Okeanın dibində 73 gizli vulkan tapıldı - Bəziləri yenidən aktivləşə bilər

Okeanın dibində 73 gizli vulkan tapıldı - Bəziləri yenidən aktivləşə bilərYerin sualtı dünyası alimlərin düşündüyündən daha aktiv vulkanik quruluşa malikdir. Beynəlxalq tədqiqat qrupu dünya okeanının dibində əvvəllər məlum olmayan 73 vulkanik kaldera aşkar edib. Kalderalar güclü püskürmələrdən sonra yaranan nəhəng çökəkliklərdir. Bu proses zamanı maqma kamerası boşalır və onun üzərindəki yer səthi çökür.

"Daily Mail" nəşrinin məlumatına görə, tədqiqatçılar axtarış zamanı əvvəlcə Marsdakı zərbə kraterlərini müəyyən etmək üçün hazırlanmış süni intellekt alqoritmindən istifadə ediblər.

Okean dibinin relyef xəritələrini təhlil edən sistem 87 mindən çox potensial obyekt aşkar edib. Ətraflı yoxlamadan sonra alimlər siyahını 78 ehtimal olunan kalderaya qədər azaldıblar. Onlardan beşi əvvəllər məlum idi, qalan 73-ü isə yeni kəşf hesab olunur.

Tədqiqatın rəhbəri, Paris-Sakle Universitetindən Andrea Verolino bildirib ki, hazırda dəniz dibində minlərlə kilometr uzunluğunda telekommunikasiya kabelləri, eləcə də neft və qaz infrastrukturu yerləşir.

Onun sözlərinə görə, potensial təhlükəli vulkanların yerini əvvəlcədən bilmək ciddi iqtisadi itkilərin və ekoloji fəlakətlərin qarşısını almaq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Yerdəki vulkanik fəaliyyətin böyük hissəsi məhz su altında baş versə də, belə obyektlərin öyrənilməsi olduqca çətindir. Adətən tektonik plitələrin hərəkəti maqmanın sakit şəkildə səthə çıxmasına və yeni okean qabığının yaranmasına səbəb olur.

Lakin bəzi hallarda böyük vulkanlar formalaşır və güclü püskürmələrdən sonra kalderalara çevrilir.

Uzun müddət fəaliyyətsiz qalan vulkanlar da həmişə təhlükəsiz hesab edilə bilməz. Bunun ən diqqətçəkən nümunələrindən biri 2022-ci ildə baş verən Hunga-Tonga sualtı vulkanının püskürməsidir. Uzun illər sakit qaldıqdan sonra həmin vulkan müasir cihazlarla qeydə alınan ən güclü partlayışlardan birinə səbəb olub.

Hazırda hansı vulkanların yaxın onilliklərdə yenidən aktivləşə biləcəyini dəqiq müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Lakin tədqiqatçılar əsasən subduksiya zonalarının yaxınlığında yerləşən yeddi kalderanı prioritet araşdırma obyektləri kimi müəyyən ediblər.

Əgər həmin vulkanların fəaliyyəti bərpa olunarsa, nəticələr yalnız dəniz ekosistemlərinə deyil, həm də qlobal sualtı infrastruktura təsir göstərə bilər.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 445   Tarix: 11 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Gürcüstanda Poniçala faciəsi ilə bağlı noyabrın 22-si matəm günü elan olunub

Gürcüstan hökuməti Aşağı Poniçalada yaşayış binasının uçması nəticəsində həlak olanların xatirəsinə noyabrın 22-ni ölkədə matəm günü elan edib. "Report"un Gürcüstan bürosu xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstan hökuməti məlumat yayıb. Hökumətin qərarına əsasən, matəm günü ilə əlaqədar ölkə ərazisind

20 noyabr
.

ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının xərci 48,3 milyard dolları ötüb

ABŞ-ın İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlara çəkdiyi xərclər 48,3 milyard dollara çatıb. xəbər verir ki, bu barədə Pentaqonun maliyyə məsələləri üzrə nümayəndəsi Artur Miller açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, noyabrın 13-nə olan məlumata əsasən, fevralın sonunda başlayan münaqişə ilə bağl

20 noyabr
.

ABŞ Ukrayna ilə bağlı kompromislər təklif edib, Rusiya Ankoricdə razılaşıb

ABŞ Ukrayna ilə bağlı kompromislər təklif edib, Rusiya Ankoricdə onlara razılaşıb. APA-nın Moskva bürosu xəbər verir ki, bunu Rusiya prezidenti Vladimir Putin Çinə səfərinin yekunları ilə bağlı keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib. Onun sözlərinə, burada məsələ Kiyev və Avropanın ABŞ-nin təklif etdiyi

19 noyabr
.

UKMTO: Oman sahillərində daha bir tanker vurulub

Hörmüz boğazında sutka ərzində ikinci tanker atəşə tutulub. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Böyük Britaniya Hərbi Dəniz Qüvvələri yanında Dəniz Ticarət Daşımalarının Əlaqələndirilməsi Mərkəzi (UKMTO) məlumat yayıb. "UKMTO Omanın Əl-Həsəb şəhərindən 17 dəniz mili şərqdə baş vermiş insiden

21 noyabr
.

İranla bağlı kritik qərar ərəfəsi: ABŞ yeni hücum variantlarını müzakirə edir

ABŞ və İran arasında hərbi qarşıdurma ilə bağlı gərginlik davam edir. Vaşinqtonun Tehrana qarşı mümkün yeni hərbi əməliyyatları müzakirə etdiyi bir vaxtda ABŞ Senatında prezident Donald Trampın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarını davam etdirməsi üçün Konqresin razılığını tələb edən qanun layihəsi qəbu

20 noyabr
.

ABŞ Prezidenti Putinlə danışıqların uğurla keçəcəyinə əminliyini ifadə edib

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya lideri Vladimir Putinlə danışıqlarda müsbət nəticələrin əldə ediləcəyinə əminliyini ifadə edib. xəbər verir ki, Tramp Çinin Şençjen şəhərində Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının sammiti çərçivəsindəki ikitərəfli görüşün əvvəlində bildirib. "Düşünürə

19 noyabr
.

İtkin düşən oğulları üçün 75 min mükafat vəd etdilər

Yaponiyanın ən yüksək zirvəsi olan Fuci dağında noyabrın 8-də itkin düşən 25 yaşlı çinli alpinist Çen Cienin ailəsi onu sağ tapan şəxsə 500 min yuan (təxminən 75 min dollar), meyitini tapanlara isə 100 min yuan (təxminən 15 min dollar) mükafat vəd edib. "Qafqazinfo" BBC-yə istinadən xəbər veri

21 noyabr
.

Koretski: Avropa Komissiyası Ukraynaya 7,9 milyard avro ayırıb

Avropa Komissiyası Ukraynaya maliyyə ehtiyaclarının ödənilməsi və ölkənin dövlət administrasiyasının fəaliyyətinin təmin edilməsi üçün 7,9 milyard avro ayırıb. "Report" Ukrayna mediasına istinadən xəbər verir ki, bunu ölkənin Baş naziri Sergey Koretski bildirib. Onun sözlərinə görə, bu, "Ukrain

20 noyabr
.

Yaponiya və Çin arasında Tayvan gərginliyi: Tokio mövqeyini dəyişmədiyini açıqlayıb

Yaponiya ilə Çin arasında Tayvan məsələsi ətrafında yaranan diplomatik gərginlik davam edir. Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçi ölkəsinin Tayvanla bağlı mövqeyinin dəyişmədiyini bəyan edib. O, bu açıqlamanı Çinin Şençjen şəhərində keçirilən Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (APEC

19 noyabr