Çoxlarının bilmədiyi tarixi fakt: Selsi şkalasının bugünkü formasını əslində kim yaradıb?

Çoxlarının bilmədiyi tarixi fakt: Selsi şkalasının bugünkü formasını əslində kim yaradıb?Dünyada milyardlarla insan hər gün Selsi temperatur şkalasından istifadə etsə də, onun bugünkü formasının müəllifinin əslində Anders Selsi olmadığını çox az adam bilir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, müasir Selsi şkalası ilk yaradıldığı variantdan xeyli fərqlənir və onun bugünkü formasının yaranmasında isveçli alim Karl Linney mühüm rol oynayıb.

Selsi şkalası necə yaranıb?

XVIII əsrdə isveçli astronom Anders Selsi temperatur şkalasını təqdim edib. Lakin onun hazırladığı ilk variant müasir sistemdən tamamilə fərqli idi.

Selsinin şkalasında suyun qaynama temperaturu 0 dərəcə, donma temperaturu isə 100 dərəcə kimi qəbul edilirdi. Başqa sözlə, bugünkü şkala ilə müqayisədə göstəricilər əks qaydada yerləşdirilmişdi.

Alimin ideyasına görə, yüksək rəqəmlər daha aşağı temperaturu ifadə edirdi.

Müasir şkalanı Karl Linney formalaşdırıb

1745-ci ildə isveçli botanik Karl Linney bitkilər üzərində müşahidələr aparmaq üçün termometr sifariş edərkən şkalanın əks qaydada qurulmasını istəyib.

Onun təklifinə əsasən, suyun donma nöqtəsi 0 dərəcə, qaynama nöqtəsi isə 100 dərəcə kimi müəyyənləşdirilib.

Linney üçün bu sistem daha praktik idi. Çünki 0 dərəcə əkinlər üçün təhlükəli olan şaxtanın başlanğıcını göstərir, temperatur yüksəldikcə isə bitkilərin inkişafı üçün əlverişli istilik şəraiti yaranırdı.

Niyə şkala yenə də Selsinin adını daşıyır?

Karl Linney şkalanı dəyişdirməsinə baxmayaraq, onu öz adı ilə adlandırmağa çalışmayıb.

O hesab edirdi ki, yalnız mövcud sistemi təkmilləşdirib və müəlliflik Anders Selsiyə məxsusdur. Buna görə də temperatur şkalası Selsinin adını qoruyub saxlayıb.

Farenheyt Selsidən daha əvvəl öz şkalasını təqdim etmişdi

Maraqlıdır ki, alman fiziki Daniel Farenheyt hələ 1724-cü ildə, yəni Selsidən təxminən 20 il əvvəl öz temperatur şkalasını hazırlamışdı.

O, sıfır nöqtəsi kimi buz və ammonyak qarışığının temperaturunu (təxminən -18 °C), 100 dərəcə kimi isə insan bədəninin normal temperaturunu (təxminən 37,7 °C) qəbul etmişdi.

Lakin sonradan elmi ictimaiyyət hesablamalar üçün daha sadə və praktik olduğuna görə Selsi şkalasına üstünlük verib. XIX əsrə qədər Avropanın əksər ölkələri də məhz bu sistemi qəbul edib.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 733   Tarix: 07 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

İranla bağlı kritik qərar ərəfəsi: ABŞ yeni hücum variantlarını müzakirə edir

ABŞ və İran arasında hərbi qarşıdurma ilə bağlı gərginlik davam edir. Vaşinqtonun Tehrana qarşı mümkün yeni hərbi əməliyyatları müzakirə etdiyi bir vaxtda ABŞ Senatında prezident Donald Trampın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarını davam etdirməsi üçün Konqresin razılığını tələb edən qanun layihəsi qəbu

20 noyabr
.

"GTA 6" tarixin ən böyük açılışına imza atdı: İlk gündə ilin rekord vuran filminə çatdı

13 ildən sonra təqdim edilən "Grand Theft Auto 6" (GTA 6) əyləncə sənayesi tarixinin ən böyük açılışına imza atıb. xəbər verir ki, oyun elə ilk gündə 24,5 milyondan çox nüsxə satılaraq təxminən 2,36 milyard dollar gəlir gətirib. Bu barədə "Sensor Tower" analitik platforması məluma

20 noyabr
.

Putin bütün Avropaya qarşı müharibə aparır və qalib gəlməyəcək

Almaniya kansleri Fridrix Merts Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin apardığı müharibənin bütün Avropaya qarşı yönəldiyini bildirib. xəbər verir ki, kansler Ukraynada sülhün bərqərar olması üçün səylərin davam edəcəyini vurğulayıb. "Bir daha açıq şəkildə bildirirəm ki, Rusiya bu müharibədə qalib gəlməyəcək

20 noyabr
.

Pezeşkian enerjiyə qənaət üçün iş otağında işıq və istiliyi söndürüb - Video

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkədə yaşanan enerji böhranı fonunda elektrik enerjisinə qənaət tədbirlərini əyani şəkildə nümayiş etdirmək məqsədilə dövlət televiziyasının nümayəndələrini öz iş otağına dəvət edib. xəbər verir ki, bu barədə İran mətbuatında məlumatlar yayılıb. İran dövlət televiziyasını

21 noyabr
.

ABŞ Ukrayna ilə bağlı kompromislər təklif edib, Rusiya Ankoricdə razılaşıb

ABŞ Ukrayna ilə bağlı kompromislər təklif edib, Rusiya Ankoricdə onlara razılaşıb. APA-nın Moskva bürosu xəbər verir ki, bunu Rusiya prezidenti Vladimir Putin Çinə səfərinin yekunları ilə bağlı keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib. Onun sözlərinə, burada məsələ Kiyev və Avropanın ABŞ-nin təklif etdiyi

19 noyabr
.

Aİ-nin Rusiyaya qarşı 22-ci sanksiyalar paketinin hazırlanması başa çatdırılıb

Avropa Komissiyası (AK) Rusiyaya qarşı sanksiyaların 22-ci paketinin hazırlanmasını başa çatdırıb. Paketə 150 fiziki və hüquqi şəxs daxil ediləcək. "Postimees" qəzetinin məlumatına görə, bunu Estoniyanın xarici işlər naziri Marqus Tsaxkna bildirib. "22-ci sanksiya paketi hazırdır. Buray

20 noyabr
.

Bu ölkədə 6 günlük iş həftəsi ləğv edilir

Braziliya Prezidenti Luiz İnasio Lula da Silva ölkədə həftədə 6 gün iş və 1 gün istirahət nəzərdə tutan "6x1" iş sisteminin ləğvi haqqında fərman imzalayıb. "Qafqazinfo"nun məlumatına görə, dövlət başçısı sosial media hesabında bildirib ki, yeni tənzimləməyə əsasən, işçilərin əməkhaqqında

20 noyabr
.

Reuters: "Tayvan Çini seçkilərə müdaxilə etmək üçün minlərlə sosial media hesabından istifadə etməkdə ittiham edir"

Tayvan hakimiyyəti Çinin sosial şəbəkələr vasitəsilə ölkədə keçiriləcək seçkilərə təsir göstərməyə çalışdığını iddia edib. Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, Tayvan minlərlə şübhəli hesabla bağlı Meta şirkətinə müraciət edib. Rəsmi açıqlamada 2 500-dən çox hesabın Çinlə əlaqəli təsir kampaniyasını

20 noyabr
.

ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının xərci 48,3 milyard dolları ötüb

ABŞ-ın İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlara çəkdiyi xərclər 48,3 milyard dollara çatıb. xəbər verir ki, bu barədə Pentaqonun maliyyə məsələləri üzrə nümayəndəsi Artur Miller açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, noyabrın 13-nə olan məlumata əsasən, fevralın sonunda başlayan münaqişə ilə bağl

20 noyabr