla həmrəy olan Husilərlə mübarizə aparan Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi koalisiya şənbə günü Ər-Riyada atılan üç ballistik raketi ələ keçirib məhv etdiyini bildirib. Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, bu, cümə axşamı günü ən hündür göydələninə zərbə endirildikdən sonra bir neç
21 noyabrUitkoff və Kuşner Çindən Berlinə gedəcək
ABŞ Prezidentinin xüsusi nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cerad Kuşner Çinin Şençjen şəhərindən Almaniyaya gedəcəklər. "Al Jazeera" xəbər verir ki, onlar "İstəklilər Koalisiyası"nın iclasında iştirak etmək üçün Berlin şəhərinə yola düşəcəklər. Uitkoffla Kuşnerin Ukrayna Prezidenti Volodimi
19 noyabr